❓Қурбонлик қилиш кимларга вожиб?
? Жавоб: Бу ерда
❓Вақтидан аввал сўйилган жонлиқнинг пули эҳсон қилинса ҳам қурбонликка ўтадими?
? Жавоб: Бу ерда
❓ Қурбонлик қилмоқчи бўлган одам соч ва тирноғини олмаслиги керакми?
? Жавоб: Бу ерда
❓ Қурбонликнинг вақти
? Жавоб: Бу ерда
❓ Ҳайвон сўйганда уни оғиз билан пуфлаб шишириш жоизми?
? Жавоб: Бу ерда
❓ Закот берган инсон қурбонликда қўй сўйдириши ҳам керакми?
? Жавоб: Бу ерда
❓ Қурбонлик қилаётган кишини агарда бирор кимдан қарзи бўлса, қурбонлиги ўтмайдими?
? Жавоб: Бу ерда
❓ Пичилган қўйни ақиқа ва қурбонлик учун сўйса бўладими?
? Жавоб: Бу ерда
❓ Ақиқа ёки қурбонлик? Қай бирини биринчи қилишим керак?
? Жавоб: Бу ерда
❓ Қурбонлик қилинадиган ҳайвон неча ёш бўлиши керак?
? Жавоб: Бу ерда
❓ Қурбонликка сўйиладиган ҳайвоннинг шохини аҳамияти борми?
? Жавоб: Бу ерда
❓ Қурбонликка йиғилган пулни эҳсон қилса бўладими?
? Жавоб: Бу ерда
❓Эҳсон учун олинган жонлиқни қурбонликка сўйса бўладими?
❓Қурбонлик гўштини ярмини ўзимизга олиб қолсак бўладими?
? Жавоб: Бу ерда
❓Ҳайвонни сўйгандан кейин гўштнинг килосига ҳисоблаб берса, қурбонликка ўтадими?
? Жавоб: Бу ерда
❓Қурбонлик гўштини сотиш мумкин эмасми?
? Жавоб: Бу ерда
❓Қурбонлик қилишга маблағимиз бор, лекин пул кўринишида эмас.
? Жавоб: Бу ерда
❓Қурбонлик қилишни ният қилган киши тирноқ ва сочларини олмаслиги керакми?
? Жавоб: Бу ерда
❓Маблағим нисоб миқдорига етмаган. Қурбонлик қилиш учун пул йиғиб қўйган эдим. Леким амакимнинг оиласидагилар касал ва қарзлари бор. Шунга пулни уларга берсам бўладими? Бунда қай бирида савоб кўпроқ? Қурбонлик қилишимми ёки амакимга беришимми?
? Жавоб: Бу ерда
❓Бир неча киши битта қўй сўйиши мумкинми?
? Жавоб: Бу ерда
❓Қурбонлик қилишни вожиб қиладиган бойликнинг миқдори қандай ҳисобланади?
? Жавоб: Бу ерда
❓Қулоғи белги учун кесилган соғлом қўйни қурбонлик қилиш мумкинми?
? Жавоб: Бу ерда
❓Ҳайвон сотиб олинганидан сўнг касал бўлиб қолса уни қурбонлик қилса бўладими?
? Жавоб: Бу ерда
❓Қурбонлик гўштидан ўзга дин вакилларига ҳам бериш мумкинми?
? Жавоб: Бу ерда
❓Намоз ўқимаса қурбон ҳайитида қилган қурбонлиги қабул бўладими?
? Жавоб: Бу ерда
❓"Ўғил кўрсам иккита қўй сўяман" дейилса, назр ҳисобланадими?
? Жавоб: Бу ерда
❓Ақиқа ёки қурбонлик қўйининг гўштини тарозуга тортиб олса бўладими?
? Жавоб: Бу ерда
❓Иккита фарзандга битта ақиқа қилса бўладими?
? Жавоб: Бу ерда
❓1. Икки-уч киши пул ташлашиб, қурбонлик учун битта қўчқор сўйсак бўладими?
❓2. Қурбонликни ярмини тарқатиб, ярмини ўзимизга олсакчи, бу ҳам жоизми?
? Жавоб: Бу ерда
❓Пайғамбаримиз Муҳаммад саллаллоҳу алайҳи ва салламга атаб қурбонлик учун қўй сўйиш мумкинми?
