Сайт тест ҳолатида ишламоқда!
16 Ноябр, 2026   |   6 Жумадул сони, 1448

Тошкент шаҳри
Бомдод
05:50
Қуёш
07:12
Пешин
12:13
Аср
15:22
Шом
17:06
Хуфтон
18:23
Bismillah
16 Ноябр, 2026, 6 Жумадул сони, 1448

Шайх Муҳаммад Аввома

09.10.2024   14368   4 min.
Шайх Муҳаммад Аввома

Замонамиз муҳаддисларидан бири – Шайх Муҳаммад Аввома Суриянинг Ҳалаб шаҳрида ҳижрий 1385 (милодий 1939) йили таваллуд топган.

Илм талабини 12 ёшида бошлаб, шайх Абдуллоҳ Сирожиддин ва Абдулфаттоҳ Абу Ғудда каби олимларни маҳкам тутди.

Шайх Муҳаммад Аввома таълим муассасаларини битирганидан сўнг ҳам асло устозларидан узилмаган, илмий масалаларда доимо улар билан маслаҳатлашиб, насиҳат ва кўрсатмаларини олиб турган. Устози шайх Абдуллоҳ Сирожиддин билан 50 йил, шайх Абдулфаттоҳ Абу Ғудда билан 45 йил давомида вафотларига қадар доимий алоқада бўлиб, дуоларини олиб турган.

Сўнг Дамашқ университетининг Шариат факультетига ўқишга кириб, аввал ўқиган илмларини мустаҳкамлаб, замонавий илмлардан ҳам баҳраманд бўлди.

Аллоҳнинг фазли ва марҳамати ила у кишининг истеъдоди тенгдошлари орасида эрта намоён бўлиб, юксак натижаларга эришди. Шу туфайли ҳали ёш бўлишига қарамай, устозлари ва катта олимлар дарс берадиган ўша даврдаги Ҳалабнинг энг катта масжидларидан бирида устоз ва шайхлари билан бир қаторда дарс бериш бахтига мушарраф бўлди.

Шайх Муҳаммад Аввома 1980 йили Мадинаи мунавварага бориб, Мадина Ислом университети қошида илмий тадқиқот марказига асос солди. Кейинчалик бу марказни тарк этиб, 1986 йили ўзи Ислом меросини таҳқиқ қилиш марказини таъсис қилди. Бу марказни айни дамда у кишининг ўғли доктор Муҳйиддин бошқариб келмоқда.

Шайх ақида, фиқҳ, усул, араб тили ва тарожим каби илмларни жамлаган етук олимлардан саналади. Асосий илмий фаолияти эса, ҳадис илмлари билан боғлиқ. Қўлёзмалар таҳқиқи билан ҳам Ислом дунёсида машҳур.

Фазилатли шайх, аллома Муҳаммад Саъид Тантовий у кишининг устозлари табақасидан саналса-да, Муҳаммад Аввома ҳақида: “Ер юзида таҳқиқ илмини у кишидан яхшироқ биладиган одамни билмайман”, деб эътироф этган.

Шайх Муҳаммад Аввома ҳафизаҳуллоҳнинг кўплаб китоб, рисола ва таҳқиқ ишлари чоп этилган. Жумладан, Имом Ибн Абу Шайбанинг 26 жилдлик “Мусаннаф”, Имом Абу Довуднинг 6 жилдлик “Сунан”, Имом Заҳабийнинг 6 жилдлик “Кошиф” китоблари таҳқиқи шулар жумласидан.

Олимнинг “Фақиҳ имомлар ихтилофида ҳадиси шарифнинг ўрни” номли китоби Шайх Муҳаммад Содиқ Муҳаммад Юсуф ҳазратлари томонидан ўзбек тилига ўгирилган. Қолаверса, бу китоб дунёнинг бир неча тилларига ҳам таржима қилинган ва қатор таълим муассасаларида дарслик сифатида ўқитилади.

