29 Август, 2026, 16 Рабиъул аввал, 1448
29 Август, 2026, 16 Рабиъул аввал, 1448
Самарқанд, дейилганда ҳар бир инсон аввало Регистонни, Шоҳи Зинда ёки Амир Темур ёдгорлик мажмуаларини, Ҳазрати Хизр масжиди ёки Мирзо Улуғбек расадхонасини, Хўжа Дониёр мақбараси ёки Бибихоним (Амир Темур) масжидини кўз олдига келтиради – дейди Самарқанд шаҳар ҳокими Бобурмирзо Облоқулов ЎзА билан суҳбатда. – Демоқчиманки, шаҳримиз биринчи навбатда муқаддас қадамжолари ва тарихий обидалари билан, бетакрор табиати билан дунёга машҳур ва шунинг учун ҳам Самарқандни зиёрат қилиш, бу масканда бўлишни ҳар бир инсон орзу қилади. Буни ўзи учун юксак шараф деб билади. Табиийки, бу Самарқанднинг дунё туризм марказларидан бирига айланиши, йил-ўн икки ой сайёҳлар билан гавжум бўлишининг асосий омилидир.
Шу боис кейинги йилларда Президентимизнинг алоҳида эътибори билан Самарқандда туризмни ривожлантириш учун ҳар қачонгидан кенг кўламда иш олиб бориляпти. Бунинг учун ажратилаётган маблағнинг ҳам, берилаётган имтиёз ва имкониятларнинг ҳам қиёси йўқ. Масалан, айни пайтда шаҳар ҳудудида 14 та археология, 417 та меъморий, 36 та монументал ва 23 та диққатга сазовор маданий мерос объекти давлат рўйхатида қайд этилган ва муҳофазага олинган. Уларни асраб-авайлаш ва сайёҳларга асл ҳолича кўрсатиш, келгуси авлодларга етказиш учун республика ва маҳаллий бюджетдан ҳар йили катта маблағ ажратилмоқда. Шунингдек, бу борада тадбиркорлар имкониятларидан фойдаланилмоқда.
Энди рақамларга эътибор беринг – 2019 йилда шаҳримизга 560 минг хорижий сайёҳ ташрифи кузатилган бўлса, пандемия сабабли 2020 йилда ушбу кўрсаткич 52 минг кишини ташкил этди. Бу йил карантин чекловлари юмшатилгач, тўққиз ой давомида 54 минг 500 нафар хорижий ҳамда 1 миллион 245 минг нафар маҳаллий туристлар ташрифи амалга оширилган. Бунинг барчаси шаҳарга келаётган инвестиция, иқтисодиётга тушум, дегани. Албатта, шунга мос хизмат, шароит яратиш ҳам олдимиздаги муҳим вазифа ҳисобланади.
Бугунги кунда шаҳарда меҳмонхоналар сони 160 тага, улардаги ўринлар 6569 тага етди. Бундан ташқари 100 га яқин оилавий меҳмон уйлари фаолияти йўлга қўйилди. Орзу Маҳмудов кўчаси гастрономик туризмни ривожлантириш бўйича махсус ҳудуд сифатида белгиланиб, бу ерда турли мамлакатлар таомлари тайёрланадиган овқатланиш нуқталарини ташкил этилди. Боғибаланд маҳалласида “Анжирзор” янги туристик маскан очилди. Келгусида Боғибаланд ва Шарқ маҳаллалари “туризм маҳалласи”га айлантирилади.
Умуман, 2021-2022 йилларда умумий қиймати 1,2 триллион сўмлик 44 та лойиҳани амалга ошириш ҳамда 1257 та янги иш ўринлари яратиш бўйича иш олиб борилмоқда.
Мамлакатимизга хорижий давлатлардан сайёҳлар оқимини ошириш мақсадида визасиз режим жорий этилган мамлакатлар сони 2021 йил 1 март ҳолатига 86 тани ташкил этарди. Президентимизнинг 2021 йил 9 февралдаги фармонига асосан, 2021 йил 1 мартдан бошлаб Ўзбекистон Республикаси ҳудудига кирган кундан эътиборан 10 кунлик муддатга ўз ёки учинчи мамлакатга учиш авиачиптасини тақдим қилган Баҳрайн Қироллиги, Қатар Давлати, Қувайт Давлати, Уммон Султонлиги ва Хитой Халқ Республикаси, шу жумладан Хитойнинг Гонконг ва Макао махсус маъмурий ҳудудлари фуқаролари учун визасиз режим белгиланди. Бунинг натижасида визасиз режим жорий этилган мамлакатлар сони 90 тага етказилди.
