15 Март, 2026, 26 Рамазон, 1447
15 Март, 2026, 26 Рамазон, 1447
Юртимизда турли динларга мансуб қадриятларни асраб-авайлаш, фуқароларга ўз эътиқодини амалга ошириш учун зарур шароитларни яратиш, динлар ва миллатлараро ҳамжиҳатликни янада мустаҳкамлашга алоҳида эътибор қаратилмоқда.
Аҳамиятга молик жиҳати, миллатлараро ва конфессиялараро тотувликни таъминлаш учун барча ҳуқуқий асос ҳамда зарур шароитлар яратилган.
Айниқса, ҳар йили мамлакатимизда 16 ноябрь – Халқаро бағрикенглик куни кенг миқёсда нишонланиб, турли диний конфессия вакиллари, хорижий давлат ва халқаро ташкилотлар масъуллари иштирокида турли семинар, илмий анжуманлар ўтказилиши яхши анъанага айланган.
ЎзА хабарига кўра, шу мақсадда Ўзбекистон халқаро ислом академиясида “Миллатлараро ва динлараро муносабатларда Ўзбекистон тажрибаси” мавзусида семинар бўлиб ўтди. Унда Ўзбекистон халқаро ислом академияси проректори Зоҳиджон Исломов, Вазирлар Маҳкамаси ҳузуридаги Дин ишлари бўйича қўмита бўлим бошлиғи Беҳзод Қодиров, Ўзбекистон мусулмонлари идораси раисининг ўринбосари Иброҳим Иномов, Рус православ черкови Тошкент ва Ўзбекистон епархияси раҳбари Митрополит Викентий Морарь, Рим-католик маркази раҳбари, епископ Ежи Мацулевич, Вазирлар Маҳкамаси ҳузуридаги Миллатлараро муносабатлар ва хорижий мамлакатлар билан дўстлик алоқалари қўмитаси вакиллари, миллий маданий марказ раҳбарлари, дўстлик жамиятлари аъзолари иштирок этди, деб хабар бермоқда Ўзбекистон халқаро ислом академияси матбуот хизмати.
Семинарда Ўзбекистон кўп конфессияли мамлакат эканлиги, унда 130 дан ортиқ миллат ва элат вакиллари, 16 та конфессия аъзолари тинч-тотув ва ҳамжиҳатликда Ватанимиз равнақи, тинчлигимизни таъминлашда хизмат қилаётганлиги таъкидланди.
Иштирокчиларнинг “Динлараро бағрикенглик ва миллатлараро тотувлик”, “Бағрикенглик ва миллатлараро тотувлик – давлат барқарорлигининг калитидир”, “Миллатлараро динлар дўстлигини таъминлашда исломнинг ўрни”, “Ўзбекистондаги рус православ черкови: 150 йил яхши қўшничилик муносабатлари”, “Ўзбекистон – диний бағрикенглик мамлакати” каби мавзулардаги маърузалари тингланди.
Семинарда сўзга чиққанлар янги қабул қилинган “Виждон эркинлиги ва диний ташкилотлар тўғрисида”ги қонун қабул қилиниши жамиятда конфессиялараро тотувликни таъминлаш, жамиятда турли дин ва эътиқод вакиллари ўртасида ўзаро бағрикенглик, ҳамжиҳатликни янада мустаҳкамлашда ҳуқуқий асос бўлиб хизмат қилишини қайд этди.
Тадбир якунида маърузачилар семинарда тилга олинган мавзулар бўйича ўзаро фикр алмашиб, бу каби давра суҳбатларини мунтазам ўтказиш кераклигини таъкидлади.
Ўзбекистон мусулмонлари идораси Матбуот хизмати
ФИТР САДАҚАСИ НИМА УЧУН БЕРИЛАДИ?
Фитр садақаси – рўзадан чиқиш муносабати билан бериладиган садақа. У Рамазон ойида беҳуда гап-сўзлар, қилинган хато ва камчиликларни ювиш ҳамда камбағал, мискинлар, етим ва бечораларнинг очликларини кетказиш мақсадида жорий қилинган.
Имом Вакиъ ибн Жарроҳ раҳимаҳуллоҳ айтадилар: “Фитр садақаси – саҳв саждасига ўхшайди. Намознинг вожиб амали тарк бўлганда, саҳв саждаси билан намоз тўғрилангандек, фитр садақаси ҳам рўзанинг камчиликларини тўлдиради”.
Ҳанафий мазҳабида фитр садақаси вожиб амал ҳисобланади.
ҚАЧОН БЕРИЛИШИ КЕРАК?
