Сайт тест ҳолатида ишламоқда!
04 Май, 2026   |   16 Зулқаъда, 1447

Тошкент шаҳри
Бомдод
03:47
Қуёш
05:17
Пешин
12:25
Аср
17:18
Шом
19:27
Хуфтон
20:51
Bismillah
04 Май, 2026, 16 Зулқаъда, 1447

Риё

02.08.2021   5494   2 min.
Риё

Риё — иш ва ҳаракатларни кўрсатмоқ, бир яхшиликни ёки амални Аллоҳнинг розилиги учун эмас балки, инсонларнинг мақтови учун қилишдир. Бу ҳаракатларни амалга оширган инсонга риёкор дейилади.

Риё — инсонлар орасида руҳий таъсир, шон-шуҳрат, моддий фойда учун қилинади. Дунёга оид бу каби моддий ва маънавий фойдаларни қўлга киритиш учун, динга бўлган ҳурмат ва эътиборни ишлатиш, риёнинг энг ёмон шаклидир. Бундай ҳаракатлар ҳийлакорлик ва ёлғончиликдир.

Риёкор — кишининг сўз ва ҳаракатларидаги самимиятсизликлари, бошқа инсонлар томонидан қисқа вақтда билинади. Бу инсонларга ҳеч ким ишонмайди. Риёнинг ҳаммаси ахлоқсизлик бўлгани каби, ибодатларда риёкор бўлиш энг катта ахлоқсизликдир.

Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам:

«Албатта сиз учун энг қўрқадиган нарсам, кичик ширк, яъни риёдир» деганлар (Термизий ривоят қилган).

Ибодат Аллоҳ учун қилинади. Аллоҳнинг розилигидан бошқа бир мақсад учун ибодат қилиш, Аллоҳнинг розилигини ўртадан олиб ташлайди. Кўрсатиш ва фойда тушунчаси билан Қуръон ўқиш, намоз ўқиш, рўза тутиш, закот бериш, ҳажга бориш, садақа бериш ибодатларни хабата, яъни бекорга чиқаради.

Аллоҳ таоло бу ҳақда Ўзининг каломида шундай марҳамат қилади:

«Эй иймон келтирганлар! Садақаларингизни миннат ва озор бериш билан, молини Аллоҳга ва охират кунига иймон келтирмаса ҳам кишиларга риё учун нафақа қилганга ўхшаб бекорга кетказманг. У мисоли бир устини тупроқ босган силлиқ тошга ўхшайди. Бас, кучли ёмғир ёғса, силлиқ бўлиб қоладир. Касб қилганларидан ҳеч нарсага қодир бўлмаслар» (Бақара сураси, 264-оят).

Шу ҳолда, Аллоҳнинг буйруғини ва розилигини ўйлаб эмас, диндор кўриниш учун ибодат қилиш, олим ва билимли дейишсин, дея илм билан машғул бўлиш, саҳий деб номланиш учун закот ва садақа бериш, риёдан иборат ёмон ҳаракатдан бошқа бир маъно ифода қилмайди.

Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам бундай деганлар:

«Шубҳасиз риё ширкдир» (Ибн Можа ривоят қилган).

Аллоҳга ва инсонларга қарши ўзини самимий тутиб риёдан узоқ туриш, иложи бўлса, ибодатларни яширин қилиш, Аллоҳнинг розилигини инсонларнинг мақтовига, истагига, қўрқувига қарши танлаш ҳар бир мусулмоннинг тамойилидир.

Интернет манбалари асосида тайёрланди

Мақолалар
Бошқа мақолалар

Истиғфор ризққа барака келтиради

29.04.2026   4380   1 min.
Истиғфор ризққа барака келтиради

Бисмиллаҳир Роҳманир Роҳийм

Орзулар ёлғондек кўриниб дарак беради,
Лек ғалаба кўп қийинчилик билан келади.

 

Бир аёл айтади: Мен ўттиз ёшга тўлганимда эрим вафот этди. Беш фарзандимиз бор эди. Дунё кўзимга қоронғу кўриниб тинмай йиғлардим, охири кўзимга зарар беришини ўйлаб ўзимга келдим. Лекин мени ғам-ташвиш чулғаб олди. Чунки бизда оиламизга етадиган бирор кирим йўқ, фарзандларим эса ёш ва отамиз бизга ҳеч нарса қолдирмаган эди. Хонамда ўтирган вақтимда магнитафонни ёқдим, шунда бир шайхнинг бундай деяётганини эшитиб қолдим: Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам айтадилар:

قال رسول الله صلى الله عليه وسلم: من لزم الإستغفار جعل الله له من كل ضيق مخرجا

“Ким истиғфорни кўпайтирса Аллоҳ таоло унга ҳар қандай ғамдан енгилликни ва тангликдан чиқиш йўлини қилиб қўяди” (Имом Абу Довуд ривояти).

Шундан кейин истиғфорни кўпайтирдим, фарзандларимга ҳам шундай қилишларини буюрдим. Аллоҳга қасамки, олти ой ҳам ўтмай бизнинг узоқ вақт олдин мулкимиз бўлган еримизнинг лойиҳаси топилиб қолди ва унинг эвазига катта пул берилди. Шундан кейин катта ўғлим олийгоҳга ўқишга кирди, Қуръони каримни тўлиқ ёдлаб, бошқаларга ёрдам берадиган инсон бўлди. Уйимиз хайр-баракага тўлиб, ҳаётимиз яхшиланди. Аллоҳ ўғилларим ва қизларимни яхши инсон бўлишини насиб этди. Шундай қилиб ғам-ташвишларим кетиб, дунёдаги энг бахтли аёлга айландим.

Шуъла: Агар умидсизликка таслим бўлсангиз, сиз ҳеч нарса ўрганолмайсиз ва саодатни қўлга киритолмайсиз.

Доктор Оиз ал-Қарнийнинг
"Дунёдаги энг бахтли аёл" китобидан