Шайх Муҳаммад Аввома ҳаёти ва унинг илмий асарлари ҳақида Ҳиндистон, Покистон, Бангладеш, Малайзия, Туркия, Иордания ва Судан каби мамлакатларда қатор илмий ишлар олиб борилмоқда, рисолалар ёзилмоқда.

Ана шундай улуғ аллома – Шайх Аввома бошчилигидаги азиз меҳмонлар илк бор 2018 йил юртимизга ташриф буюрган эди. Дастлаб ҳадис илмининг султони Имом Бухорий ёдгорлик мажмуасини, сўнгра Шоҳи Зинда, Абу Мансур Мотуридий раҳматуллоҳи алайҳ, Имом Доримий, буюк олим Абул Фазл Бакр ибн Муҳаммад Зарангари, Қаффол Шоший каби алломалар қўним топган масканларни зиёрат қилиб, бир қанча ҳадисларни шарҳлаб берганди.

Ушбу ташрифда Шайх Муҳаммад Аввомага ҳамроҳлик қилган фарзанди Туркиянинг Ибн Халдун университети профессори, доктор Муҳиддин ибн Муҳаммад Аввома сафар давомида олган таассуротларининг барчасини бир китобга жамлаб, “Саййидим қиблагоҳим аллома имомнинг хизматида Ўзбекистонга саёҳат” (رحلة أوزبكستان بخدمة سيدي الوالد العلامة الإمام) китобини таълиф этди.

Асар 2023 йил Саудия Арабистони Подшоҳлиги Жидда шаҳридаги “Дарул минҳажи лин нашри ват тавзиъи” ва Мадинаи мунавварадаги “Дарул йусри лин нашри” босмахоналарида чоп этилган.

Ушбу китоб уламолар юрти бўлган – Ўзбекистонни дунё ҳамжамиятига янада танитиш мақсадида таълиф этилган асардир.

Муаллиф китобнинг муқаддимасида “Ушбу китоб Бухорий юрти (Ўзбекистон)га саёҳатим ҳақидаги саҳифалар бўлиб, жуда кўплаб муҳиблар унга интизорлиги, ўта зарурлиги ва улкан илмий аҳамиятга эга экани сабабли тезроқ нашр этишган шошдим”, деб ёзади.

Ўзбекистон мусулмонлари идораси
Матбуот хизмати

Бошқа мақолалар
Янгиликлар

«Учинчи Ренессанс чорраҳаси»: Имом-хатиблар учун илм, тарих ва маърифат мулоқоти ташкил этилди

16.11.2026   776   3 min.
«Учинчи Ренессанс чорраҳаси»: Имом-хатиблар учун илм, тарих ва маърифат мулоқоти ташкил этилди

Ўзбекистондаги Ислом цивилизацияси марказида Тошкент шаҳри ва Навоий вилоятидан ташриф буюрган имом-хатиблар иштирокида “Учинчи Ренессанс чорраҳаси” мавзуси доирасида маърифий тадбир ташкил этилди, хабар бермоқда iccu.uz.

Ташриф аввалида иштирокчилар учун маҳорат дарси ўтказилди. Унда диний-маърифий фаолиятда замонавий ёндашувлар, миллий ва диний қадриятларни тарғиб этиш, тарихий меросни ёш авлодга етказиш масалаларига эътибор қаратилди. Шунингдек, меҳмонларга “Мен” номли ҳужжатли фильм намойиш этилди.

Шундан сўнг имом-хатиблар Президент Шавкат Мирзиёев ташаббуси билан барпо этилган Марказнинг музей экспозициялари билан танишди. Улар юртимиз ҳудудида шаклланган қадимги цивилизациялар, ислом илм-фани тараққиёти, буюк алломалар ҳаёти ва илмий меросига оид тарихий манбалар, ноёб экспонатлар ҳамда замонавий мультимедиа ечимлари билан яқиндан танишиш имконига эга бўлди. Айниқса, Қуръони карим залида сақланаётган Усмон мусҳафи ва турли даврларга оид нодир Қуръон нусхалари иштирокчиларда катта таассурот қолдирди.