? Жавоб: Бу ерда
❓Ақиқа ва Ҳайитнинг қурбонлигини битта қилса бўладими?
? Жавоб: Бу ерда
❓1 та қорамолни қурбонлик сингари 3-4 нафар фарзанд номидан ақиқа деб сўйса бўладими?
? Жавоб: Бу ерда
❓Закот берган инсон қурбонликда қўй сўйдириши ҳам керакми?
? Жавоб: Бу ерда
❓Баданида қўтири бор жонлиқни қурбонлик учун сўйиш мумкинми?
? Жавоб: Бу ерда
❓Туя ва сигирга бир киши қурбонлик, яна бири назр, яна бири ақиқа, яна бири нафл ниятида қўшилса бўладими?
? Жавоб: Бу ерда
❓Қулоғи ёки думига нуқсон етган ҳайвонни қурбонлик учун сўйиш мумкинми?
? Жавоб: Бу ерда
❓Тиши тўкилиб кетган ҳайвонни қурбонлик қилиш жоизми?
? Жавоб: Бу ерда
❓Баданида қўтири бор жонлиқни қурбонлик учун сўйиш мумкинми?
? Жавоб: Бу ерда
❓Қурбонликни вақти ҳақида тушунча берсангиз?
? Жавоб: Бу ерда
❓Қурбонлик қилгандан кейин қандайдир намоз ўқиладими?
? Жавоб: Бу ерда
❓Қайси кунда қурбонлик қилиш афзал?
? Жавоб: Бу ерда
❓Мусофирга қурбонлик қилиш вожибми?
? Жавоб: Бу ерда
❓Қурбонликда электр ёки наркоздан фойдаланиш мумкинми?
? Жавоб: Бу ерда
❓Қурбонлик қилинадиган ҳайвоннинг хизматидан фойдаланиш жоизми?
? Жавоб: Бу ерда
❓Қассобга қурбонлик гўштидан ёки терисини иш ҳақи қилиб бериш жоизми?
? Жавоб: Бу ерда
❓Аёл киши ўз қурбонлигини ўзи сўйса бўладими?
? Жавоб: Бу ерда
❓Қурбонликда "Бисмиллаҳ" деса ҳам ўтадими?
? Жавоб: Бу ерда
❓Қурбонлик учун сотиб олинган ҳайвонга кейинчалик шерик бўлиш мумкинми?
? Жавоб: Бу ерда
❓Қурбонлик гўштидан бойларга берса бўладими?
? Жавоб: Бу ерда
❓Вақтида қилинмаган қурбонликнинг ҳукми қандай бўлади?
? Жавоб: Бу ерда
❓Икки ёшга кирмаган сигирни қурбонлик қилиш жоизми?
? Жавоб: Бу ерда
❓Ҳаром молдан қурбонлик қилинадими?
? Жавоб: Бу ерда
❓Бировнинг номидан қурбонлик қилса бўладими?
? Жавоб: Бу ерда
❓Бепарволик қилиб қурбонлик қилмаган киши нима қилади?
? Жавоб: Бу ерда
❓Шохли ҳайвонларни ёшлигидан шохини куйдириб қўйилган бўлса, қурбонликка ярайдими?
? Жавоб: Бу ерда
❓Ҳомиладор ҳайвон қурбонликка ярайдими?
? Жавоб: Бу ерда
❓Қурбонлик шартлари ва одоблари
? Жавоб: Бу ерда
❓Ўтганларни номидан қурбонлик қилинадими?
? Жавоб: Бу ерда
❓Эркак ёки урғочи ҳайвонлардан қайси бирини қурбонлик қилиш афзал?
? Жавоб: Бу ерда
❓Қурбонлик қилишдан аввал таомланмаслик
? Жавоб: Бу ерда
❓Вакиллик йўли билан қурбонлик қилса бўладими?
? Жавоб: Бу ерда
Ўзбекистон мусулмонлари идораси
Фатво ҳайъати.
Шаҳардаги Пир Сиддиқ зиёратгоҳи, Бурҳониддин Марғиноний Чиллахонаси ва Каптарли мозор ана шундай тарихий-маънавий масканлар сирасига киради. Уларнинг ҳар бири ўз тарихи, ривоятлари ва халқ хотирасидаги ўзига хос ўрнига эга.