Шунингдек, йил бошида Эрон Ислом Республикасининг «Iran Aseeman Airlines» авиакомпанияси ҳамда «Persian Gulf Tourism Holding Company» компанияси вакиллари билан учрашиб, зиёрат туризми соҳасида ҳамкорлик алоқаларини ривожлантиришга келишиб олдик. Самарқанд ва Эроннинг Исфаҳон шаҳри ўртасида савдо-иқтисодий, туризм ва маданий алоқаларни кенгайтириш, жумладан икки шаҳарлар ўртасида биродарлашган шаҳарлар муносабатларини ўрнатиш масаласини муҳокама қилиб, англашув меморандуми имзоладик. Туркиянинг Истанбул, Конья, Измир шаҳарлари билан туризм соҳасида алоқаларни ўрнатиш бўйича саъй-ҳаракат олиб боряпмиз. Бутунжаҳон туризм ташкилоти томонидан жорий йилнинг 8-9 июль кунлари Португалиянинг Порту шаҳрида ўтказилган “Туризм ва шаҳарлар келажаги” ҳокимлар форумида ҳам бир қатор келишувларга эришдик.
Келгуси йилда Самарқандда Шанхай Ҳамкорлик Ташкилотининг навбатдаги саммити ўтказилиши режалаштирилган. Айни пайтда ушбу тадбирга ҳам шаҳарда қизғин ҳозирлик кўрилмоқда. Кўплаб кўчалар, бино ва иншоотлар реконструкция қилинмоқда. Янги йўллар, кўприклар бунёд этилмоқда. ШҲТ тадбирларини юқори савияда ўтказиш мақсадида туризм инфратузилмасини ривожлантириш учун республика бюджетидан 135,1 миллиард сўм миқдорида маблағ ажратилди.
Ўзбекистон мусулмонлари идораси Матбуот хизмати
Шу кунларда жойларда Ватанимиз давлат мустақиллигининг 35 йиллигини нишонламоқда. О‘тган йилларга назар ташласак, истиқлол нафақат сиёсий ва иқтисодий мустақиллик, балки буюк аждодлар мероси ва ма’навий илдизларига қайтиш имконини берганини янада чуқур ҳис этамиз.
Айниқса, кейинги йилларда Янги О‘збекистонда Президент Шавкат Мирзиёев ташаббуси билан илм-ма’рифат, диний та’лим ва буюк алломаларимиз меросини о‘рганиш соҳасида амалга оширилаётган кенг ко‘ламли ислоҳотлар бу борада мутлақо янги босқични бошлаб берди.
Президентимиз 2017 йилдаёқ юртимизда шаклланган буюк илмий мактабларни қайта тиклаш, хусусан, Самарқандда ҳадисшунослик мактабини ташкил этиш ташаббусини илгари сурган эди. Орадан ко‘п о‘тмай бу эзгу г‘оя амалий ифодасини топди. Давлатимиз раҳбарининг 2018 йил 16 апрелдаги «Диний-ма’рифий соҳа фаолиятини тубдан такомиллаштириш чора-тадбирлари то‘г‘рисида»ги Фармони асосида Самарқандда Ҳадис илми мактаби ташкил этилди. Шу йилнинг 1 ноябрида қабул қилинган Ҳукумат қарори билан унинг фаолиятининг ташкилий-ҳуқуқий асослари белгилаб берилди.
Бу воқеа, бизнингча, шунчаки янги та’лим муассасасининг очилиши эмас эди. Бу – Имом Бухорий, Имом Термизий, Имом Доримий каби буюк муҳаддисларни етиштирган заминда ҳадис илмининг узоқ асрлик ан’аналарини замонавий асосда давом эттириш ё‘лидаги тарихий қадам бо‘лди.
Ҳадис илми мактаби олдига Қур’они карим ва ҳадисларнинг асл моҳиятини теран англайдиган, ҳадис илмининг илмий-назарий асосларини пухта эгаллаган, буюк муҳаддисларимиз меросини чуқур о‘рганадиган ва мустақил илмий тадқиқот олиб бора оладиган етук мутахассисларни тайёрлаш вазифаси қо‘йилди. Энг муҳими, ҳадисларда мужассам бо‘лган эзгулик, ҳалоллик, адолат, баг‘рикенглик, ватанпарварлик, ота-онага эҳтиром, инсон қадрини улуг‘лаш сингари умуминсоний г‘ояларни халқимиз, айниқса, ёш авлодга то‘г‘ри ва илмий асосда етказиш та’лим даргоҳининг муҳим вазифаларидан бирига айланди. Бугун Ҳадис илми мактабида та’лим жараёни назарий билим бериш билан чекланиб қолмай, амалий машг‘улотлар билан ҳам узвий бог‘ланган. Талабалар ҳадисларни тахриж қилиш, я’ни уларнинг асл манбаларини аниқлаш, ривоят ё‘ллари ва санадларини о‘рганиш, ҳадис матнларини шарҳлаш ва илмий таҳлил қилиш, уларни мавзу ва мазмунига ко‘ра таснифлаш, шунингдек, ҳадис манбалари ва илмий асарларни тадқиқ қилиш бо‘йича амалий ко‘никмаларни эгалламоқдалар.
