1137-CАВОЛ: Олдинги умматларда ҳам намоз ибодати бўлганми, бўлса қай тартибда ўқилган?
ЖАВОБ: Бисмиллаҳир роҳманир роҳийм.
Ҳа, олдинги умматларда ҳам биздаги намоз, рўза ва закот каби ибодатлар бўлган. Бунга Аллоҳ таолонинг Исмоил алайҳиссалом ҳақида айтган сўзи далолат қилади:
وَكَانَ يَأْمُرُ أَهْلَهُ بِالصَّلَاةِ وَالزَّكَاةِ وَكَانَ عِنْدَ رَبِّهِ مَرْضِيًّا
“У аҳлини намозга ва закотга буюрар эди ва Робби ҳузурида рози бўлинган эди” (Марям сураси, 55-оят).
Уларнинг рўзаси ҳақида шундай дейилади:
يَاأَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا كُتِبَ عَلَيْكُمُ الصِّيَامُ كَمَا كُتِبَ عَلَى الَّذِينَ مِنْ قَبْلِكُمْ لَعَلَّكُمْ تَتَّقُونَ
“Эй, иймон келтирганлар! Сизлардан аввалгиларга фарз қилинганидек, сизларга ҳам рўза фарз қилинди. Шоядки, тақводор бўлсаларингиз”. (Бақара сураси, 183-оят).
Бу ибодатларни адо қилиш тартиби, тафсилоти ҳақида тўлиқ маълумот йўқ. Лекин ўтган умматларнинг намози ҳақида турли маълумотлар бор. Баъзилари намозларида руку қиладию сажда қилмайди. Баъзилари сажда қилади, лекин руку қилмайди. Баъзилари намоз асносида гапирса, баъзилари юриш мумкин, дейди. Рўзада ҳам ихтилоф қилдилар. Баъзилари куннинг ярмигача рўза тутдилар, баъзилари маълум бир таомлардан ўзларини тийдилар. Бу ибодатларнинг барчасида Аллоҳ таоло Муҳаммад алайҳиссалом умматини энг тўғри йўлга бошлади ва ҳозиргача ушбу кўрсатмага амал қилиб келмоқдалар.
Валлоҳу аълам.
Ўзбекистон мусулмонлари идораси
Фатво маркази.

Эътиборлиси, “Зиё” медиа марказининг мазкур ҳамкорлиги давомли тус олмоқда. Гап шундаки, ўтган ҳафта мазкур фильмнинг иккинчи қисми ҳам Ал-Азҳар обсерваторияси платформаларига жойлаштирилди.
Фильм илм ва маърифатнинг аҳамиятини, жаҳолат ва радикаллашувнинг жамиятни қандай ҳалокатга олиб боришини аниқ мисоллар ва ушбу мавзуга ихтисослашган теран фикрли экспертлар иштирокида кўрсатиб беради.
Фильмда “Ал-Азҳар” обсерваторияси директори, исломшунос олима Рейҳан Абдулла Салама, Ўзбекистон халқаро исломшунослик академияси профессори Ҳабибулла Садибақосов, Александрия кутубхонаси директори, профессор Аҳмад Абдулла Зайед, Ўзбекистон Республикаси Дин ишлари бўйича қўмитаси ҳузуридаги Диний-маърифий соҳада малака ошириш ва қайта тайёрлаш институти директори Ҳусниддин Аҳмедов иштирок этган.
Фильм муаллифи Ўзбекистон Ёзувчилар уюшмаси аъзоси, публицист, “Зиё” медиа маркази директори Абдулҳамид Мухторов. Фильмга Ўзбекистон Киноарбоблари ижодий уюшмаси аъзоси, бир қатор фильмларни саҳналаштирган Микойил Сулаймонов режиссёрлик қилган. Мавзу юзасидан маслаҳатчи тарих фанлари бўйича фалсафа доктори Ўткирбек Ҳасанбоев. Фильм жуғрофияси Ўзбекистон, Миср, Туркия давлатларидаги илмий-тадқиқот марказлари ва уларнинг экспертларини қамраб олган.
Ўзбекистон мусулмонлари идораси Матбуот хизмати