Ўзбекистон мусулмонлари идораси
Фатво маркази
Лондонда дунёдаги энг катта ва энг машҳур халқаро “Kew Gardens” боғида Қуръони каримда зикри келган ўсимликлар ҳақида маълумот берувчи махсус кўргазма ташкил этилди. Бу Қуръони карим мазмунини таништиришни мақсад қилган илк ташаббуслардан саналади.
Буюк Британия пойтахти Лондон ғарбида жойлашган ушбу боғда ташкил қилинган кўргазмада Қуръони каримда зикр этилган ўсимликларнинг чизмаси, фотосуратлари ҳам намойиш этилди. Кўргазма фаолияти шу йилнинг 17 сентабригача томошабинлар учун очиқ экани маълум қилинди.
Ўз навбатида боғ маъмурияти: “Қуръони каримда кўплаб мисол ва таълимотлар мавжуд, шунингдек, унда табиат манзараси, хусусан, яшил майдон, ўсимлик ва гуллар ҳақида сўз юритилган”, дейди.
Кўргазмада намойиш этилган санъат асарлари тўпламини “Қуръон ўсимликлари: тарих ва маданият” китоби муаллифи доктор Шаҳина Ғазанфар ва Янги Зеландияда яшовчи ботаника бўйича иллюстратор Суе Викисон яратди.
Викисон томонидан ишланган 30 та фотосуратдан иборат Қуръон ўсимликлари кўргазмасида саримсоқ ва анордан тортиб узум ва хинагача бўлган кенг турдаги ўсимликлар ва уларнинг Қуръондаги аҳамияти ва мазмуни ҳақида маълумотлар тақдим этилган.
Шуниси эътиборга лойиқки, “Kew Gardens” бу соҳада дунёдаги энг йирик халқаро боғ ҳисобланади. Чунки у дунёдаги энг катта ва энг хилма-хил ўсимлик ва қўзиқорин коллекцияларини ўз ичига олади.
Халқаро боғлар Лондоннинг ғарбий қисмида жойлашган бўлиб, уларда 1 100 дан ортиқ ходим ишлайди ва йиллик бюджети 65 миллион фунт стерлинг, яъни 85 миллион AҚШ долларидан ошади.
Ўзбекистон мусулмонлари идораси
Матбуот хизмати
Бисмиллаҳир Роҳманир Роҳийм
Cавол: Рамазон ойидан кейин тутиладиган олти кунлик рўза ҳақида батафсил маълумот берcангиз. Олдиндан раҳмат.
Жавоб: Бисмиллаҳир Роҳманир Роҳийм. Рамазон ойидан кейин ҳижрий-қамарий тақвимнинг ўнинчи ойи ҳисобланадиган Шаввол келади. Ушбу ой ҳам фазилатли ва баракотли ойлардандир. Айниқса бу ойда соғлиғи ва имкони бор кишилар нафл рўза тутсалар, кўплаб ажру-савобга эга бўлишлари ваъда қилинган. Жумладан Абу Айюб Ансорий розияллоҳу анҳудан ривоят қилинган ҳадиси шарифда Пайғамбаримиз соллаллоҳу алайҳи васаллам бундай деганлар: “Ким Рамазон рўзасини тутиб, ортидан шаввол ойидан олти кун рўза тутса, йил бўйи рўза тутгандек бўлади” (Имом Муслим, Имом Абу Довуд ва Имом Термизий ривоятлари).
Демак, ушбу ҳадиси шарифга амал қилиб, шавволнинг олти кунида рўза тутган киши умр давомида рўза тутганлик савобини қозонар экан. Зеро, Аллоҳ таоло Қуръони каримда бундай марҳамат қилади: “Кимки (бир) ҳасана (савобли иш) қилса, унга ўн баробар (кўпайтириб ёзилур)...” (Анъом сураси, 160-оят).
Бу олти кунлик рўзани Рамазон ҳайитининг эртасидан бошлаб тутиш мумкин. Шунингдек шаввол ойи давомида тутса ҳам бўлади. Бу ҳақда “Зоҳирийя” ва “Хулоса” номли фатво китобларимизда Шаввол ойидаги олти кунлик рўзани кетма-кет тутилиши шарт эмаслиги, балки ой давомида тутиб ҳам адо этиш мумкинлиги айтиб ўтилган.
Шавволнинг олти кунида рўза тутишнинг яна фойдаларидан бири шуки, у Рамазон рўзасидаги йўл қўйилган камчилик-нуқсонларга каффорат бўлади. Зеро беайб – Парвардигори олам! Банда камчилик ва хатолардан холи эмас. Бу – худди фарз намозлар ортидан ўқилган суннат намози кабидир. Ушбу суннатлар фарзда билиб-билмай йўл қўйилган камчиликларни бартараф қилади. Қиёмат куни банданинг нафл ибодатлари унинг фарз-вожиб амалларда йўл қўйган нуқсонларини тўлдиради.
Қолаверса, шавволнинг олти кунида рўза тутиш ўз моҳияти билан мусулмон кишининг рўзадан зерикмаганига, балки унга рағбати кучли эканига далолат қилади. Зеро, бу ойдаги рўзанинг ҳикмати ҳақида Аллома Ибн Ражаб раҳимаҳуллоҳ бундай деган: “Рамазон ойидан кейин рўза тутиб юришга одатланиш – Рамазон ойи рўзасининг қабул бўлгани белгисидир. Чунки Аллоҳ таоло бандасининг бирор амалини қабул қилса, ундан кейин уни (бошқа) солиҳ, хайрли ишларга бошлайди, давомли қилади”. Валлоҳу аълам.
Ўзбекистон мусулмонлари идораси
Фатво маркази