Бисмиллаҳир Роҳманир Роҳийм
Савол: Умрага борганда бир ҳолатга гувоҳ бўлдим. Мадинада ҳам, Маккаи мукаррамада, тавоф ва саъйларда ҳам айрим эр-хотинлар қўлларини ушлаб юришибди. Улар орасида ёши катталар ҳам, ёшлар ҳам бор. Бу нарса эҳромга таъсир қилмайдими?
Жавоб: Бисмиллаҳир Роҳманир Роҳийм. Эҳромдаги эр ва хотин жинсий яқинлик ва унга олиб борувчи амаллардан сақланиши лозим. Бу ҳукм ояти карима ва ҳадиси шарифларга асосланган. Аммо эҳромдан ташқари вақтда рухсат берилади.
Саволда айтилгандек, эр ва хотин бир-бирларини қўлларини ушлаб юришгани кузатилади. Чунки у ерларда тумонат одам тўплангани учун бир-бирини йўқотиб қўйишдан қўрқишади ва шу боис қўлларини ушлаб олишади. Лекин бундай нарсаларга ҳожат бўлмай, қўл ушлашиб юриш яхши эмас.
Чунки муқаддас маконларга сайру саёҳатга, томоша қилишга борилмайди, балки тавба-тазарру ва Аллоҳ таолога янада қурбат ҳосил қилиш, улкан ажру-савобларга эришиш мақсадида борилади. Зиёратга отланиб турган инсон асосий мақсадни унутиб қўймаслик лозим.
Эҳромдалик вақтида бунга аҳамиятли бўлиш лозим. Чунки агар эр ва хотин эҳромда бир-бирларининг қўлларини ушлаганда шаҳват, жинсий яқинликка мойиллик пайдо бўлса, жонлиқ сўйиш лозим бўлади. Шаҳватсиз ушласа, жарима бўлмайди.
Уламолар мазкур масалага бир қанча ҳадислар ва ояти каримани далил қилганлар. Аллоҳ таолонинг: “Ҳаж маълум ойлардир. Кимки уларда ўзига ҳажни фарз қилса, ҳажда шаҳвоний нарсалар, фисқ ва жанжал йўқдир”, сўзидаги “шаҳвоний нарсалар” деб таржима қилинган сўз оятда “рафас” деб айтилган. Бу сўзнинг баъзи тафсирларида жинсий яқинлик ва ушлаш ва ўпиш каби унга олиб борувчи ишлар дейилган. Валлоҳу аълам.
Ўзбекистон мусулмонлари идораси
Фатво маркази.
Бисмиллаҳир Роҳманир Роҳийм
Мусулмоннинг таваккулга эҳтиёжи кучли бўлади. Хусусан “Ризқ” масаласида. Чунки ризқ инсоннинг ақлини ва қалбини машғул қилиб қўяди. Кечани бедор, ухламасдан ҳамда кундузини меҳнат ва машаққат билан ўтказиш натижасида инсоннинг жисми чарчайди.
Кўпинча инсон ризқни ўзига ўхшаш яратилган инсоннинг қўлида деб, ҳаёт луқмасини топиш учун нафсини хорлайди, лаганбардорлик қилади, бошини эгади, шаъни ва қадр-қимматини сарфлайди. У ўзига ўхшаш яратилган инсон хоҳласа беради, хоҳласа бермайди ҳамда унинг ва болаларининг ҳаёти унинг қўлида деб ўйлайди. Ҳудди Намруд Иброҳим алайҳиссаломга айтган гапларидек, Аллоҳ таоло жонни олиш ва қайтаришга қодир Зотдир.
Баъзи инсонлар ўзларига ҳаромни ейишга, пора олишга, рибони мубоҳ деб санашга ва ботил йўллар билан молларни ейишга фатво берадилар. Сабаби, ёшликдан кейин қарилик, саломатликдан кейин касалилк, лавозимидан бўшаб ёки ундан кейин зурриёти кучсиз бўлиб қолишидан қўрқадилар.
Абдуллоҳ Муборак раҳимаҳуллоҳ: “Кимда ким камбағаллик сабабли ҳаром нарсани еса, у таваккул қилувчи эмас”, деганлар. Буларнинг барчасидан чиқиш йўли Аллоҳ таолога таваккул қилишни маҳкам тутмоқликдир.
Мусулмон киши агар воъиз, дин тарқатувчи ва ислоҳ қилувчи бўлса таваккул қилишга кўпроқ муҳтож бўлади. Албатта у, таваккул қилишда мустаҳкам устунни ва мустаҳкам қўрғонни топади ҳамда куфр, зулм, боғий ва фасод мустабидларига юзланганда таваккул қилишга суянади. У Аллоҳ билан нусрат топади ва Аллоҳ билан азиз бўлади.
Кимга Аллоҳ нусрат берса, асло мағлуб бўлмайди, кимни беҳожат қилса, фақирлик кўрмайди ва кимни Аллоҳ азиз қилса хорликка юз тутмайди.
﴿إِنْ يَنْصُرْكُمُ اللَّهُ فَلَا غَالِبَ لَكُمْ وَإِنْ يَخْذُلْكُمْ فَمَنْ ذَا الَّذِي يَنْصُرُكُمْ مِنْ بَعْدِهِ وَعَلَى اللَّهِ فَلْيَتَوَكَّلِ الْمُؤْمِنُونَ﴾
“Агар сизга Аллоҳ нусрат берса, сиздан ғолиб келувчи йўқ. Агар сизни ташлаб қўйса, Ундан ўзга ким ҳам ёрдам берар эди. Мўминлар фақат Аллоҳгагина таваккул қилсинлар”[1].