Савол: Боин талоқдан идда ўтирган аёлга ошкора совчи қўйса бўладими?
Жавоб: Динимизда инсоннинг қадри, унинг шаъни шу қадар юксакки, ҳатто вафот этган одамга ҳам тириклар каби ҳурмат сақланади. Шунинг учун бир киши вафот этса, унинг беваси эрининг, никоҳнинг ҳаққи-ҳурмати туфайли идда ўтиради. Бу иддадан мақсад фақатгина унинг ҳомиладор бўлган-бўлмаганини аниқлаш эмас. Бева қолган аёл эри билан бирга яшаган ҳаётининг ҳурмати учун ҳам идда ўтиради. Шунинг учун эри вафот қилгани учун идда ўтирган аёлга ошкора совчи қўйиш мумкин эмас. Бундай аёлга совчи қўйилса, мақсадни очиқ айтмай, ишора билан изҳор қилинади. Бу нарса шариатимизда таъриз деб аталади. Масалан, бева қолган аёлнинг акасига «Синглингизнинг иддаси тугаганда менга хабар қилинг», дейиш мумкин.
Эри бор, аммо ундан боин талоқ олган аёлларнинг масаласи ҳам худди шундай. Уларга ҳам очиқча совчи қўйиб бўлмайди. Совчи бўлиш учун идда тугашини кутиш керак. Шундан кейингина, агар ўзининг эри уни қайтариб олмаса, иддаси тугаб, боши очиқ бўлгандан кейингина унга совчи қўйса бўлади.
Раҳматуллоҳ САЙФУДДИНОВ,
Юнусобод тумани бош имом-хатиби,
Тошкент ислом институти ўқитувчиси,
«Мирза Юсуф» жоме масжиди имом-хатиби
Бисмиллаҳир Роҳманир Роҳийм
Аллоҳнинг бандасидан ризо бўлишлигининг аломати банданинг Аллоҳдан қай даражада ризо бўлишлигига боғлиқ экан. Бу ҳақда Аллоҳ айтади:
“Аллоҳ улардан рози бўлди, улар ҳам Ундан рози бўлдилар” (Баййина сураси, 8-оят).
Бир талаба шайхига:
– Кўнглим Аллоҳдан рози бўлган маҳалда шуни билдимки, Аллоҳ ҳам мендан рози экан! – деб айтганида шайхи унга илтифотан дебди:
– Эй, фарзандим! Қандайин гўзал иш тутибсан!
Аллоҳ Мусо алайҳиссаломга ваҳий қилди:
“Эй Имрон фарзанди! Қазоимга рози бўлсанг, ҳақиқатда, Менинг сендан рози бўлганим ўшадир”.
“Ахлоқус солиҳийн” (Яхшилар ахлоқи) китобидан
Йўлдош Эшбек, Даврон Нурмуҳаммад
таржимаси.