Ўтмишда устозлардан бири кўп йиллар хизматида бўлиб дарс олган шогирдларидан бирига:
– Сен анча илм ўргандинг, энди сенга рухсат берсаммикан, деб ўйлаяпман-да, аммо турли вазиятларда тезкор чоралар кўриш, учраган муаммолар юзасидан фойдали хулосалар чиқариш каби масалаларда сени бир синаб олиш учун биттагина савол бериб кўрсаммикан, – дебди.
Шогирд:
– Шундай қилинг, устоз, сўраган саволингизга тўғри жавоб берсам, менга изн бера қолинг, – дебди.
– Сенга изн берсам, ишончим комилки, силаи раҳм қилиб, қариндош-уруғларингни зиёрат қиласан. Қишлоғингга кетаётганингда, йўл устида чўпонларга дуч келасан. Айтайлик, ўша чўпонлардан бирининг бешта ити бор. Ана ўша итлар сенга ташланиб қолса нима қиласан?
– Қўлимдаги калтагим билан уриб ҳайдайман.
– Бешта итга битта калтак билан бас келиб бўларканми?
– Унда уларни тошлайман.
– Тош билан итдан қутулолмайсан.
– Қуролимни чиқариб, ўлдираман.
– У ҳолда итларнинг эгалари сени у ердан соғ-саломат қўйиб юбормаслар. Ўлдирмасалар ҳам пўстагингни қоқиб, майиб қилиб, кейин ўлган итлари учун хун ҳам талаб қилади.
Шогирд бошқа гап топа олмай қолди:
– Устоз, саволингизнинг жавобини топа олмадим, яна озроқ вақт қолиб таҳсилни давом эттиришим керак экан. Аммо айтинг-чи, ўша итлардан қутулиш учун нима қилишим керак ўзи?
Устоз:
– Тоғда, адирда, яйловда – қаерда бўлсанг ҳам сенга ит ташланиб қолгудек бўлса, биринчи қилган ишинг, итнинг эгасини хабардор қилиш бўлсин. Чунки итлар ҳар доим эгаларига яқин ерда бўлади ва эгасининг битта сўзи билан ортига қайтиб кетади.
Бисмиллаҳир Роҳманир Роҳийм
Зулқаъда нима дегани? Луғатда “маконга қайтадиган”, “жойланиб олинадиган” деган маънони англатади.
Зулқаъда – шаҳрул ҳаром.
Зулқаъда ойи тўрт ҳаром ойлардан бири бўлиб, бу ойда жанг ва урушлар ҳаром қилинган. (Тўрт ҳаром ойлар зулқаъда, зулҳижжа, муҳаррам ва ражаб). Жоҳилият даврида ҳам бу ойда уруш бошламасдилар. Ҳатто фарзанд ўз отасининг қотилини кўрганда ҳам бу ойнинг ҳурматидан унга бирор сўз айтмасди.
Зулқаъда – ҳижрий тақвимнинг ўн биринчи ойи. Бу ой шавволдан кейин ва зулҳижжадан олдин келади.
Қуръони каримда Зулқаъда ойи...
Аллоҳ таоло Қуръони каримда бундай марҳамат қилади: “Албатта, Аллоҳнинг китобида ойларнинг сони Аллоҳнинг ҳузурида осмонлару ерни яратган куни ўн икки ой қилиб белгиланган. Улардан тўрттаси (уруш қилиш) ҳаром (ойлар)дир. Мана шу тўғри диндир. У(ой)ларда ўзингизга зулм қилманг. Мушрикларга қарши жам бўлиб, улар сизга қарши жам бўлиб урушаётгандек, уруш қилинг. Ва билингки, албатта, Аллоҳ тақводорлар биландир” (Тавба сураси, 36-оят).
Ҳадиси шарифда Зулқаъда ойи...
Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам: “Албатта, замон Аллоҳ таоло осмонлар ва ерни яратган пайтдаги ҳолига қайтди. Бир йил ўн икки ойдир. Улардан тўрти ҳаром ойлардир. Учтаси бирин кетин: зулқаъда, зулҳижжа ва муҳаррам ҳамда (тўртинчиси) жумади (ас-соний) ва шаъбон орасидаги музарнинг ражаби (бу ойни ҳурмат қилганлари учун музар қабиласининг номи билан аталган)”, дедилар (Имом Бухорий ривояти).
Бу ойда қандай амалларни бажариш лозим?
Аллоҳдан мағфират сўрашни, истиғфор айтишни кўпайтиринг.
Имкон қадар инфоқ, эҳсон садақа қилинг.
Ҳар куни Мулк сурасини ўқинг.
Инсонларга зулм қилманг.
Ғазабингизни ютишга одатланинг.
Зуҳо намозини ўқинг.
Кўпроқ Қуръон тиловат қилинг.
Нафл рўзаларни тутинг.
Даврон НУРМУҲАММАД