Сайт тест ҳолатида ишламоқда!
30 Май, 2026   |   12 Зулҳижжа, 1447

Тошкент шаҳри
Бомдод
03:12
Қуёш
04:53
Пешин
12:26
Аср
17:32
Шом
19:52
Хуфтон
21:26
Bismillah
30 Май, 2026, 12 Зулҳижжа, 1447

Нақшбандия тариқатининг мусулмон Шарқи иккинчи ренессансидаги аҳамияти эътироф этилди

23.09.2021   1217   2 min.
Нақшбандия тариқатининг мусулмон Шарқи иккинчи ренессансидаги аҳамияти эътироф этилди

Ўзбекистон ўз мустақиллигини қўлга киритганидан кейин миллий меросга муносабат тубдан ўзгарди.
Хусусан, илгари қатағон қилинган диний руҳдаги меросга меҳр-муҳаббат кўзи билан боқа бошладик. Ҳаёти ва фаолияти диний-тасаввуфий йўналишда бўлган улуғ аждодларимизга юз бурдик.

Шу йўналишдаги улуғ боболаримиздан биринчи бўлиб 1993 йилнинг сентябрь учинчи жума куни Хожа Баҳоуддин Нақшбанд Бухорий таваллудининг 675 йиллиги халқаро миқёсда кенг нишонланди.

Бухоро вилояти ҳокимининг “Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 1994 йил 11 январдаги “Баҳоуддин Нақшбанд зиёратгоҳини таъмирлаш, тузатиш ва ободонлаштириш тўғрисида”ги баёни ҳақида” 1994 йил 4 февралидаги 17-қарори 4-бандида “Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамаси ҳузуридаги Дин ишлари бўйича қўмита, “Ўзбектуризм” миллий компанияси, тегишли вазирлик ва идоралар билан биргаликда ҳар йили сентябрь ойининг учинчи пайшанба-жума кунлари бўладиган Баҳоуддин Нақшбанд зиёрати маросимини юқори даражада ўтказиш” кўзда тутилган эди.

Ана шу қарор асосида ўша 1994 йилдан бошлаб ҳар йили сентябрь ойида анъанавий тарзда нақшбандхонлик Республика илмий-амалий анжумани ўтказиб келиняпти.

Бу йилги 28-анъанавий анжуман “Нақшбандия тариқатининг мусулмон Шарқи иккинчи ренессансидаги ўрни ва аҳамияти” мавзусида бўлиб ўтди. Уни Баҳоуддин Нақшбанд ёдгорлик мажмуаси маркази, Ўзбекистон мусулмонлари идораси Бухоро вилояти вакиллиги, Ўзбекистон халқаро ислом академияси ҳамкорликда ташкил этди.

Онлайн тарзда ўтказилган анжуманда диний соҳа ва ҳамкор ташкилотлар раҳбар ва ходимлари, Дин ишлари бўйича қўмита раиси биринчи ўринбосари, Ўзбекистон халқаро ислом академияси ректори Музаффар Комилов, Ўзбекистон мусулмонлари идораси раиси биринчи ўринбосари Ҳомиджон Ишматбеков, таниқли шоир, Ўзбекистондаги ислом цивилизацияси маркази бўлими мудири Мирзо Кенжабек ва бошқалар маъруза ва нутқлари билан иштирок этди.

Хусусан, Мирзо Кенжабек, Мустақим Жумаев каби шоирлар ирфоний руҳдаги шеърларидан ўқиди.

Илмий-амалий анжумандаги маърузаларда Бухорода тасаввуф тариқатларининг пайдо бўлиши ва ривожланиши, тариқатга пешволик қилган авлиёлар, хожагон-нақшбандия тариқатида шариатга муносабат, “Туҳфат уз-зоирин” асарининг нақшбандия тариқати шайхлари бўйича муҳим манба экани, Бухородаги зиёратгоҳлар ҳақида маълумот берувчи етти пир мобил иловаси моҳияти, етти пир меросига муносабатнинг маънавий-маърифий аҳамияти, қадим Бухорода ўтган етти пир, хаттотлик санъатининг тасаввуф билан боғлиқ жиҳатлари, нақшбандия ‒ Бухоро тасаввуф мактаби маҳсули сифатида каби муҳим-муҳим мавзулар атрофлича ёритилди.

Анжуманда сара маърузалар матнларини “Нақшбандия” илмий-ирфоний, адабий-маърифий журнали саҳифаларида чоп этиш тавсия этилди.

