Сайт тест ҳолатида ишламоқда!
24 Апрел, 2026   |   6 Зулқаъда, 1447

Тошкент шаҳри
Бомдод
04:04
Қуёш
05:31
Пешин
12:26
Аср
17:12
Шом
19:17
Хуфтон
20:36
Bismillah
24 Апрел, 2026, 6 Зулқаъда, 1447

Қиёматли уч дўст

16.11.2018   15157   2 min.
Қиёматли уч дўст

Кунлардан бир кун Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам ансорий саҳобийлардан бирининг боғига кирдилар. Боғнинг салқинроқ бир жойида суви қуриб қолган бир кичикроқ қудуқ бор эди. Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам келиб шу қудуққа муборак оёқларини солиб ўтирдилар. Ортларидан Абу Бакр Сиддиқ розияллоҳу анҳу у зотни қидириб келиб, у киши ҳам оёқларини солиб ўтирдилар, кетларидан Умар ибн Хаттоб розияллоҳу анҳу келиб, худди шундай ўтирдилар. Сўнг Усмон ибн Аффон розияллоҳу анҳу келиб қолдилар. Ҳолбуки, у кишига бу қудуқда жой қолмаганлиги учун бошқа жойга ўтирдилар. Аллоҳ таолонинг тақдири билан бу ажралмас уч дўстнинг бир қудуққа оёқларини солиб ўтиришлари ҳикмати уларнинг қабрлари бир жойдалигига боғлиқ бўлди…

Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васалламнинг касалликлари кучайиб кетганидан кейин барча аёлларидан Оиша розияллоҳу анҳонинг уйида қолишга изн сўрадлар. Чунки, Оиша розияллоҳу анҳо аёлларининг ичида энг ёши эдилар. Аёллари рухсат бергач, ўша уйда турдилар ва шу уйда, олтмиш уч ёшларида вафот этдилар. Дафн этилган жойлари ҳам шу уй бўлди.

Маълумки, Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васалламдан кейин ўринларига Абу Бакр Сиддиқ розияллоҳу анҳу халифа бўлганлар. Абу Бакр розияллоҳу анҳу “Вафот этганимда мени Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васалламнинг оёқ томонларига дафн этинглар”, деб илтимос қилдилар. Барча бунга рози бўлди. У зот ҳам олтмиш уч ёшларида вафот этдилар ва васият қилган жойларига, Оиша онамизнинг уйи, Набий алайҳиссаломнинг оёқ тарафларига дафн этилдилар.

Вафотларидан кейин ўрниларига Умар ибн Хаттоб розияллоҳу анҳу халифа бўлдилар. У зот ҳам вафот этсалар, Оиша розияллоҳу анҳодан шу уйга қўйилишга рухсат сўрадилар. Шунда Оиша розияллоҳу анҳо: “Мен бу жойни ўзимга сақлаётган эдим, майли, ўрнимни Умарга бердим” дедилар. Ҳикматни қарангки, Умар ибн Хаттоб розияллоҳу анҳу ҳам олтмиш уч ёшларида вафот этиб, шу уйга дафн этилдилар. Бу уйда бўш жой қолмаганлиги боис Оиша розияллоҳу анҳо бошқа ерга қўйилдилар.

“Қиёматли дўст – ажралмас”, деб, бекорга айтилмайди. Мана бир минг тўрт юз йилдан ўтибдики, бу уч дўст ҳали ҳам бир уйда, бир жойда, ҳали ҳам биргалар..!

Сийрат ва ислом тарихи
Бошқа мақолалар
Мақолалар

ҚУРЪОННИ ХОРЛАГАН ХОРУ ЗОР БЎЛАДИ

24.04.2026   1327   4 min.
ҚУРЪОННИ ХОРЛАГАН ХОРУ ЗОР БЎЛАДИ

Аллоҳ таоло одамзодга ақл, эс-ҳушга қўшиб дид, фаросат деган улуғ неъматларни берганки, уларни ишлатган, ишлата олган киши ҳар доим ҳамма жойда эъзоз ва қадр топган. Илло, ишлата олмаган кишининг ўзидан бошқаларни айблаши айни аҳмоқлик, жоҳиллик ва нодонликдир.

Қуръони каримни оёқлари остига олиб тепкилаётганини тасвирга тушириб, ижтимоий тармоқлар орқали тарқатган кимсанинг хатти-ҳаракатлари юртимиз мўмин-мусулмонларининг нафратини уйғотди, ғазабини келтирди. Рост-да, ақлли, соғлом киши шундай ишни қилиши у ёқда турсин, ҳатто хаёлига ҳам келтиришининг ўзи даҳшатли-ку.

Ислом шиорлари улуғланади, диний масалаларга нафақат ҳар бир мусулмон, айни пайтда барча кишилар ҳурмат билан муносабатда бўлиши ҳам одамийлик нуқтаи назаридан, ҳам ҳуқуқий жиҳатдан зарурдир.

Аллоҳ таолонинг шиорларини оёқости қилиш, улардан бирортасини масхаралаш, камситиш, беҳурмат қилиш, хўрлаш, менсимаслик, хор қилиш мўмин кишининг диндан чиқишига сабаб бўлади (Аллоҳ асрасин!).

