27 Январ, 2026, 8 Шаъбон, 1447
27 Январ, 2026, 8 Шаъбон, 1447
Бугун, 17 ноябрь куни Қирғизистон мусулмонлари диний идораси раиси, муфтий Замир ҳожи Ракиев бошчилигидаги бир гуруҳ уламоларни Хўжаобод тумани Дўстлик чегара пости орқали Андижон вилоятига ташриф буюрди.
Мартабали меҳмонларни Ўзбекистон мусулмонлари идораси раисининг биринчи ўринбосари Ҳомиджон домла Ишматбеков ҳамда Андижон вилояти бош имом-хатиби Мирзамақсуд домла Алимовлар кутиб олишди.
Андижон вилоятининг Бош масжиди – "Девонабой" жомесида икки қардош халқ уламолари иштирокида учрашув ўтказилди. Унда Ўзбекистон мусулмонлари идораси раисининг биринчи ўринбосари Ҳомиджон домла Ишматбеков меҳмонларни ташриф билан қутлаб, муфтий Нуриддин домла Холиқназаров ҳазратларининг салом ва ҳадяларини етказди.
* * *
Кунинг иккинчи яримида Қирғизистон мусулмонлари диний идораси раиси, муфтий Замир Ракиев, Қирғизистон Ислом университети ректори Абдушукур Норматов, муфтий маслаҳатчиси Абдубанноп Мусалиев, Ўш шаҳар қозиси Убайдулла Сарибаев, таниқли олим Абдулазиз Юлдашев каби бир гуруҳ уламолар Фарғона вилоятига ташриф буюришди. Меҳмонларни Ўзбекистон мусулмонлари идораси раиси ўринбосари Ҳомиджон домла Ишматбеков, Фарғона вилояти бош имом-хатиби Убайдуллоҳ домла Абдуллаев бошчилигидаги мутасаддилар кутиб олишди.
Дастлаб, меҳмонлар иштирокида учрашув бўлиб ўтди. Унда сўзга чиққанлар икки қўшни ва қардош юрт ўртасидаги муносабатлар, ҳамкорликда амалга оширилаётган ишлар ҳақида тўхталиб, икки юрт раҳбарлари ва халқлари доимо ана шундай дўстона руҳда эмин-эркин ҳаёт кечиришларини сўраб дуога қўл очдилар.
Шундан сўнг Марғилон шаҳридаги "Ҳунармандлар маркази"га ташриф қилиниб, бу ерда олиб борилаётган ишлар билан танишаркан, қўли гул ҳунармандлар томонидан ажиб бир синоат ила тўқилаётган бежирим матолар ҳамда бу ердаги жараён меҳмонларда катта таассурот қолдирди.
Меҳмонларнинг навбатдаги ташриф манзили "Пур Сиддиқ" мажмуаси бўлди. Мажмуада тиловат қилиниб, ўтган азизлар ҳаққига дуо қилинди.
* * *
Кунинг якунида Қирғизистон муфтийси бошчилигидаги уламолар Наманган вилоятига ташриф буюришди
Мамлакатимизда диний-маърифий соҳада амалга оширилаётган ислоҳотлар, фуқароларга яратиб берилаётган шароитлар билан яқиндан танишиш мақсадида Қирғизистон мусулмонлари диний идораси раиси, муфтий Замир Ракиев бошчилигидаги уламолар делегацияси Наманган шаҳридаги Афсоналар водийсида жойлашган “Юсуфхон ўғли Қосимхон” масжидига келдилар.
Меҳмонлар Ўрта Осиёда ўхшаши йўқ бўлган, давлат раҳбари Шавкат Мирзиёевнинг диний соҳада олиб бораётган ислоҳотлари самараси ўлароқ қурилган масжидда мамлакатимиз тараққиёти, халқимизнинг фаровонлиги учун дуо қилдилар ҳамда икки мамлакат ўртасида диний-маърифий соҳадаги ҳамкорлик бўйича келишиб олдилар.
Қирғизистонлик уламоларнинг юртимизга ташрифи давом этмоқда.
Ташриф тафсилотларини сайт ва ижтимоий тармоқдаги саҳифаларимизда кузатиб боринг.
Ўзбекистон мусулмонлари идораси матбуот хизмати
Бу ҳадиси шарифда одобнинг улуғ асосларидан бири баён этилган.
Баъзи олимлар бу ҳадисни илмнинг учдан бири дейишган, бошқалари эса илмнинг тўртдан бири ёки Исломнинг тўртдан бири деганлар.
Абдуллоҳ ибн Абу Зайд айтади: «Барча яхши одоблар тўртта ҳадисдан ўрганилади, улардан бири Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва салламнинг шу ҳадисларидир: “Кишининг ўзига фойдаси йўқ ишни қилмаслиги унинг Исломи гўзаллигидандир”».
Имом Абу Довуд айтади: «Мен Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва салламдан ривоят қилинган беш юз мингта ҳадисни ёзиб олдим, уларнинг тўрт минги собит (ишончли) бўлиб, улар бу тўртта ҳадисда ифодаланган:
“Амаллар ниятларга боғлиқ”;
“Кишининг фойдаси йўқ шни қилмаслиги унинг Исломи гўзаллигидандир”;
“Ҳалол аниқ ва ойдиндир, ҳаром ҳам аниқ ва ойдиндир”;
“Киши ўзи учун яхши кўрган нарсани биродари учун ҳам яхши кўрмагунча мўмин бўлмайди” (Баъзи ривоятларда унинг ўрнига “Дунёга кўнгил берма, Аллоҳ сени севади” ҳадиси келган)».