Ташрифнинг муҳим йўналишларидан бири Марказнинг илмий-тадқиқот ва маърифий фаолияти билан танишиш бўлди. Жумладан, меҳмонларга кутубхона фаолияти, унинг фондидан ўрин олган илмий адабиётлар, қўлёзмалар, электрон ахборот ресурслари ҳамда тадқиқотчилар учун яратилган имкониятлар ҳақида батафсил маълумот берилди.

Шунингдек, Марказнинг иккинчи қаватида жойлашган халқаро илмий-маърифий платформа фаолиятига алоҳида эътибор қаратилди. Иштирокчиларга ушбу платформанинг асосий вазифаси — ислом цивилизацияси меросини халқаро миқёсда ўрганиш ва тарғиб этиш, жаҳоннинг нуфузли илмий муассасалари, тадқиқот марказлари, халқаро ташкилотлар ҳамда олимлар ўртасида самарали ҳамкорликни йўлга қўйиш экани тушунтирилди.

Мазкур платформа халқаро илмий мулоқотлар, конференциялар, давра суҳбатлари ва тақдимотларни ташкил этиш, қўшма тадқиқотларни амалга ошириш, илмий тажриба алмашиш учун замонавий майдон вазифасини бажаради. У орқали Марказда жамланган тарихий манбалар ва илмий изланишлар натижаларини халқаро илмий ҳамжамиятга етказиш, шунингдек, Ўзбекистоннинг бой илмий-маънавий меросини жаҳонда кенг танитиш имкониятлари яратилган.

Шодлик Бойназаров, Хоразм вилояти Хива туманидаги Хон Исмоил Жўржоний масжиди имом-хатиби:

Бу ерда фақатгина музей билан чекланиб қолинмаган. Илмий йўналишлар, диний қадриятларимиз, ислом динининг шаклланишидан бугунги кунгача бўлган тарихи, буюк уламоларимиз ҳаёти ва уларнинг асарлари билан танишиш имконияти яратилган. Бундай марказнинг барпо этилиши юртимиз келажаги, айниқса, ёш авлод учун катта илмий ва маънавий мерос ҳисобланади.

Жиззах вилояти Шароф Рашидов туманидаги Қангли жоме масжиди ноиб имоми эса Марказда яратилган замонавий имкониятлар, хусусан, экспозициялар ва кўп тилли ахборот тизимининг аҳамиятига тўхталди.

Унинг таъкидлашича, Марказ орқали миллий қадриятлар, диний мерос ва буюк алломалар ҳаёти ҳақида турли тилларда маълумот олиш, уларни чуқур ўрганиш мумкин. Айниқса, Қуръони карим залидаги “Алақа” сураси илк оятларидан бошланиб, “Фотиҳа” сураси тиловати билан давом этадиган тақдимот унда катта таассурот қолдирган.

Нормамат Рамазон, Навоий вилояти Хатирчи туманидаги “Абу Ҳанифа” жоме масжиди имом-хатиби:

Уламоларимизнинг ҳаёти ва илмий мероси, қўлёзма китоблар, шунингдек, Қуръони карим залидаги Усмон мусҳафи билан танишиб, жуда катта таассурот олдик. Бу ерда ҳар бир тафсилотга алоҳида эътибор қаратилган. Юртимизда бундай илмий-маърифий марказлар ташкил этилаётгани биз, диний соҳа вакиллари учун ҳам катта имконият.

Таъкидлаш жоизки, “Учинчи Ренессанс чорраҳаси” мавзуси доирасидаги бундай учрашув ва маърифий ташрифлар диний соҳа вакилларининг тарихий мерос, ислом илм-фани ва замонавий илмий тадқиқотлар ҳақидаги билимларини бойитиш, шунингдек, миллий ва диний қадриятларни кенг тарғиб этишга хизмат қилади.

Ўзбекистон мусулмонлари идораси Матбуот хизмати

Ўзбекистон янгиликлари