Риё — иш ва ҳаракатларни кўрсатмоқ, бир яхшиликни ёки амални Аллоҳнинг розилиги учун эмас балки, инсонларнинг мақтови учун қилишдир. Бу ҳаракатларни амалга оширган инсонга риёкор дейилади.
Риё — инсонлар орасида руҳий таъсир, шон-шуҳрат, моддий фойда учун қилинади. Дунёга оид бу каби моддий ва маънавий фойдаларни қўлга киритиш учун, динга бўлган ҳурмат ва эътиборни ишлатиш, риёнинг энг ёмон шаклидир. Бундай ҳаракатлар ҳийлакорлик ва ёлғончиликдир.
Риёкор — кишининг сўз ва ҳаракатларидаги самимиятсизликлари, бошқа инсонлар томонидан қисқа вақтда билинади. Бу инсонларга ҳеч ким ишонмайди. Риёнинг ҳаммаси ахлоқсизлик бўлгани каби, ибодатларда риёкор бўлиш энг катта ахлоқсизликдир.
Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам:
«Албатта сиз учун энг қўрқадиган нарсам, кичик ширк, яъни риёдир» деганлар (Термизий ривоят қилган).
Ибодат Аллоҳ учун қилинади. Аллоҳнинг розилигидан бошқа бир мақсад учун ибодат қилиш, Аллоҳнинг розилигини ўртадан олиб ташлайди. Кўрсатиш ва фойда тушунчаси билан Қуръон ўқиш, намоз ўқиш, рўза тутиш, закот бериш, ҳажга бориш, садақа бериш ибодатларни хабата, яъни бекорга чиқаради.
Аллоҳ таоло бу ҳақда Ўзининг каломида шундай марҳамат қилади:
«Эй иймон келтирганлар! Садақаларингизни миннат ва озор бериш билан, молини Аллоҳга ва охират кунига иймон келтирмаса ҳам кишиларга риё учун нафақа қилганга ўхшаб бекорга кетказманг. У мисоли бир устини тупроқ босган силлиқ тошга ўхшайди. Бас, кучли ёмғир ёғса, силлиқ бўлиб қоладир. Касб қилганларидан ҳеч нарсага қодир бўлмаслар» (Бақара сураси, 264-оят).
Шу ҳолда, Аллоҳнинг буйруғини ва розилигини ўйлаб эмас, диндор кўриниш учун ибодат қилиш, олим ва билимли дейишсин, дея илм билан машғул бўлиш, саҳий деб номланиш учун закот ва садақа бериш, риёдан иборат ёмон ҳаракатдан бошқа бир маъно ифода қилмайди.
Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам бундай деганлар:
«Шубҳасиз риё ширкдир» (Ибн Можа ривоят қилган).
Аллоҳга ва инсонларга қарши ўзини самимий тутиб риёдан узоқ туриш, иложи бўлса, ибодатларни яширин қилиш, Аллоҳнинг розилигини инсонларнинг мақтовига, истагига, қўрқувига қарши танлаш ҳар бир мусулмоннинг тамойилидир.
Интернет манбалари асосида тайёрланди
Юртимиз диний соҳа вакилларининг хорижда, хусусан, Россия Федерациясида меҳнат қилаётган ватандошларимиз билан учрашувлари, уларнинг ижтимоий-маънавий ҳаётидан хабар олиш ва диний эҳтиёжларини қондириш борасидаги хайрли ишлари тизимли равишда давом эттирилмоқда.
Сафар дастури доирасида Ленинград вилояти Кингисепп туманида жойлашган "RENCONS Heavy Industries" компаниясида фаолият юритаётган мингга яқин ватандош ишчи-ходимлар билан биргаликда муборак жума намози адо этилди. Намоздан сўнг ҳамюртларимиз билан самимий суҳбат қурилиб, уларга мусофирчилик одоби, ҳалол меҳнат ва Ватан соғинчи ҳақида гўзал мавъизалар қилинди.
Шунингдек, ишчи гуруҳнинг Калининград шаҳрига ташрифи ҳам сермазмун учрашувларга бой бўлди. Жумладан:
Шаҳардаги маҳаллий «Нур» мусулмонлар диний ташкилотида пешин намозидан сўнг ватандошлар билан учрашув ташкил этилди;
Муҳташам «Эҳсон» жоме масжидида шом намози адо этилиб, йиғилган ҳамюртларимиз иштирокида навбатдаги маърифий суҳбат ўтказилди. Унда мусофир юртда иймон-эътиқод ва миллий қадриятларни асраш, ёт ғоялардан йироқ бўлиш зарурлиги алоҳида таъкидланди.
Шу билан бирга, Санкт-Петербург шаҳрида турли соҳаларда меҳнат қилаётган ватандошларимиз билан ҳам бир нечта манзилларда юзма-юз учрашувлар уюштирилди. Учрашувлар давомида ҳамюртларимизни қизиқтирган шаръий саволларга батафсил жавоблар берилиб, уларнинг ҳаққига, юртимиз тинчлиги ва осойишталигини сўраб хайрли дуолар қилинди.
Бу каби жонли учрашувлар ватандошларимизга улкан маънавий қувват бахш этмоқда.
Ўзбекистон мусулмонлари идораси
Матбуот хизмати