Биз ўрганаётганимиз ҳадис мусулмонни ўзига аҳамиятли бўлмаган нарсалар ҳақида гапиришдан, фойдасиз ишларни қилишдан қайтаради.
“Фойдасиз ишларни қилмаслиги”, дегани кишига тааллуқли бўлмаган гап, иш ва ҳамма нарсалардир, яъни унинг дини ва дунёсида фойдаси бўлмаган, Аллоҳ таолонинг розилигини топишда тўсиқ бўладиган нарсалардир.
Ибн Ражаб раҳматуллоҳи алайҳ айтган: “Фойдасиз ишни қилмасликдан мурод тилни беҳуда гаплардан сақлашдир”.
Мусулмоннинг ўзига фойдаси бўлмаган ишни қилиши Исломининг гўзаллигини камайтиради ва салбий натижаларга сабаб бўлади.
Қалбинг қаттиқлашишига, танасининг заифлашишига ва ризқнинг танг бўлишига олиб келади.
Луқмони Ҳакимдан: “Қайси амалингизни ишончлироқ деб биласиз?” деб сўраганларида, у: “Менга фойдаси бўлмаган ишни қилмадим”, деб жавоб берганлар.
Молик ибн Динор айтганлар: “Агар қалбингда қаттиқлик, танангда заифлик ва ризқингда тангликни кўрсанг, билгинки, сен ўзингга фойдаси бўлмаган гапларни гапиргансан”.
Киши ёқтирмайдиган нарсаларни эшитишига сабаб бўлиши мумкин.
Бир киши Абдуллоҳ ибн Умар розияллоҳу анҳунинг ёнига кирганида, у оёқ кийимини ямаётган эдилар. У киши: “Эй Абу Абдурраҳмон, шу оёқ кийимни ташлаб, янгисини олсангиз-чи!” деди. Ибн Умар унга: “Оёқ кийимим билан нима ишинг бор? Ўз ишингга қара”, дедилар.
Фойдасиз нарсалар вақтни зое қилади.
Бугунги кунда кўп одамлар ижтимоий тармоқларда тарқалган ўзларига тегишли бўлмаган, ҳатто уларнинг қизиқиш доирасига кирмайдиган хабарларни кузатиш билан машғулдирлар. Агар улар Пайғамбаримиз соллаллоҳу алайҳи ва салламнинг бу ҳадисларига амал қилганларида, вақтларини динлари ёки дунёларида фойда келтирадиган нарсаларга сарфлаган бўлар эдилар.
Кўп савобдан қуруқ қолишга сабаб бўлиши мумкин.
Пайғамбаримиз соллаллоҳу алайҳи ва саллам дедилар: “Агар бирингиз Исломини гўзал қилса, оламдан ўтгач, унинг қилган ҳар бир яхши ишига ўн баробаридан етти юз баробаргача ёзилади. Ҳар бир гуноҳ фақат ўзича ёзилади” (Муттафақун алайҳ). Мусулмон ўзига тегишли бўлмаган гапни гапирса, жавобгар бўлади.
Имом Абу Яъло ва Имом Байҳақий Абу Ҳурайра розияллоҳу анҳудан ривоят қилади. Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва саллам замонларида бир киши шаҳид бўлди. Бир йиғловчи аёл йиғлаб, унга: “Вой, шаҳидим!” деди. Пайғамбар соллаллоҳу алайҳи ва саллам айтдилар: “Унинг шаҳид эканини қаердан биласан? Эҳтимол, у ўзига фойдасиз нарсани гапирган ёки молини камайтирмайдиган нарсада бахиллик қилган бўлиши мумкин”.
Одамлар орасидаги тотувликни бузувчи ва меҳрни йўқотувчи сабаблардан биридир.
Ўзгаларнинг шахсий ишларига аралашиш ва алоқаси бўлмаган ишларга бош суқиш ана шуларга сабаб бўлади. Агар у Пайғамбар соллаллоҳу алайҳи ва салламнинг тавсияларига амал қилганида, ундай қилмаган бўлар эди.
Аллоҳ бир бандага ғазаб қилса, уни ўзига фойдаси бўлмаган нарсалар билан машғул қилиб қўяди.
Абу Дужона розияллоҳу анҳунинг таржимаи ҳолида айтилишича, у киши касал бўлганида дўстларидан бири унинг ёнига кирди. Юзи ялтираётган эди. “Нега юзингиз ялтираяпти?” деб сўраганида, у киши: “Мен учун энг ишончли амалим икки нарса: ўзимга фойдаси бўлмаган нарсани гапирмас эдим ва қалбимда мусулмонларга нисбатан ғараз йўқ эди”, деди (“Сиярул аълом ан-нубало”).
Имом Молик айтганлар: “Киши ўзига фойдаси бўлмаган нарсани қилмай, ўзига фойдали нарса билан машғул бўлмагунча нажот топмайди”.
Мусулмон ўзига фойдаси бўлмаган нарсалардан йироқ бўлиб, Исломини гўзаллаштириши керак. Ким беҳуда ишлар билан машғул бўлса, демак, унинг тоат-ибодатларида қусур бор.
Ҳакимлар: “Ўзингни тоат билан машғул қилмасанг, у сени маъсият билан машғул қилади”, деганлар.
Тошкент ислом институти проректори
Ҳошимхон АМАНОВ
тайёрлади.
(Ж. Шодиев уюштирди).
“Ҳидоят” журналининг 2025 йил 12-сонидан
Иймон 
Намоз 
Рўза 
Закот 
Ҳаж 
Қуръон 
Ислом сабоқлари 
Aлоқа 