Бугун, 24 апрель куни Ўзбекистон мусулмонлари идораси раиси, муфтий Шайх Нуриддин Холиқназар ҳазратлари жума намозини Мирзо Улуғбек туманидаги “Мулла Холмирза ота” жоме масжидида адо этдилар.
Муфтий ҳазратлари жума намозидан олдин жамоатга бутун дунё мусулмонлари эҳтиромини қозонган улуғ аллома, бобокалонимиз Имом Бухорий ҳазратлари ҳақида манфаатли маъруза қилиб бердилар.
Суҳбат аввалида ҳадислар борасида ҳам тўхталиб ўтилди. Зеро, Расулуллоҳнинг ҳадислари Қуръондан кейинги иккинчи манба, ҳадис тўпламларининг энг ишончли ва мукаммали эса буюк аждодимиз Имом Бухорий тўплаган “Саҳиҳи Бухорий” китоби ҳисобланади.
Улуғ бобомиз ҳақида машҳур муҳаддис ва олимларнинг таърифлари, хусусан, Имом Ибн Хузайманинг баҳоси келтириб ўтилди: “Осмон остида Муҳаммад ибн Исмоилдан кўра Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам ҳадисларини яхши билувчи ва ёдловчи инсонни кўрмадим”.
Имом Бухорий ҳақларидаги бу мақтовлар – оддий сўзлар эмас, балки буюк илм аҳллари томонидан берилган тарихий гувоҳликдир.
Бугунги кунда Юртбошимиз ташаббуслари билан Имом Бухорий ҳазратларининг мақбаралари у зотнинг илмий фаолиятлари ва юксак обрў-эътиборларига муносиб тарзда қайта қурилиб, улкан ва маҳобатли мажмуа сифатида барпо этилгани ҳам у зотга муносиб ворис бўлишнинг бир намунаси экани таъкидлаб ўтилди.
Муфтий ҳазратлари Имом Бухорий ҳазратларининг ҳаёт йўли ҳақида сўзлар экан, у кишининг отаси Исмоил вафоти олдидан бундай деганини келтирдилар: “Топган молимда бир дирҳам ҳам ҳаром ёки шубҳали нарса борлигини билмайман”. Демак, комил ва олим фарзанд етиштиришда луқмасининг ҳалол бўлиши жуда муҳим экан. Қолаверса, Имом Бухорий ҳали гўдаклигида кўриш қобилияти сусайиб кетади. Шунда онасининг тинимсиз дуолари, парвариши сабабли Муҳаммад ибн Исмоил яна кўра бошлайди. Бундан хулоса қилиш мумкинки, тўғри таълим-тарбия билан бирга, ота-она фарзанди ҳақига кўплаб дуолар қилиб туриши ҳам лозим бўлади.
Имом Бухорий ҳазратлари илм талабида Макка, Мадина, Шом, Миср, Нишопур, Басра, Куфа, Бағдод, Восит, Марв, Рай ва Балх каби шаҳарларга сафар қилгани, у замонларда бунинг нақадар машаққатли бўлгани ҳақида сўз борар экан, бугунги ривожланган замонда илм ўрганишга ҳар жиҳатдан қулай шароитлар муҳайёлиги, шундай экан, ёшларимизни илмга янада тарғиб этиш лозимлиги эслатиб ўтилди.
Гўзал мавъиза сўнгида юртимиздан яна Имом Бухорийдек улуғ олимлар чиқишини сўраб дуо қилинди.
Ўзбекистон мусулмонлари идораси
Матбуот хизмати
Бисмиллаҳир Роҳманир Роҳийм
Қурбон ҳайити яқинлашгани сари ижтимоий тармоқларда қурбонлик қилинадиган ҳайвонларни масхара қилиш, устидан кулиш, уларни инсонлар каби “гапиртириш”, сўйилиши олдидан қўрқувини мазах қилишни акс эттирган турли ҳажвий видео, расм, гиф, мем ва бошқа турдаги тасвирлар кўпаяди.
Динимизда қурбонлик қилинадиган ҳайвонларни масхара қилиш “шаръан ҳаром ва гуноҳ амал” саналади. Бунинг бир нечта асосий сабаблари бор:
1. Жонлиқларни мазах қилиш – Аллоҳнинг шиорларини улуғлашга зид амал.
Қурбонлик – бу шунчаки жонлиқни сўйиш эмас, балки Аллоҳ таолога яқинлаштирадиган улуғ ибодат ва диннинг шиоридир. Аллоҳ таоло бундай марҳамат қилади: “Ким Аллоҳнинг нишонларини улуғласа, бас, албатта, бу, қалбларнинг тақвосидандир” (Ҳаж сураси, 32-оят).
Бошқа оятда: “Биз туяларни сизлар учун Аллоҳнинг шиорларидан қилдик...” дейилади (Ҳаж сураси, 36-оят).
Имом Қуртубий раҳимаҳуллоҳ ва бошқа бир қанча муфассирлар “Оятдаги “шиор” сўзи – инсонни Аллоҳ таолога яқинлаштирадиган ҳар қандай ибодатни англатади” дейдилар.
Демак, қурбонликка аталган жонлиқни масхара қилиш – бевосита Аллоҳ буюрган ибодатни масхара қилиш, Аллоҳнинг шиорларини пастга уриш билан баробардир.
2. Ибодат билан ҳазиллашишнинг хатари
Диний амаллар, хусусан қурбон ҳайити каби муқаддас кунларда бажариладиган қурбонлик ибодати ҳазил-мазах мавзуси бўлмаслиги лозим. Агар инсон қурбонликни ёки шариатнинг бирор амалини қасддан камситиб, масхара қилса, бу унинг иймонига путур етказади. Ҳатто “шунчаки ҳазил” деб қилинаётган бўлса ҳам, бу иш гуноҳ ва ибодат ҳисобланган амалга нисбатан ҳурматсизлик ҳисобланади.
Аллоҳ таоло бундай марҳамат қилади: «Агар улардан сўрасанг, албатта: “Биз фақат ўзимизча гап қилиб ўйнаётган эдик, холос”, дейишади. Сен: “Аллоҳни ва Унинг оятларини истеҳзо қилаётган эдингизми?” деб айт» (Тавба сураси, 65-оят).
Хулоса қилиб айтганда, қурбонлик – Аллоҳ таоло буюрган ибодат. Уни “мем” ёки “прикол”га айлантиришдан эҳтиёт бўлинг. Бунинг учун:
1. Бундай расм ва видеоларга “лайк” босманг ва уларни тарқатманг.
2. Бундай контент тайёрлаётганларни огоҳлантиринг.
3. Қурбонлик бу – Аллоҳ буюрган ва Унинг розилиги учун қилинадиган ибодат эканини унутманг.
Даврон НУРМУҲАММАД