Марғилоннинг қадимий зиёратгоҳларидан бири Пир Сиддиқ мажмуасидир. Халқ орасида бу қадамжо билан боғлиқ турли ривоятлар авлоддан-авлодга ўтиб келган. Зиёратгоҳ Пир Сиддиқ номи билан боғлиқ бўлиб, “сиддиқ” сўзи араб тилида ҳақгўй, ростгўй, ҳақиқатга содиқ инсон маъноларини англатади. Шу жиҳатдан зиёратгоҳ номи ҳам халқ тасаввурида эзгулик, иймон ва ростгўйлик каби фазилатлар билан уйғунлашиб кетган. Мажмуадаги меъморий ечимлар, айниқса, гумбазли иншоотлар ва қадимий қабрлар Марғилоннинг ўтмишдаги шаҳарсозлик ва меъморчилик анъаналаридан дарак беради.
Пир Сиддиқ зиёратгоҳи нафақат зиёрат маскани, балки Марғилоннинг тарихий хотирасини ўзида мужассам этган қадамжолардан бири сифатида аҳамиятлидир. Марғилон тарихи буюк аллома Бурҳониддин Марғиноний номи билан чамбарчас боғлиқ. XII асрда яшаб ижод қилган аллома ислом ҳуқуқшунослиги, хусусан, ҳанафий фиқҳи тараққиётига беқиёс ҳисса қўшган. Унинг бутун ислом оламида машҳур бўлган “Ҳидоя” асари асрлар давомида муҳим ҳуқуқий манба сифатида қадрланиб келган.
Марғилонда аллома номи билан боғлиқ Чиллахона ҳам халқнинг маънавий хотирасида алоҳида ўрин тутади. “Чиллахона” атамаси одатда инсоннинг маълум муддат хилватда қолиб, тафаккур, ибодат ва руҳий тарбия билан машғул бўладиган жойини англатади. Бурҳониддин Марғиноний Чиллахонаси билан боғлиқ ривоятлар ҳам алломанинг илм йўлидаги машаққатли изланишлари ва маънавий камолотини тасаввур қилишга ёрдам беради. Бу масканни фақат зиёратгоҳ сифатида эмас, балки буюк алломанинг илмий-маънавий меросини англашга хизмат қилувчи тарихий хотира жойи сифатида ҳам баҳолаш мумкин.
Марғилондаги яна бир ўзига хос маскан – Каптарли мозор. Унинг номи билан боғлиқ халқ ривоятлари турлича. Айрим ҳикояларда бу жойда каптарлар кўп бўлгани, шу сабабли мозор “Каптарли” деб аталгани айтилади. Каптар эса халқ тасаввурида тинчлик, поклик ва эзгулик рамзи сифатида қабул қилинади. Каптарли мозор ҳақидаги маълумотларни илмий жиҳатдан чуқур ўрганиш Марғилоннинг маҳаллий тарихини янада бойитишга хизмат қилади. Бунинг учун архив ҳужжатлари, қадимий хариталар, қабртошларидаги ёзувлар, вақф ҳужжатлари ва халқ орасида сақланиб келаётган оғзаки тарих намуналарини тадқиқ этиш муҳим. Зеро, халқ хотирасида асрлар давомида сақланиб келаётган ривоятлар ҳам тарихий-этнографик тадқиқотлар учун қимматли манба бўлиши мумкин.
Уч қадамжо – бир тарих. Пир Сиддиқ зиёратгоҳи, Бурҳониддин Марғиноний Чиллахонаси ва Каптарли мозорни бирлаштириб турган асосий жиҳат уларнинг Марғилоннинг маънавий қиёфасини шакллантиришдаги ўрнидир. Бу қадамжолар халқнинг аждодларга ҳурмат, муқаддас жойларни асраш, эзгулик ва маърифатни қадрлаш каби анъаналарини ўзида мужассам этади.
Уларнинг ҳар бири Марғилон тарихининг турли қирраларини намоён этади: Пир Сиддиқ – диний-маънавий меросни, Бурҳониддин Марғиноний Чиллахонаси – илм ва тафаккур анъаналарини, Каптарли мозор эса халқ хотираси ва маҳаллий ривоятларнинг узвийлигини ифодалайди.
Ўзбекистон мусулмонлари идораси Матбуот хизмати