Энг гўзал ғазал шарҳи:
не ўткармакдурур
Мадфанинг айвониға
кўк гунбазидин иртифоъ.
“Масканинг, охир-оқибат борар манзилинг тупроқдир. Шундоқ экан, дафнгоҳинг, яъни қабринг айвонига кўк гумбаздан баланд бино кўтарганинг – юксак мақбара қурганинг нимаси? Бунинг нима нафи бор?”
Нуҳ сураси 17–18-оятларида айтилади (маъноси): “Аллоҳ, наботот каби, сизларни ердан ундириб чиқарди. Сўнгра сизларни яна унга қайтарур ва яна (маҳшар куни қабрлардан тирилтириб) чиқарур”.
ИЗОҲ. “Аллоҳ, наботот каби, сизларни ердан ундириб чиқарди”, яъни: «Отангиз Одам алайҳиссаломни тупроқдан яратди» (Жалолайн тафсири). Оятларда келганидек, қабрдан тирилиб чиқишлар охиратдаги тирилишдир.
* * *
“Тазкиратул-авлиё” китобидан: “Нақлдирки, Ҳасан Басрий ҳазратлари бир гал бир жанозага борди. Маййитни дафн қилганларидан кейин Ҳасан мозор бошида ўтириб, шу қадар йиғладики, тупроқ лой бўлди. Сўнгра деди: «Эй инсонлар! Ишнинг авали ҳам, охири ҳам лаҳаддир! Қарангиз, дунё манзилининг охири қабрдир, охират манзилининг боши ҳам қабрдир. Зеро (айтилгандир)ки: «Қабр – охират манзилларидан бир манзилдир». Охири шу лаҳад бўлган дунёда қандай шод бўлиб кезарсизлар?! Нечун авали шу лаҳад бўлган оламдан қўрқмассизлар?! Модомики, сизларнинг аввалу охирларингиз шу мозор экан, эй ғафлат аҳли, аввалги ва охирги манзил учун ҳозирлик кўрингиз!»
Мирзо Кенжабек,
“Навоий муҳаббати”
китобидан.
Муборак Рамазон ойида инсонпарварлик, ўзаро ҳурмат ва меҳр-оқибат, кам таъминланган ва эҳтиёжманд шахслар, ёрдамга муҳтож оилаларга эътибор ва ғамхўрлик кўрсатиш мақсадида бир қатор амалий чора-тадбирлар белгилаб олингани эътиборга молик.
Жумладан, республикадаги 8 минг 992 та маҳаллада “еттилик” тавсияси асосида ҳамда Ижтимоий ҳимоя миллий агентлиги билан биргаликда 100 минг нафар ногиронлиги бўлган, якка-ёлғиз, боқувчисини йўқотган ва ижтимоий реестрга киритилган фуқароларнинг манзилли рўйхати шакллантирилди.
Рўйхатга киритилган фуқаролар таркиби асосан эҳтиёжманд аёллар, боқувчисини йўқотганлар, якка-ёлғизлар, ногиронлиги бўлган шахслар, ижтимоий реестрдаги фуқаролар, “Ёшлар дафтари”да рўйхатда турганлардан иборат экани эътиборли.

Мазкур фуқароларга давлат кўмаги сифатида 100 минг дона Рамазон совғалари тайёрланди. Ҳар бир совғада 10 турдаги озиқ-овқат маҳсулотлари жамланган (ун, ўсимлик ёғи, гуруч, шакар, макарон, гречка, хурмо, печенье, қора чой, ичимлик суви).
Транспорт вазирлиги билан биргаликда озиқ-овқат маҳсулотлари марказлашган ҳолда ҳудудларга етказилиб, ҳудудий омборларга жойлаштирилмоқда.
Туман (шаҳар) ҳокимлари бошчилигида, тегишли мутасаддилар иштирокида ишчи гуруҳлар шакллантирилиб, маҳсулотлар маҳаллаларда “еттилик” аъзолари ва фаоллар томонидан эҳтиёжманд оилаларга манзилли етказилишига эътибор қаратилади.
Айтиш керакки, республика бўйича (оила сони, маҳсулот тури ва миқдори кесимида) ягона ҳисобот юритилади.
Рамазон ойида барча маҳаллаларда эҳтиёжманд оилалар хонадонларида маҳалла раислари томонидан ифторлик дастурхонлари ташкил этилади. Унга жами 629 минг нафардан ортиқ обрў-эътиборга эга нуронийлар, кўча (уй) бошилар, ижтимоий дафтар ва “Ижтимоий реестр”даги фуқаролар жалб этилади.

Ифторликларда диний уламолар томонидан мамлакатимизда амалга оширилаётган ислоҳотлар, шукроналик ҳиссини ошириш ва маънавий қадриятлар ҳақида маърузалар қилинади.
Ҳар бир маҳалладан 5 нафардан, жами 45 минг нафардан ортиқ камбағал оилаларнинг уй-жойлари ҳашар йўли билан таъмирланади. Ҳар бир маҳалладан 10 нафардан, жами 100 мингга яқин камбағал оилаларнинг томорқаларига сабзавот, полиз, картошка ва бошқа турдаги экинлар экилади.
20 минг нафар эҳтиёжманд оила аъзоларининг муқаддас қадамжолар ва зиёратгоҳларга саёҳатлари ташкил этилади. Барча маҳаллаларда кайвони ва ҳожи онахонлар иштирокида сумалак сайллари ўтказилади.
Мазкур хайрия ва маънавий-маърифий тадбирларни Ўзбекистон маҳаллалари уюшмаси масъуллигида барча маҳаллаларда юқори савияда ташкил этиш ва ўтказиш чоралари кўрилади.
Н.Усмонова, ЎзА