Султонмурод ОЛИМ,
“Нақшбандия” журнали бош муҳарири,
Ўзбекистон Республикасида хизмат кўрсатган маданият ходими

Ўзбекистон янгиликлари
Бошқа мақолалар

Нега иймон келтирмайдилар?

25.05.2026   8818   2 min.
Нега иймон келтирмайдилар?

Бисмиллаҳир Роҳманир Роҳийм

Шунча мўжизаларни кўриб ҳам баъзи одамлар иймон келтирмайдилар. Айримларга динга бўйин эгиш ёқмайди. Ҳамма нарса ўзининг хоҳишича бўлишини истайди. Аллоҳ таоло ўрнатган адолат ҳаммага ҳам ёқавермайди.

Иймон келтирмайдиганлар бошқаларнинг ҳаққини тортиб олиш эвазига бўлса-да, ҳузур қилиб қолишни маъқул кўрадилар. Бунинг учун эса ўзларига мос қонун-қоидалар ўйлаб топадилар. Ўзларига барча имтиёзларни бериб, қолганлардан тортиб олишга ҳаракат қиладилар. Бунинг учун эса аввало Аллоҳнинг борлигини инкор этишлари керак бўлади.

Айримлар неъматларга кўмилиб яшасалар ҳам неъмат берган Зотни унутадилар. Мол-дунёлари қаердан, қандай келди, бу ҳақида ўйлаб ҳам кўрмайдилар. Нафс балоси кўзларини кўр қилиб қўйган бўлади. Улар ўзларига ато қилинган неъматларнинг шукрини адо қилмайдилар, буни инкор этадилар.

Ҳамма нарсага ўз кучлари билан эришганларини, шунинг учун ҳам хоҳлаганча сарф қилишларини айтиб, аслида ҳақиқий инъом қилувчи бўлган Аллоҳни инкор этадилар. Улар моддиятчи бўлсалар ҳам уларга айтадиган гапимиз бор: сизлар ҳеч бир нарса ўз-ўзидан пайдо бўлиб қолмайди дейсизлар. Қўлларингиздаги мол-дунёни ўзингиз қўлга киритганингизни айтасизлар. Ўз-ўзидан мол-дунё пайдо бўлмайди дейсизлар. Лекин нега шу эътиқодингиз бутун борлиққа келганда оқсайди? Нега бутун борлиқ ҳам ўз-ўзидан пайдо бўлиши мумкин эмаслигини англамайсизлар? Аксинча борлиқни шунчаки тасодифан пайдо бўлиб қолган дейсизлар.

Бундай кимсалар бошланғич моддадан бутун олам яралган ва ривожланган дейдилар. Бироқ ўша моддани ким яратганини, қайси куч уни ҳаракатга келтирганини ўйлаб ҳам кўрмайдилар.

Ундайлар кўз ўнгида илоҳий мўъжиза содир бўлса ҳам иймон келтирмайдилар. Ҳатто ғарб мамлакатларида бугунги кунда илм-фан билан динни ажратиш ҳолатлари кузатилмоқда. Бунинг сабаби узоқ давом этган насронийлик динининг илм-фан билан чиқиша олмагани бўлиши ҳам мумкин.

Черковлар яқин-яқингача одамларни илм-фандан тўсиб келган. Ҳатто яҳудийларнинг муқаддас китобида келишича Одам алайҳиссалом еб қўйган мева маърифат дарахтининг меваси бўлиб, ундан ейиш жиноят саналган. Яъни илм-фан билан шуғулланиш уларда гуноҳ саналган. Бирор илмий кашфиёт қилганга Аллоҳнинг қаҳри келади деб билишган.

Мана шундай қарашлар сабаб черков ва олимлар ўртасида узоқ давом этган ва ҳозиргача таъсири билиниб турадиган урушлар юзага келган. Европада ўн бешинчи асрларда ернинг шарсимон эканлигини айтган одамларни тириклайин ёқишга ҳукм қилинган.

Аммо, Ислом динида бундай эмас. Одам алайҳиссалом жаннатда шайтоннинг васвасаси билан тақиқланган мевани еб қўйганлар. Натижада у ердан қувилганлар. Шайтон ҳозир ҳам дунё матоҳларини инсонларга зийнатлаб кўрсатади.


Шайх Муҳаммад Мутавалли Шаъровий раҳимаҳуллоҳнинг
"Аллоҳнинг борлигига ақлий далиллар" китобидан