Сайт тест ҳолатида ишламоқда!
19 Май, 2026   |   1 Зулҳижжа, 1447

Тошкент шаҳри
Бомдод
03:24
Қуёш
05:01
Пешин
12:25
Аср
17:27
Шом
19:42
Хуфтон
21:12
Bismillah
19 Май, 2026, 1 Зулҳижжа, 1447

ҚУРБОНЛИККА ОИД КЎП ТАКРОРЛАНАЁТГАН САВОЛ-ЖАВОБЛАР

19.07.2021   4703   7 min.
ҚУРБОНЛИККА ОИД КЎП ТАКРОРЛАНАЁТГАН САВОЛ-ЖАВОБЛАР

❓Қурбонлик қилиш кимларга вожиб?
? Жавоб: Бу ерда

❓Вақтидан аввал сўйилган жонлиқнинг пули эҳсон қилинса ҳам қурбонликка ўтадими?
? Жавоб: Бу ерда

❓ Қурбонлик қилмоқчи бўлган одам соч ва тирноғини олмаслиги керакми?
? Жавоб: Бу ерда

❓ Қурбонликнинг вақти
? Жавоб: Бу ерда

❓ Ҳайвон сўйганда уни оғиз билан пуфлаб шишириш жоизми?
? Жавоб: Бу ерда

❓ Закот берган инсон қурбонликда қўй сўйдириши ҳам керакми?
? Жавоб: Бу ерда

❓ Қурбонлик қилаётган кишини агарда бирор кимдан қарзи бўлса, қурбонлиги ўтмайдими?
? Жавоб: Бу ерда

❓ Пичилган қўйни ақиқа ва қурбонлик учун сўйса бўладими?
? Жавоб: Бу ерда

❓ Ақиқа ёки қурбонлик? Қай бирини биринчи қилишим керак?
? Жавоб: Бу ерда

❓ Қурбонлик қилинадиган ҳайвон неча ёш бўлиши керак?
? Жавоб: Бу ерда

❓ Қурбонликка сўйиладиган ҳайвоннинг шохини аҳамияти борми?
? Жавоб: Бу ерда

❓ Қурбонликка йиғилган пулни эҳсон қилса бўладими?
? Жавоб: Бу ерда

❓Эҳсон учун олинган жонлиқни қурбонликка сўйса бўладими?
❓Қурбонлик гўштини ярмини ўзимизга олиб қолсак бўладими?
? Жавоб: Бу ерда

❓Ҳайвонни сўйгандан кейин гўштнинг килосига ҳисоблаб берса, қурбонликка ўтадими?
? Жавоб: Бу ерда

❓Қурбонлик гўштини сотиш мумкин эмасми?
? Жавоб: Бу ерда

❓Қурбонлик қилишга маблағимиз бор, лекин пул кўринишида эмас.
? Жавоб: Бу ерда

❓Қурбонлик қилишни ният қилган киши тирноқ ва сочларини олмаслиги керакми?
? Жавоб: Бу ерда

❓Маблағим нисоб миқдорига етмаган. Қурбонлик қилиш учун пул йиғиб қўйган эдим. Леким амакимнинг оиласидагилар касал ва қарзлари бор. Шунга пулни уларга берсам бўладими? Бунда қай бирида савоб кўпроқ? Қурбонлик қилишимми ёки амакимга беришимми?
? Жавоб: Бу ерда

❓Бир неча киши битта қўй сўйиши мумкинми?
? Жавоб: Бу ерда

❓Қурбонлик қилишни вожиб қиладиган бойликнинг миқдори қандай ҳисобланади?
? Жавоб: Бу ерда

❓Қулоғи белги учун кесилган соғлом қўйни қурбонлик қилиш мумкинми?
? Жавоб: Бу ерда

❓Ҳайвон сотиб олинганидан сўнг касал бўлиб қолса уни қурбонлик қилса бўладими?
? Жавоб: Бу ерда

❓Қурбонлик гўштидан ўзга дин вакилларига ҳам бериш мумкинми?
? Жавоб: Бу ерда

❓Намоз ўқимаса қурбон ҳайитида қилган қурбонлиги қабул бўладими?
? Жавоб: Бу ерда

❓"Ўғил кўрсам иккита қўй сўяман" дейилса, назр ҳисобланадими?
? Жавоб: Бу ерда

❓Ақиқа ёки қурбонлик қўйининг гўштини тарозуга тортиб олса бўладими?
? Жавоб: Бу ерда

❓Иккита фарзандга битта ақиқа қилса бўладими?
? Жавоб: Бу ерда

❓1. Икки-уч киши пул ташлашиб, қурбонлик учун битта қўчқор сўйсак бўладими?
❓2. Қурбонликни ярмини тарқатиб, ярмини ўзимизга олсакчи, бу ҳам жоизми?
? Жавоб: Бу ерда