Айни пайтда, Ҳадис илми мактабининг Имом Бухорий халқаро илмий-тадқиқот маркази билан ёнма-ён фаолият юритаётгани ҳам о‘зига хос илмий-ма’рифий муҳитни юзага келтирмоқда. Буюк муҳаддис Имом Бухорий ҳазратларининг бой илмий меросини о‘рганиш, уни жаҳон илм аҳлига етказиш, замонавий тадқиқотлар билан бойитиш ё‘лида амалга оширилаётган ишлар ёшларимиз учун улкан илмий мактаб вазифасини о‘тамоқда.
Бугун Самарқанд заминида Имом Бухорий номи билан бог‘лиқ улкан бунёдкорлик ишларининг амалга оширилиши ҳам халқимизнинг о‘з буюк аждодига бо‘лган юксак эҳтиромининг ифодасидир. Имом Бухорий мажмуасининг замон талаблари асосида қайта бунёд этилиши, уни илм-ма’рифат, тарбия ва зиёрат масканига айлантиришга қаратилган ишлар нафақат юртимиз, балки бутун ислом олами учун катта аҳамиятга эга.
Янги О‘збекистонда диний-ма’рифий соҳага бо‘лган муносабатнинг энг муҳим жиҳати шундаки, аждодлар мероси фақат тарихий фахр сифатида эмас, балки бугунги ва келажак авлод тарбиясига хизмат қиладиган улкан ма’навий хазина сифатида о‘рганилмоқда. Имом Бухорийнинг илмга садоқати, ҳақиқатни излашдаги матонати, ҳадисларни қабул қилишдаги юксак илмий мезонлари бугунги ёшларимиз учун ҳам ибрат мактабидир.
Со‘нгги йилларда юртимизда Ислом цивилизацияси маркази, Имом Бухорий, Имом Мотуридий, Имом Термизий, Баҳовуддин Нақшбанд илмий-тадқиқот марказлари, Ҳадис илми мактаби каби қатор илм ва ма’рифат масканларининг ташкил этилгани ҳам ушбу сиёсатнинг узвий натижасидир.
Буларнинг барчаси замирида битта буюк мақсадни ко‘риш мумкин: ма’рифатли, о‘з тарихини биладиган, аждодлари мероси билан фахрланадиган, айни пайтда замонавий билим ва тафаккурга эга авлодни вояга етказиш. Биз, Ҳадис илми мактаби жамоаси, яратиб берилаётган бундай имкониятларни катта ишонч ва юксак мас’улият сифатида қабул қиламиз. Чунки буюк муҳаддислар юртида ҳадис илмини о‘рганиш ва о‘ргатиш фақат касбий вазифа эмас, балки аждодлар олдидаги ма’навий бурч ҳамдир.
Мустақиллигимизнинг 35 йиллиги арафасида ортга назар солиб, бугунги натижаларни сарҳисоб қилар эканмиз, истиқлолнинг қадрини яна бир бор теран ҳис этамиз. Агар мустақиллик халқимизга о‘з тақдирини о‘зи белгилаш ҳуқуқини берган бо‘лса, Янги О‘збекистондаги ислоҳотлар миллий ва диний-ма’рифий меросимизни чуқур о‘рганиш, уни дунёга муносиб тарзда намоён этиш учун янги имкониятлар эшигини очди. Эндиликда бизнинг вазифамиз – ана шу имкониятлардан самарали фойдаланиб, Имом Бухорий ва бошқа буюк алломаларимиз қолдирган илмий меросни янада чуқур тадқиқ этиш, унинг инсонпарварлик ва ма’рифатпарварлик г‘ояларини ёш авлод қалбига етказишдир. Зеро, о‘з о‘тмишини англаган, илмни қадрлаган ва ма’рифатга таянган халқнинг келажаги ҳамиша порлоқ бо‘лади.
Барот Амонов, Ҳадис илми мактаби ректори.
О‘збекистон мусулмонлари идораси Матбуот хизмати
Иймон 
Намоз 
Рўза 
Закот 
Ҳаж 
Қуръон 
Ислом сабоқлари 
Aлоқа 