Ислом таълимотига кўра, “шиор” сўзи “нишон”, “белги”, “аломат” маъноларини билдиради. Аллоҳ таолонинг динининг кўзга кўринган ва шон-шавкати аломати бўлган нарсалар шиор ҳисобланади. Мусҳафи шариф, ояти карималар кўчирилган варақлар шуларнинг энг олд сафида туради.

Аллоҳ таоло Ислом шиорларини қадрлашга тарғиб этган ва уларни топташ, масхаралашдан қаттиқ қайтарган. Жумладан, Ҳақ таоло Қуръони каримда: (Гап) шудир. Яна кимки Аллоҳнинг шиорлари (қурбонликлар)ни улуғ деб билса, бас, албатта, (бу) дилларнинг тақвосидандир” (Ҳаж сураси, 32 оят), – деб хитоб қилган.

Савбон розияллоҳу анҳудан ривоят қилинган ҳадиси шарифда Пайғамбаримиз соллаллоҳу алайҳи васаллам шариатнинг шиорини паст санаганларни қаттиқ қоралаб бундай деганлар: «“Аниқ биламанки, умматим ичидаги баъзи кимсалар Қиёмат кунида Тиҳома тоғи каби улкан ҳасанотлар билан оппоқ бўлиб келишади, лекин Аллоҳ таоло уларнинг амалларини тўзиган чанг каби қилиб қўяди”. Шунда Cавбон розияллоҳу анҳу: “Ё Раcулуллоҳ, бизга уларни cифатлаб, очиқ баён қилиб берсангиз, билмасдан ўшалардан бўлиб қолмайлик!” деди. Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам: “Улар cизларнинг биродарларингиз, cизларга ўхшаган одамлардир. Улар ҳам cиз каби тунлари ибодат қилади. Лекин улар шундай одамларки, ёлғиз қолган вақтларида шариатнинг шиорларини топтайдилар”, – дедилар (Имом Ибн Можа ривояти).

Қуръони каримнинг даражаси шу қадар улуғки, ҳатто Мусҳафни таҳоратсиз ушлаб бўлмайди. Қуръонни ушламоқчи бўлган одам таҳоратли бўлиши вожибдир. Аллоҳ таоло: «Уни фақат покланганларгина ушлайдир», деган (Воқеа сураси, 79-оят).

Ибн Умар розияллоҳу анҳумодан ривоят қилинади. Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам: “Қуръонни пок одамгина ушлайди”, дедилар (Имом Табароний ривояти).

Шунингдек, Аллоҳ таолонинг Китобини унинг мавқеига муносиб, чиройли ғилофда сақлаш вожиблиги, тозалигига этибор қаратиш, муносиб жойга қўйиш ҳам вожибдир.

Уламолар: “Қуръони каримни ахлатга ташлаган одам кофир бўлади”, дейишган. Каломуллоҳнинг ҳурматини жойига қўймайдиган одамга Мусҳафни сотиш ҳаром.

“Саҳиҳи Бухорий” ва “Саҳиҳи Муслим”да Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам Мусҳаф душманнинг қўлига тушиб қолиш хавфи бўлса, Мусҳаф билан душман ерларига сафар қилишдан қайтарганлари келтирилган.

Уламоларнинг фатволарида бундай дейилади: “Ким азонни масхара қилса ёки Қуръони каримни енгил санаб оёқости қилса, шаръий илмларни ёхуд уламоларни масхара қилса, ибодатларни енгил санаб бажармаса, масжидни масхара қилса, кофир бўлади” (“Ғамзу уюнил басоир шарҳ ашбоҳ ван-назоир” китоби).

Биз Қуръони каримни улуғлашни солиҳ салафлардан ўрганишимиз керак. Имом Қатода раҳимаҳуллоҳ: “Қуръони карим ўқиганимдан буён пиёз емадим”, деган бўлса, Имом Мужоҳид раҳимаҳуллоҳ: “Қуръон ўқиётиб сизни эсноқ тутиб қолса, эсноғингиз кетгунича ўқимай туринг”, деган.

Аллоҳнинрг оятларини оёқости қилаётган кимсалар наҳотки Имом Нававий раҳимаҳуллоҳнинг: “Кимдир сизга Мусҳаф берса, уни тик турган ҳолда олинг. Чунки уламо ва азиз кишилар келганда туриш мустаҳаб саналади. Мусҳаф (учун туриш) авлороқдир”, деганини англамаса...

Қуръони каримни хорлаш, масхаралаш, қадрини ерга уриш кофир ва мунофиқ кимсаларнинг ишидир. Бу ҳақда ояти каримада бундай дейилади: “Кофир бўлганларга бу дунё зийнатли қилиб қўйилган. Улар имон келтирганлар устидан куладилар. Ҳолбуки, қиёмат куни тақволи бўлганлар улардан баланддирлар” (Бақара сураси, 212-оят).

Ислом шиорларини, хусусан, Қуръони каримни масхара қилиш мўминга ҳам, соғлом ақл эгасига ҳам мутлақо ярашмайди. Айниқса, мамлакатимиз аҳолисининг асосий қисми Ислом динига эътиқод қилар экан, халқимизнинг миллий ва диний қадриятларини ҳурмат қилиш ҳар бир Ўзбекистон фуқаросининг бурчидир.

 

Толибжон НИЗОМ

Мақолалар