❓Пайғамбаримиз Муҳаммад саллаллоҳу алайҳи ва салламга атаб қурбонлик учун қўй сўйиш мумкинми?
? Жавоб: Бу ерда

❓Ақиқа ва Ҳайитнинг қурбонлигини битта қилса бўладими?
? Жавоб: Бу ерда

❓1 та қорамолни қурбонлик сингари 3-4 нафар фарзанд номидан ақиқа деб сўйса бўладими?
? Жавоб: Бу ерда

❓Закот берган инсон қурбонликда қўй сўйдириши ҳам керакми?
? Жавоб: Бу ерда

❓Баданида қўтири бор жонлиқни қурбонлик учун сўйиш мумкинми?
? Жавоб: Бу ерда

❓Туя ва сигирга бир киши қурбонлик, яна бири назр, яна бири ақиқа, яна бири нафл ниятида қўшилса бўладими?
? Жавоб: Бу ерда

❓Қулоғи ёки думига нуқсон етган ҳайвонни қурбонлик учун сўйиш мумкинми?
? Жавоб: Бу ерда

❓Тиши тўкилиб кетган ҳайвонни қурбонлик қилиш жоизми?
? Жавоб: Бу ерда

❓Баданида қўтири бор жонлиқни қурбонлик учун сўйиш мумкинми?
? Жавоб: Бу ерда

❓Қурбонликни вақти ҳақида тушунча берсангиз?
? Жавоб: Бу ерда

❓Қурбонлик қилгандан кейин қандайдир намоз ўқиладими?
? Жавоб: Бу ерда

❓Қайси кунда қурбонлик қилиш афзал?
? Жавоб: Бу ерда

❓Мусофирга қурбонлик қилиш вожибми?
? Жавоб: Бу ерда

❓Қурбонликда электр ёки наркоздан фойдаланиш мумкинми?
? Жавоб: Бу ерда

❓Қурбонлик қилинадиган ҳайвоннинг хизматидан фойдаланиш жоизми?
? Жавоб: Бу ерда

❓Қассобга қурбонлик гўштидан ёки терисини иш ҳақи қилиб бериш жоизми?
? Жавоб: Бу ерда

❓Аёл киши ўз қурбонлигини ўзи сўйса бўладими?
? Жавоб: Бу ерда

❓Қурбонликда "Бисмиллаҳ" деса ҳам ўтадими?
? Жавоб: Бу ерда

❓Қурбонлик учун сотиб олинган ҳайвонга кейинчалик шерик бўлиш мумкинми?
? Жавоб: Бу ерда

❓Қурбонлик гўштидан бойларга берса бўладими?
? Жавоб: Бу ерда

❓Вақтида қилинмаган қурбонликнинг ҳукми қандай бўлади?
? Жавоб: Бу ерда

❓Икки ёшга кирмаган сигирни қурбонлик қилиш жоизми?
? Жавоб: Бу ерда

❓Ҳаром молдан қурбонлик қилинадими?
? Жавоб: Бу ерда

❓Бировнинг номидан қурбонлик қилса бўладими?
? Жавоб: Бу ерда

❓Бепарволик қилиб қурбонлик қилмаган киши нима қилади?
? Жавоб: Бу ерда

❓Шохли ҳайвонларни ёшлигидан шохини куйдириб қўйилган бўлса, қурбонликка ярайдими?
? Жавоб: Бу ерда

❓Ҳомиладор ҳайвон қурбонликка ярайдими?
? Жавоб: Бу ерда

❓Қурбонлик шартлари ва одоблари
? Жавоб: Бу ерда

❓Ўтганларни номидан қурбонлик қилинадими?
? Жавоб: Бу ерда

❓Эркак ёки урғочи ҳайвонлардан қайси бирини қурбонлик қилиш афзал?
? Жавоб: Бу ерда

❓Қурбонлик қилишдан аввал таомланмаслик
? Жавоб: Бу ерда

❓Вакиллик йўли билан қурбонлик қилса бўладими?
? Жавоб: Бу ерда




Ўзбекистон мусулмонлари идораси
Фатво ҳайъати. 

 

Мақолалар
Бошқа мақолалар
Мақолалар

Аёллар қабристонга бориши мумкинми?

19.05.2026   1093   4 min.
Аёллар қабристонга бориши мумкинми?

Бисмиллаҳир Роҳманир Роҳийм

Динимизда қабр зиёратига рухсат берилган, балки тарғиб ҳам қилинган. Пайғамбаримиз соллаллоҳу алайҳи васаллам: “Сизларни қабр зиёратидан қайтарган эдим. Энди зиёрат қилаверинглар. Чунки, у дунёдан қайтаради ва охиратни эслатади”, деганлар (Ибн Можа ривояти).

