Муҳаммад Шофеъ Усмоний роҳимаҳуллоҳ ҳикоя қиладилар: Абдуллоҳ ибн Муборак раҳматуллоҳи алайҳи етук фақиҳ, муҳаддис ва Аллоҳнинг дўсти эди. Аллоҳ таоло у кишига баланд мартаба ато қилган эди. Вафот топганида бир киши тушида у зотни кўрди ва: «Аллоҳ сизга қандай муомала қилди?» деб сўради. Абдуллоҳ ибн Муборак раҳматуллоҳи алайҳи «Аллоҳ таоло мени мағфират қилди, фазлига олиб, улкан марҳамат кўрсатди, лекин менга уйимнинг рўпарасидаги темирчига берилган мақом насиб бўлмади», деди. Киши уйқудан уйғонди, дилида темирчининг кимлиги ва қандай қилиб Абдуллоҳ ибн Муборакка берилмаган нарса унга берилганлигини ўйлаб қолди ва Абдуллоҳ ибн Муборак раҳматуллоҳи алайҳининг маҳалласига борди. Суриштириб кўрса, ҳақиқатда у кишининг уйининг рўпарасида бир темирчи бўлиб, у ҳам вафот топган экан. Бориб, темирчининг хотинидан: «Эрингиз нима қилар эди?» деб сўради ва тушида кўрганларини айтиб берди. Аёл: «Эрим темирчи эди, кун бўйи ишлар, кечаси эса ухларди. Кечаси Абдуллоҳ ибн Муборакнинг таҳажжуд ўқишига ҳаваси келиб, ҳасрат қилиб, «Биз ҳам кенгчиликда бўлганимизда, мен ҳам туни билан таҳажжуд ўқир эдим», дер эди. Иккинчиси – у ишлаётганида қулоғига азон товуши кирса, мабодо болғасини тепага кўтарган бўлса, шуни уриб қўяйин, демасди. Ўша заҳоти болғасини пастга туширар ва «Азонни эшитганимдан кейин менга болғани ушлаб туриш ярашмайди», дер эди ва масжидга қараб кетар эди», деди. Туш кўрган киши: «Абдуллоҳ ибн Муборакдан ҳам мартабасининг юқори бўлишига шу нарса сабаб бўлган экан», деди. Эътибор беринг, темирчи ҳам ҳалол ризқ талабида эди. Азон эшитилиб, биринчи даражадаги фарз билан иккинчи даражадаги фарз тўқнаш келган эди, биринчи даражадагисини устун қўйди ва Аллоҳ буюк муҳаддисларга бермаган мақомга эришди.
Манба: https://t.me/hikmatlar
Бисмиллаҳир Роҳманир Роҳийм
Савол: Юртимизда кўплаб ўқув марказлари ташкил қилиниб, фаолият юргизиб келмоқда. Ана шундай марказларнинг айрим тингловчилари дарсга нисбатан бепарволикликлари туфайли машғулотларга кеч қолаётган ёки дарсларни яхши ўзлаштирмаётган бўлса, ундайларга нисбатан молиявий жарима қўллаб, йиғилган маблағларни яхши ўзлаштираётган тингловчиларга мукофот сифатида бериш мумкинми?
Жавоб: Бисмиллаҳир Роҳманир Роҳийм. Талабаларни ўқув муассасаси тартиб ва қоидаларига амал қилишга ўргатиб бориш соғлом таълим муҳитини сақлаб қолиш учун зарурдир. Аммо ўрнатилган тартибларга амал қилмаётганларга молиявий жарима солиш жоиз бўлмайди. Чунки мусулмон кишининг мол-мулкини шаръий асоссиз бошқа одам олиши мумкин эмас. Пайғамбаримиз соллаллоҳу алайҳи васаллам бундай деганлар: “Мусулмон кишининг моли бошқага ҳалол бўлмайди, фақатгина ўзи рози бўлиб, кўнглидан чиқариб берса, ҳалол бўлади” (Имом Аҳмад ривояти).
Интизомни сақлаш учун бошқа жоиз бўлган усуллардан фойдаланиш мақсадга мувофиқдир. Масалан, давомати жойида ва имтиҳонларда яхши натижа кўрсатиб келаётган талабалар учун махсус мукофотлар эълон қилиш, таълим тўловларига чегирмалар бериш ва бошқа рағбатлантирувчи чораларни кўриш ана шулар жумласидандир. Валлоҳу аълам.
Ўзбекистон мусулмонлари идораси
Фатво маркази.