Қадрли ватандошлар!
Аввало, сиз, азизларни, сизлар орқали бутун халқимизни улуғ айём – Ўзбек тили байрами куни билан чин қалбимдан самимий муборакбод этаман.
Албатта, кейинги йилларда мамлакатимизда янгича руҳда кенг нишонланаётган бу байрамнинг алоҳида файзи ва шукуҳи борлигини барчамиз яхши биламиз. Ушбу қутлуғ санада миллий қадриятларимиз гултожи бўлган она тилимизнинг тарихимиз ва тақдиримиз, бугунги ҳаётимиздаги ўрни ва аҳамиятини, уни ривожлантириш борасида олдимизда турган долзарб вазифаларни янада чуқур ҳис этамиз.
Азиз дўстлар!
Сўнгги йилларда Ўзбекистонда барча соҳа ва тармоқлар каби она тилимиз қадри ва нуфузини янада ошириш борасидаги сиёсат ва амалий ишларимиз ҳам янги босқичга кўтарилаётганидан хабардорсиз. Бунинг тасдиғини ўзбек тилининг давлат тили сифатидаги мақоми ва обрў-эътиборини тубдан ошириш бўйича қабул қилинган тарихий фармон ва қарорлар мисолида яққол кўриш мумкин.
Ана шундай саъй-ҳаракатларимиз натижасида она тилимиз нафақат мамлакатимизда, балки жаҳон миқёсида ҳам ўзининг муносиб ўрни ва мавқеига эга бўлиб бормоқда. Айниқса, она тилимиз Бирлашган Миллатлар Ташкилотининг юксак минбарида, улкан сиёсий саммит ва учрашувларда баралла янграб, тинчлик, дўстлик ва ҳамкорлик воситасига айланиб бораётгани барчамизни қувонтиради.
Вазирлар Маҳкамаси таркибида Давлат тилини ривожлантириш департаменти ҳамда Ўзбек тилини ривожлантириш жамғармаси самарали фаолият кўрсатиб, ғоят муҳим бу соҳадаги ишларни мувофиқлаштириб келмоқда.
Алишер Навоий номидаги Тошкент давлат ўзбек тили ва адабиёти университети таркибида амалий филология ва компьютер лингвистикаси бўйича янги йўналишлар очилиб, ўзбек тилини турли соҳаларда қўллашга оид тадқиқотлар амалга оширилмоқда. Олийгоҳ қошида Давлат тилида иш юритиш асосларини ўқитиш ва малака ошириш маркази, 6 та махсус ўқув курси ҳамда Алишер Навоий халқаро жамғармаси ташкил этилгани ҳам айни шу мақсадларга қаратилгани билан диққатга сазовордир.
Ана шу ишларнинг узвий давоми сифатида яқин келгусида асосий вазифаси чет элларда ўзбек тили, маданияти ва миллий анъаналаримизни кенг оммалаштириш, гуманитар алоқаларни мустаҳкамлашдан иборат бўлган Алишер Навоий халқаро институти фаолияти йўлга қўйилади.
Ўтган қисқа даврда ўзбек тилини чуқур ўрганиш ва ўргатишга хизмат қиладиган 16 та китоб, жумладан, 9 та луғат нашр қилинганини алоҳида қайд этиш лозим. Айни вақтда 5 жилддан иборат “Ўзбек тилининг изоҳли луғати” фундаментал тадқиқоти вазирлик ва идоралар, таълим-тарбия масканларига, мамлакатимизнинг чет элдаги дипломатик ваколатхона ва консуллик муассасаларига етказилди. Шунингдек, чет эл фуқаролари ва юртдошларимизга ўзбек тилини ўргатадиган онлайн платформа,
ўзбек тили изоҳли луғатининг мобиль иловаси, хориждаги ватандошларимиз учун махсус веб-сайт яратилгани ҳам албатта муҳим аҳамиятга эга.
Ўзбекистоннинг Туркий тилли давлатлар ҳамкорлик кенгашига аъзо бўлгани Ташкилот доирасида иқтисодий алоқаларни кучайтириш билан бирга, туркий тиллар, хусусан, ўзбек тилининг халқаро нуфузини оширишга хизмат қилмоқда. Мамлакатимиз ташаббуси билан мазкур ташкилотнинг Алишер Навоий номидаги халқаро мукофоти таъсис этилгани буюк аждодимиз хотираси ва бебаҳо меросига, шундай улуғ зотларни вояга етказган халқимизга бўлган юксак ҳурмат-эҳтиром ифодасидир.
Бугунги кунда мамлакатимизда 150 та миллий маданий марказ иш юритаётгани, ўзбек тили билан бирга, қорақалпоқ, рус, қозоқ, қирғиз, тожик, туркман тилларида оммавий ахборот воситалари фаолият кўрсатаётгани, мактабларимизда таълим-тарбия жараёни 7 та тилда олиб борилаётгани дунё амалиётидаги ноёб тажриба эканини таъкидлаш ўринлидир. Юртимизда чет тилларга ихтисослашган ҳамда ўқув машғулотлари хорижий тилларда ўтиладиган таълим масканлари сони ортиб бораётгани ҳам шу соҳадаги муҳим ўзгаришлар натижасидир.