Фитр садақасини рамазон ҳайити куни тонг отгандан яъни бомдод намозининг вақти киргандан бошлаб ҳайит намозига чиқишдан олдинги вақтга қадар бериш вожиб. Рамазон ойи бошланиши билан берилса ҳам бўлади.
Аммо ҳайит намозидан кейинга қолдирмаслик керак. Агарда киши фитр садақасини ҳайит намозигача бера олмаса, намоздан кейин беради, лекин савоби рамазон ойида берганчалик бўлмайди, аммо бериши шарт. Яъни уни беролмай қолган киши зиммасида фитр садақасини бериш вожиб бўлиб қолаверади.
КИМЛАР БЕРИШИ КЕРАК?
Хур, нисоб миқдоридаги мулкка эга бўлган (фитр садақасининг нисобида молнинг ўсувчи бўлиши эътиборга олинмайди) мусулмон эркак ва аёлнинг зиммасига фитр садақасини бериш вожиб бўлади. Нисоб миқдоридаги мулкка эга киши балоғатга етмаган болалари номидан фитр садақасини бериши вожиб.
Киши аёли ва балоғатга етган фарзандлари учун фитр садақасини бериши вожиб эмас, балки уларнинг ўзлари бериши мақсадга мувофиқ саналади. Аммо балоғатга етган фарзандлари ва аёли учун улар айтишмаса ҳам, фитр садақасини берса, улар зиммасидан фитр садақаси соқит бўлади.
Ҳайит кечаси туғилган чақалоқ учун ҳам отаси фитр садақа бериши вожиб бўлади. Ҳомила ва ҳайит кунидан олдин вафот этганлар учун эса вожиб бўлмайди.
КИМЛАРГА БЕРИЛАДИ?
Фитр садақаси мусулмон камбағал-мискинларга берилади. “Фатавои Ҳиндия” китобида келтирилишича, фитрни беришда энг афзали, аввало, (камбағал) ака-ука, опа-сингиллар ҳисобланади. Сўнгра уларнинг фарзандлари. Улардан кейин амаки-аммалар, сўнгра уларнинг фарзандлари. Тоға-холалар ва уларнинг фарзандлари сўнг юқоридагилардан ташқари қариндошлар. Улардан кейин қўшнилар, касбдошлар, кейин ҳамшаҳарлар ёки қишлоқдошлар ҳақли ҳисобланади.
КИМЛАРГА БЕРИЛМАЙДИ?
Фитр садақаси нисоб миқдорича моли бўлган бой кишига, ўзининг ота-онаси, бобо-момосига, ўзининг ўғил-қизларига ва уларнинг фарзандларига, эр-хотин бир-бирига бериш мумкин эмас.
Шунингдек, ғайридинга, фосиққа, гуноҳ ва маъсиятга, шунингдек мусулмонларга зарар келтирадиган ҳар қандай ишларга сарфлайдиган кимсаларга берилмайди.
Фитр садақасини муҳтожларнинг қўлларига қийматини бериш жоиз. Бу пуллар масжид қурилиши, умумий хайрия ишлари учун берилиши мумкин эмас.
РЎЗА ТУТМАГАНЛАР ҲАМ ФИТР САДАҚАСИНИ БЕРАДИМИ?
Бирор узр сабабли рўза тута олмаганлар ҳам ўзлари ёки улар номидан нафақа бериши керак бўлган одам фитр садақасини бериши керак.
ФИТР САДАҚАСИ ҚАНЧА МИҚДОРДА БЕРИЛАДИ?
Фитр садақасининг миқдори қуйидагича белгиланди:
2 кг буғдой ёки унинг қиймати – 10 000 (ўн минг) сўм;
2 кг буғдой уни ёки унинг қиймати – 12 000 (ўн икки минг) сўм;
4 кг арпа ёки унинг қиймати – 20 000 (йигирма минг) сўм;
2 кг майиз ёки унинг қиймати – 110 000 (бир юз ўн минг) сўм;
4 кг хурмо ёки унинг қиймати – 200 000 (икки юз минг) сўм деб белгиланди.
Ҳар ким ўз имкониятига қараб ушбу тўрт маҳсулотнинг хоҳлаган бир туридан фитр садақасини берса кифоя.
Эслатма! Фитр садақаси қийматлари Тошкент шаҳар бозорларидаги нархга асосан белгиланган бўлиб, ҳар бир вилоят ўз бозорларидаги нархга қараб фитр садақасини белгилайди.
Даврон НУРМУҲАММАД
Иймон 
Намоз 
Рўза 
Закот 
Ҳаж 
Қуръон 
Ислом сабоқлари 
Aлоқа