Риё — иш ва ҳаракатларни кўрсатмоқ, бир яхшиликни ёки амални Аллоҳнинг розилиги учун эмас балки, инсонларнинг мақтови учун қилишдир. Бу ҳаракатларни амалга оширган инсонга риёкор дейилади.
Риё — инсонлар орасида руҳий таъсир, шон-шуҳрат, моддий фойда учун қилинади. Дунёга оид бу каби моддий ва маънавий фойдаларни қўлга киритиш учун, динга бўлган ҳурмат ва эътиборни ишлатиш, риёнинг энг ёмон шаклидир. Бундай ҳаракатлар ҳийлакорлик ва ёлғончиликдир.
Риёкор — кишининг сўз ва ҳаракатларидаги самимиятсизликлари, бошқа инсонлар томонидан қисқа вақтда билинади. Бу инсонларга ҳеч ким ишонмайди. Риёнинг ҳаммаси ахлоқсизлик бўлгани каби, ибодатларда риёкор бўлиш энг катта ахлоқсизликдир.
Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам:
«Албатта сиз учун энг қўрқадиган нарсам, кичик ширк, яъни риёдир» деганлар (Термизий ривоят қилган).
Ибодат Аллоҳ учун қилинади. Аллоҳнинг розилигидан бошқа бир мақсад учун ибодат қилиш, Аллоҳнинг розилигини ўртадан олиб ташлайди. Кўрсатиш ва фойда тушунчаси билан Қуръон ўқиш, намоз ўқиш, рўза тутиш, закот бериш, ҳажга бориш, садақа бериш ибодатларни хабата, яъни бекорга чиқаради.
Аллоҳ таоло бу ҳақда Ўзининг каломида шундай марҳамат қилади:
«Эй иймон келтирганлар! Садақаларингизни миннат ва озор бериш билан, молини Аллоҳга ва охират кунига иймон келтирмаса ҳам кишиларга риё учун нафақа қилганга ўхшаб бекорга кетказманг. У мисоли бир устини тупроқ босган силлиқ тошга ўхшайди. Бас, кучли ёмғир ёғса, силлиқ бўлиб қоладир. Касб қилганларидан ҳеч нарсага қодир бўлмаслар» (Бақара сураси, 264-оят).
Шу ҳолда, Аллоҳнинг буйруғини ва розилигини ўйлаб эмас, диндор кўриниш учун ибодат қилиш, олим ва билимли дейишсин, дея илм билан машғул бўлиш, саҳий деб номланиш учун закот ва садақа бериш, риёдан иборат ёмон ҳаракатдан бошқа бир маъно ифода қилмайди.
Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам бундай деганлар:
«Шубҳасиз риё ширкдир» (Ибн Можа ривоят қилган).
Аллоҳга ва инсонларга қарши ўзини самимий тутиб риёдан узоқ туриш, иложи бўлса, ибодатларни яширин қилиш, Аллоҳнинг розилигини инсонларнинг мақтовига, истагига, қўрқувига қарши танлаш ҳар бир мусулмоннинг тамойилидир.
Интернет манбалари асосида тайёрланди
Тошкент ислом институти қошида фаолият юритаётган Қарши шаҳридаги “Қуръони карим ва тажвид” ўқув курсининг навбатдаги битирувчилари иштирокида тантанали тадбир бўлиб ўтди. Унда Ўзбекистон мусулмонлари идорасининг Қашқадарё вилоятидаги вакили, вилоят бош имом-хатиби Раҳматилло домла Усмонов, Тошкент ислом институти ректори Уйғун домла Ғафуров, институт проректори Жаҳонгир қори Рўзиев, “Қуръон илмлари” кафедраси мудири Жаҳонгир қори Неъматов ҳамда ўқув курси бўлими бошлиғи Аҳмадхон қори Рашидов иштирок этдилар.
Учрашувда мамлакатимизда диний-маърифий соҳада амалга оширилаётган кенг кўламли ислоҳотларнинг аҳамияти, жамиятда ҳукм сураётган тинчлик ва барқарорликни асраш ҳар бир фуқаронинг бурчи экани алоҳида таъкидланди. Ўз навбатида, тингловчилар ўқув жараёни учун яратилган замонавий шарт-шароитлар ва малакали устозларнинг сабоқларидан мамнун эканликларини билдирдилар.
Тадбир давомида ўқув курси ривожига муносиб ҳисса қўшган масъуллар тақдирланиб, курсни муваффақиятли тамомлаган битирувчиларга сертификатлар тантанали равишда топширилди.
Якунда юртимиз тинчлиги ва осойишталиги, халқимиз фаровонлиги ҳамда ёшларнинг илм-маърифат йўлидаги саъй-ҳаракатлари баракали бўлишини тилаб хайрли дуолар қилинди.
Ўзбекистон мусулмонлари идораси
Матбуот хизмати