Муҳтарам ватандошлар!
Ўзбек тилини янада ривожлантириш, унинг давлат тили сифатидаги ўрни ва нуфузини янада мустаҳкамлаш борасида олдимизда катта ва масъулиятли вазифалар турганини барчамиз яхши англаймиз.
Ҳозирги кунда мамлакатимизда яшаётган турли миллат вакиллари ва чет эл фуқароларида ўзбек тилини ўрганишга қизиқиш ва эътибор ортиб бораётганини ҳисобга олиб, улар учун махсус дарслик, луғат ва қўлланмалар, видео ва аудиоматериаллар ҳажмини ошириш бўйича ишларни янада кучайтиришимиз зарур.
Ўзбек тили жонажон Ватанимизда яшаётган барча фуқароларимиз учун азиз ва қадрли тилга айланиши, унинг жозибадорлигини ошириш учун барча куч ва имкониятларни сафарбар этишимиз, бу мақсадда нафақат маънавий, шу билан бирга, моддий рағбатлантириш чораларини ҳам кенг қўллашимиз даркор. Хусусан, тилшунос ва луғатшунос олимларимизнинг, шоир-адибларимизнинг ушбу соҳадаги машаққатли ва шарафли меҳнатини муносиб қадрлаш, уларнинг илмий тадқиқотлари, дарслик ва қўлланмалари, китоб ва рисолаларини давлат буюртмаси шаклида нашр этиш ва кенг жамоатчиликка етказиб бериш учун алоҳида дастур ишлаб чиқиб, амалга оширишимиз зарур.
Давлат тилига оид барча маълумотларни ўзида жамлаган Ўзбек тили миллий корпусини яратишни тезлаштириш, она тилимизни Интернет глобал тармоғида оммалаштириш ва ушбу маконда мустаҳкам ўрин эгаллашини таъминлаш, дастурий маҳсулотларнинг ўзбекча иловаларини яратиш ишларини жадаллаштириш ҳам олдимизда турган долзарб вазифадир.
Азиз ва муҳтарам юртдошларим!
Ҳозирги кунда Янги Ўзбекистонни барпо этишга қаратилган эзгу интилиш ва ҳаракатларимиз ҳал қилувчи босқичга кўтарилмоқда. Бу йўлда миллий ўзлигимиз, ғурур-ифтихоримиз тимсоли бўлган она тилимиз, ҳеч шубҳасиз, беқиёс куч-қудрат ва илҳом манбаи бўлиб хизмат қилади.
Ана шундай ҳаётий эътиқод ва буюк мақсад билан яшаётган халқимиз доимо омон бўлсин!
Сизларни бугунги байрам билан яна бир бор табриклаб, барчангизга сиҳат-саломатлик, бахту саодат, хонадонларингизга тинчлик-омонлик, файзу барака тилайман.
Она тилимиз мангу яшасин!
Шавкат Мирзиёев
Ўзбекистон Республикаси Президенти
Иорданиянинг етакчи оммавий ахборот воситаларида Ўзбекистон Нодиржон Турғуновнинг мамлакатимиз мустақиллигининг 35 йиллигига бағишланган интервьюси чоп этилди, деб хабар бермоқда “Дунё” АА.
Суҳбат Иордания Миллий ахборот агентлиги (Petra), “Al Rai” газетаси, шунингдек, “Hala”, “Roya News”, “Jafra News”, “AlAnbat News”, “Johina News”, “Nabzal Balad”, “Al Qubba News” янгиликлар агентликлари ва Араб ахборот агентликлари федерацияси томонидан кенг ёритилди.
Интервьюда элчи Ўзбекистон ва Иордания ўртасидаги муносабатлар жадал ривожланиб, кенг қамровли йўналишларни қамраб олаётганини таъкидлади. Икки томонлама ҳамкорлик ўзаро ҳурмат, ишонч ва халқларимиз ўртасидаги тарихий яқинлик тамойилларига асослангани алоҳида қайд этилди.
Нашрда Иордания Қиролининг 2025 йилда Ўзбекистонга амалга оширган давлат ташрифи алоҳида аҳамиятга эга бўлгани таъкидланди. Ташриф давомида Ўзбекистон Президенти Шавкат Мирзиёев билан ўтказилган музокаралар икки томонлама муносабатларни ривожлантиришда муҳим босқич бўлди. Элчи айни босқичда асосий устувор вазифа олий даражада эришилган келишувларни амалда рўёбга чиқаришни таъминлашдан иборат эканига урғу берди. Шу муносабат билан сўнгги вақтларда бир қатор юқори даражадаги делегацияларнинг ўзаро ташрифлари амалга оширилди.
