Бу аёл бор-йўғини ва бутун куч-ғайратини фарзандини комил инсон бўлиб етишиши учун ҳаракат қилган онадир.

Қисса аёлнинг мужоҳид Фаррух билан оила қуришидан бошланади. Фаррух буюк саҳобий Робийъ ибн Зиёднинг мавлоси бўлган. Робийъ ибн Зиёд Сижистон, шунингдек, мусулмонлар ғалаба қозониши учун бор кучини сарфлаган, кўзга кўринган қўмондонлардан эди. Аллоҳ таоло унинг ҳаракатларини ғалаба билан қутлаган пайти қули бўлмиш Фаррухга ҳуррият йўлини очди ва ўлжалардан унга ҳам насиба берди. Кўксига ҳурлик шабадаси теккан Фаррух ўз она шаҳрига қайтди. Бирдан-бир мақсади Раббининг тоатида кўмаклашадиган ва уйини муҳофаза қиладиган бир солиҳа қизга уйланиш эди...

Фаррух оила қуриб ўз уйига эга бўлгач, яна жанг майдонларига қайтиб ғалаба лаҳзаларини қайта-қайта туюшни хоҳларди. Бир сўз билан айтганда, у яна Аллоҳ йўлида жанг қилиш иштиёқида эди. Унинг орзулари ушалди. Оилали ҳам бўлди.

Кунларнинг бирида Фаррух завжасининг олдига ўтириб дилдан суҳбатлашди. Суҳбат асносида у Аллоҳ йўлида жанг қилишнинг даражотини тушунадиган ҳамда бу йўлдагиларга тайёрлаб қўйилган инъомларнинг қадрини англайдиган аёлнинг қаршисида турганини ҳис қилди. Аёли унга қаршилик қилмади, рози бўлди. Фаррух аёлига анчайин тош босадиган бир ҳамённи узатди ва: “Бу қопчиқнинг ичида ўттиз минг динор бор. Уни ўзингиз ҳамда фарзандимиз учун яхшилик йўлида сарфланг, агар Аллоҳ тақдиримга омонликни битган бўлса, қайтгунимча шундай қилиб тирикчиликни ўтказиб туринг”, деди.

Орадан вақт ўтиб аёлининг кўзи ёриди. Болага Робийъа деб исм қўйди. Бир неча йил ўтгач аёл фарзандини Аллоҳнинг каломини ёд олдириш учун устозларга топширди. Болакай бир неча ой ичида Қуръондаги кўп сураларни ёдлаб олди. Аёл турмушдоши берган маблағни фарзандининг камолоти учун сарфлай бошлади. Энди у фарзандини фақиҳларнинг қўлига топширди.

Аёл ёш болакай учун меҳнат қилган, илмини аямаган бирор кишига бахиллик қилмади. У фарзандини уммат самосида зиё таратувчи бир юлдуз бўлиб порлашини, мусулмонларга фойда келтирадиган чин инсон бўлиб етишишини хоҳларди.

Йиллар ўтди... Робийъанинг ёши ўттизга етди. Шу кезлар бир ажиб иш бўлди... Олтмиш ёшларни қоралаган Фаррух аскар киймида шаҳарга кириб келди. Уйлар, кўчалар жуда ўзгариб кетган эди, шундай бўлса-да, Фаррух ўз уйини топишга муваффақ бўлди.....

Ҳассон Шамсий Пошонинг "Жаннат бўстонидаги оилавий оқшомлар" номли китобидан
Ғиёсиддин Ҳабибуллоҳ, Илҳом Оҳунд, Абдулбосит Абдулвоҳид таржимаси.