Joriy bo‘lgan vaqti: hijriy ikkinchi yil.
Hukmi: bizning mazhabimizga ko‘ra, fitr vojib amal sanaladi.
Sharti: ramazondan fitrga (og‘iz ochiqligi) chiqish munosabati bilan berilgani uchun shunday ataladi.
Mohiyati: fitr moldan emas, kishi boshidan sadaqa sanaladi.
Hikmati: Ro‘zador uchun behuda gap-so‘z va harakatlardan poklanish, miskinlar uchun taomlanishdir.
Miqdori: fitr sadaqasi bug‘doydan yarim so’, arpadan bir so’, mayizdan yarim so’ va xurmodan bir so’dir. Bir so’ taqriban (≈) 4 kilogrammdir.
Shunga ko‘ra, bu yilgi FITR sadaqasining miqdori Toshkent shahar bozorlaridagi narxga ko‘ra:
≈ 2 kilogramm bug‘doydan 6 000 (olti ming) so‘m;
≈ 4 kilogramm arpadan 10 000 (o‘n ming) so‘m;
≈ 2 kilogramm mayizdan 70 000 (yetmish ming) so‘m;
≈ 4 kilogramm xurmodan 100 000 (yuz ming) so‘m bo‘ladi.
Beriladigan vaqti: Ibn Abbos roziyallohu anhudan rivoyat qilinadi: «Rasululloh sollallohu alayhi vasallam fitr zakotini ro‘zador uchun behuda gap-so‘z va harakatlardan poklanishi va miskinlar uchun taomlanishi bo‘lsin uchun farz qildilar. Kim uni namozdan oldin ado qilsa, u maqbul zakot bo‘lur. Kim uni namozdan keyin ado qilsa, sadaqalardan bir sadaqa bo‘lur» (Abu Dovud, Ibn Moja va al-Hokim rivoyat qilgan).
Fitr sadaqasiga nima beriladi? Hanafiy mazhabida fitr ro‘zasini taom bo‘ladigan narsaning o‘zi bilan berish shart emas, qiymatini bersa ham bo‘ladi, deyilgan.
Kimlarga beriladi? Fitr sadaqasi o‘zining yurtidagi musulmon miskinlarga beriladi. Boshqa ertda qarindoshlari bo‘lsa, ularga ham berish mumkin. Kofirga, murtadga, fosiqqa, boyga, dangasaga, ota-onasiga, bolasiga va xotiniga berilmaydi.
Fitr qanday chiqariladi? Kishi xotini, katta bolasi, boy bo‘lgan yosh bolasi nomidan sadaqai fitr bermaydi. Boy bo‘lgan yosh bolaga o‘zining molidan beradi.
Vaqtida berilmasa... Fitr sadaqasi uni bermagan odam zimmasidan soqit bo‘lmaydi. Uni ramazon oyidan keyin ham berishi lozim (Muxtasar ul-viqoya).
Damin JUMAQUL tayyorladi
O‘zbekiston musulmonlari idorasi raisi, muftiy Shayx Nuriddin Xoliqnazar hazratlari ishtirokida Andijon viloyati imom-xatiblarining kengaytirilgan yig‘ilishi o‘tkazildi.
Majlisda Davlatimiz Rahbari tashabbuslari bilan diniy-ma’rifiy sohada amalga oshirilayotgan islohotlar sarhisob qilindi. Xususan, mo‘min-musulmonlar toat-ibodat qilishi uchun keng imkoniyatlar berilgani, yuzlab yangi jome masjidlar ochilgani, madrasalar ta’sis etilgani, Qur’oni karim kurslari ishlayotgani, ilmiy-tadqiqot markazlari faoliyati yo‘lga qo‘yilgani va soha xodimlari har jihatdan qo‘llab-quvvatlanayotganiga urg‘u qaratildi.
Mana shunday xayrli o‘zgarishlar Andijon viloyati misolida ham o‘z ifodasini topib, joriy yilda ikkita yangi masjid ochilishi, namozxonlar ehtiyojlarini ta’minlash yo‘lida samarali ishlar qilinishi, oliy ma’lumotli imomlar salmog‘i oshishi, xorijda kasb-mahoratini oshirish yo‘lga qo‘yilishi, targ‘ibot ishlari kengayishi va xayriya ishlari ko‘lami ortishi kabilar qayd etildi.
Yig‘ilishda diniy soha xodimlari oldida turgan ustuvor vazifalar belgilab berildi. Xususan, yoshlar e’tiqodini mustahkamlash maqsadida manzilli ishlash, jamoat namozlarida qavm bilan bo‘ladigan ma’rifiy suhbatlar ta’sirchanligini oshirish, xorijda mehnat qilayotgan vatandoshlarimiz bilan muloqot o‘rnatish, ularni Fatvo markazining ishonchli manbalariga yo‘naltirish kabi vazifalar alohida ta’kidlandi.
Muftiy hazratlari imom-domlalarni shariat xodimi sifatida mehrob va minbar mas’uliyatini qalban his etishga, qavmning ilmu ma’rifati va toat-ibodati yo‘lida sidqidildan xizmat qilishga chaqirdilar.
Masjidlarda kuz-qish mavsumiga puxta tayyorgarlik ko‘rish, namozxonlar uchun qulay sharoitlar hozirlash va yong‘in xavfsizligi qoidalariga qat’iy rioya etish bo‘yicha ham ko‘rsatmalar berildi.
Tadbir so‘ngida muhokama qilingan masalalar yuzasidan tegishli qarorlar qabul qilindi.
O‘zbekiston musulmonlari idorasi Matbuot xizmati