Уламолар ушбу ҳадисни қабр зиёратига рухсат бериш учун асос қилиб келтирадилар. Бироқ аёлларнинг ҳис-ҳаяжонлари эркакларникидан фарқ қилади. Шу боис китобларимизда аёлларнинг қабристонга бориши борасида бир неча хил фикрларни учратишимиз мумкин. Ибн Обидийн раҳматуллоҳи алайҳи “Раддул муҳтор” китобларида ушбу масаладаги турли қарашларни келтиргач, уларнинг ортидан Хайруддин Рамлийнинг қуйидаги сўзларини келтиради:

 “Агар аёлларнинг қабристонга бориши одатдагидек, йиғлаш, қайғуларни янгилаш ва ўликларни мақтаб жар солиш учун бўлса  бу жоиз эмас. “Қабр зиёрат қилувчи аёлларни Аллоҳ лаънатласин”, маъносидаги ҳадис ҳам мана шундай аёлларга қарата айтилган. Агар ёши катта аёллар ибратланиш, йиғи-сиғи қилмай, ўтганларга раҳмат сўраш ва солиҳ инсонларнинг зиёратидан табаррук ҳосил қилиш учун борсалар, бунинг зарари йўқ. Агар ёш аёллар бўлса, уларнинг қабристонга боришлари худди масжидга боришлари каби макруҳдир”.

Аллома Ибн Обидийн ушбу ибораларни келтиргандан сўнг масалага қуйидагича хулоса ясаганлар: “Хайруддин Рамлийнинг ушбу хулосалари мазкур масаладаги ҳар-хил сўзларни гўзал шаклда мувофиқлаштириш ҳисобланади” (“Раддул муҳтор”).

Оиша разияллоҳу анҳо бундай деганлар: «Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам дафн этилган уйимга одатий уй кийимимни кийиб, номаҳрамлар олдида киядиганларимни киймай, кираверар эдим ва «Бирлари эрим, бирлари отам (Абу Бакр)ку!», дер эдим. Вақтики, у жойга Умар ҳам дафн этилгач, Аллоҳга қасамки, қачон кирган бўлсам, Умардан ҳаё қилиб, албатта, кийимбошимни боғлаб кирганман» (Имом Аҳмад ривояти).

Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва саллам Оиша розияллоҳу анҳога қабр зиёратига боришга изн берганлари ва у ерга борганида қайси дуони айтиши кераклигини ўргатганлари саҳиҳ ҳадисда келган.

Анас ибн Молик розияллоҳу анҳудан ривоят қилинади: “Набий соллаллоҳу алайҳи васаллам қабр олдида йиғлаб ўтирган аёлнинг ёнидан ўтдилар. Шунда у зот унга: "Аллоҳдан қўрқ ва (бошингга тушган мусибатга) сабр қил", дедилар. Аёл: "Нари тур! Менинг бошимга тушган мусибатни қаердан ҳам билардинг. Зеро, сени бошингга тушмаганда", деди. Сўнг одамлар аёлга бу зот Набий соллаллоҳу алайҳи васаллам эканини айтишди. Шунда ҳалиги аёл Набий соллаллоҳу алайҳи васалламнинг уйларига борди ва эшик олдида қўриқчиларни кўрмади. Аёл: "Сизни танимабман”, деди. Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам: "Чинакам сабр мусибатнинг дастлабки онларида сабр қилишдир", деб жавоб бердилар (Имом Бухорий ривояти).

Набий соллаллоҳу алайҳи васаллам бу аёлнинг қабр зиёратига боргани ҳамда қабр бошида туришига эътироз билдирмадилар. Маълумки, Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам бирон ишга эътироз билдирмасалар бу ўша ишнинг жоизлигига далолат қилади.

Ибн Ҳажар раҳимаҳуллоҳ айтади: "Мазкур ҳадисдаги далолат ўрни шуки, Набий соллаллоҳу алайҳи ва саллам аёлнинг қабр олдида ўтиришига танбеҳ бер-масдан унга иқрор бўлишлари бу ишнинг жоизлигига ҳужжат бўлади" ("Фатҳул Борий").

Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам аёлнинг қабр олдида шариатимизда таъқиқланган дод-вой солиб йиғлашига танбеҳ бердилар, холос.

Демак, уламоларимизнинг юқоридаги сўзларидан ёши катта аёллар эркакларга аралашмаган ҳолатда, сатри авратга риоя қилиб, йиғи-сиғи қилмай, ибратланиш мақсадида қабристонга бориб ўтганларини зиёрат қилиб, уларнинг ҳақларига дуо қилиб келишлари жоиз экани келиб чиқади.


Муҳаммад Айюб Фахриддинов,  
Наманган шаҳри "Юсуфхон ўғли Қосимхон" жоме масжиди имом ноиби

МАҚОЛА