Суҳбатда Президент Шавкат Мирзиёев ва Қирол Абдулла II нинг иқтисодиётни модернизация қилиш, инвестицияларни жалб этиш, таълим ва инсон капиталини ривожлантириш, ёшлар учун имкониятларни кенгайтириш, маданиятлараро мулоқотни илгари суриш ҳамда минтақавий барқарорликни таъминлаш масалаларидаги ёндашувлари ўхшаш экани қайд этилди. Сиёсий ҳамкорлик ҳақида тўхталиб, элчи Ўзбекистон ва Иордания мунтазам мулоқот олиб бораётгани, БМТ, Ислом ҳамкорлик ташкилоти ва бошқа халқаро майдонларда яқиндан ҳамкорлик қилаётганини билдирди.
Савдо-иқтисодий ҳамкорликни ривожлантиришга ҳам алоҳида эътибор қаратилди. Элчи 2025 йилда ўзаро товар айланмаси ҳажми аввалги йилга нисбатан деярли икки бараварга ошганини маълум қилди. Шунингдек, 2026 йил апрель ойида ўтказилган Ўзбекистон ва Иордания ўртасидаги Ҳукуматлараро комиссиянинг биринчи йиғилиши муҳим аҳамият касб этгани таъкидланди. Унда ишбилармон доиралар ўртасидаги алоқаларни фаоллаштириш, қўшма кўргазмалар ташкил этиш ва Ишбилармонлар кенгаши фаолиятини йўлга қўйишга келишиб олинган. Иордания вакиллариниyг Тошкент халқаро инвестиция форумидаги иштироки икки мамлакат компаниялари ўртасида бевосита алоқаларни мустаҳкамлаш учун қўшимча имконият бўлди.
Транспорт алоқаларини ривожлантириш контекстида Амман ва Тошкент ўртасида тўғридан-тўғри авиақатновлар йўлга қўйилгани олқишланди. Жорий йилнинг 1 июлидан эътиборан “Royal Jordanian” авиакомпанияси икки давлат пойтахтлари ўртасида ҳафтасига икки марта мунтазам рейсларни амалга оширишни бошлади. Шунингдек, Ўзбекистон ва Иордания фуқаролари учун ўзаро визасиз режимнинг жорий этилиши туризм ва ишбилармонлик алоқаларини ривожлантиришда муҳим қадам бўлди.
Туристик салоҳият ҳақида гапирганда, элчи Ўзбекистон Самарқанд, Бухоро ва Хива каби дунёга машҳур тарихий шаҳарларга эга эканини, Иордания эса Амман, Петра ва Вади-Рам каби ноёб қадамжоларни таклиф этишини таъкидлади. Келгуси ҳамкорликнинг истиқболли йўналишлари сифатида фармацевтика, соғлиқни сақлаш, қишлоқ хўжалиги, саноат кооперацияси, рақамлаштириш, логистика, таълим, маданият ва ислом мероси соҳасидаги тадқиқотлар белгиланди.
Ўзбек-иордан муносабатларининг гуманитар таркибий қисмига тўхталинганда, 2026 йил 8 июль куни Иорданиянинг Фатволар бўйича бош бошқармаси ва Ўзбекистон мусулмонлари идораси ҳузуридаги Фатво маркази ўртасида ҳамкорлик меморандуми имзолангани қайд этилди. Бундан ташқари, тўғридан-тўғри авиақатнов ва визасиз режим шароитида зиёратни тарихий ва маданий объектларга ташриф билан уйғунлаштирган “Умра плюс” форматида қўшма туристик дастурларни ишлаб чиқиш имконияти таъкидланди.
Мамлакатимизнинг ижтимоий-иқтисодий ривожланиши ҳақида сўз юритар экан, элчи “Ўзбекистон — 2030” Стратегияси мамлакатнинг узоқ муддатли тараққиёт қарашларини акс эттиришини билдирди. Таъкидланганидек, илк бор мамлакат ялпи ички маҳсулоти 145 миллиард доллардан ошди, экспорт ҳажми 33,4 миллиард долларга етди, жалб қилинган хорижий инвестициялар эса 43,1 миллиард долларни ташкил этди. Қашшоқлик даражаси 5,8 фоизгача камайди.
Шунингдек, жорий йилда Ўзбекистон давлат мустақиллигининг 35 йиллигини нишонлаётгани, сўнгги йиллар иқтисодиёт, давлат бошқаруви, суд-ҳуқуқ тизими, таълим ва соғлиқни сақлаш соҳаларида туб ислоҳотлар даври бўлгани таъкидланди.
Интервью якунида элчи Ўзбекистон тараққиётининг навбатдаги босқичидаги асосий устувор йўналишларни кўрсатиб ўтди. Улар орасида иқтисодий ўсиш ва меҳнат унумдорлиги сифатини ошириш, инновациялар ва “яшил” энергетикани ривожлантириш, сув ресурсларидан оқилона фойдаланиш ва инсон капиталини юксалтириш ўрин олган. Ушбу жараёнлар халқаро шериклар, жумладан Иордания учун ҳам инвестициявий ва технологик лойиҳаларни амалга оширишда янги имкониятлар очади.
Ўзбекистон мусулмонлари идораси Матбуот хизмати