Баъзи тоифалар Аҳли сунна вал жамоанинг икки буюк мактаби Ашъарий ва Мотуридийларни «жаҳмий» ёки «муъаттила» деб аташади. Бундай гап-сўзлар кўпинча Мушаббиҳалар томонидан айтилади. Аслида, Ашъарий-Мотуридий, Жаҳмий ва Мушаббиҳалар ўртасидаги фарқ қандай? Қуйида бундан хабардор бўламиз:
1) Жаҳмийлар - Аллоҳ таолонинг илм, ирода ва шу каби сифатларини бекор, деб айтадиган тоифа. Жаҳмийлар Аллоҳ таолонинг сифатларини кетказиш билан танилган. Шунинг учун ҳам улар "Муъаттила" номини олган. Уларнинг бу гаплари ботил ва бекордир. Қуръони карим ва суннати набавийда Аллоҳ таолонинг исм ва сифатларининг баёни келган. Аллоҳ субҳанаҳу ва таоло бундан пок Зотдир!
2) Мушаббиҳалар - Аллоҳ таолонинг сифатларини бор, дейишади. Бироқ, у сифатларни ҳиссий маънога буришади ва Аллоҳ азза ва жаллани яратган нарсаларига ўхшатишади. Уларнинг наздида У жисм, чегараланган, Аршга тегиб туради ва шу каби гап-сўзларни кўпайтиришади. Аллоҳ таоло буларнинг барчасидан олий ва пок Зотдир!
3) Ашъарий-Мотуридийлар - Аллоҳ таолонинг сифатларини бор, дейишади. Бу билан муъттилачи Жаҳмийларга хилоф қилишади. Шунингдек, бу сифатлардан илк зеҳнга келадиган ҳиссий маъноларни даф қилишади. Бу билан эса Мушаббиҳаларга хилоф қилишади!
Аҳли сунна вал жамоанинг икки Ашъарий ва Мотуридий мактаблари мана шундай васатийлик йўлини танлаганлар. Бунда уларнинг асослари Қуръони карим ва суннати набавийдир!
___________
* Таътил сўзининг маъноси "кетказиш", "бекор қилиш" бўлиб, истилоҳда Аллоҳ таолодан сифатларини кетказиш ва бекор қилиш маъноларида ишлатилади. Тарихда бу билан энг кўп Жаҳмийлар танилган.
* Ташбеҳ сўзининг маъноси "ўхшатиш" бўлиб, истилоҳда худди тамсил каби Аллоҳ таолонинг Зоти ва сифатларини бандаларнинг сифатларига ўхшатишдир. Бундай тоифалар "Мушаббиҳа"лар, деб номланади.
Мамлакатимизнинг Малайзиядаги элчихонаси томонидан Туризм қўмитаси ҳамда MARA Технология университети (UiTM) билан ҳамкорликда Ўзбекистоннинг туристик салоҳияти ва бой маданий меросига бағишланган фотокўргазма ўтказилди, деб хабар бермоқда “Дунё” АА.
Куала-Лумпур шаҳрида бўлиб ўтган “Ўзбекистон-Малайзия: креатив ва зиёрат туризми” номли тадбирда Малайзия Туризм, санъат ва маданият вазири Тионг Кинг Синг, Ислом туризм маркази бош директори Моҳаммад Фаисал, маҳаллий сиёсий ва ишбилармон доиралар, вазирлик ва идоралар, маданият ҳамда туризм соҳаси вакиллари, дипломатик корпус ҳамда ОАВ ходимлари иштирок этди.
Анжуман сўнгги йилларда Ўзбекистон ҳудудларида барпо этилган янги зиёрат туризми масканлари ҳамда UiTMнинг Санъат, дизайн ва медиа факультети сураткаш ва дизайнерларидан иборат ижодий жамоасининг шу йил 17–31 август кунлари Тошкент шаҳри, Самарқанд, Бухоро ва Хоразм вилоятларига амалга оширган ташрифи якунларига бағишланди.
Кўргазманинг очилиш маросимида Ўзбекистон элчиси Каромиддин Гадоев сўзга чиқиб, мамлакатимизда туризм ва маданият соҳаларида амалга оширилаётган тизимли ислоҳотлар, янги сайёҳлик йўналишлари ҳамда инвестициявий имкониятлар ҳақида атрофлича маълумот берди. У малайзиялик туроператор ва инвесторларни Ўзбекистон билан ҳамкорликни янада кенгайтиришга чақирди.
Ўз навбатида, Малайзия Ислом туризм маркази бош директори Моҳаммад Фаисал икки мамлакат ўртасида зиёрат туризми, маданият, олий таълим ва креатив иқтисодиёт соҳаларидаги алоқаларнинг кенгайиши ўзаро сайёҳлар оқимини оширишга хизмат қилаётганини таъкидлади. У Ўзбекистоннинг маданий, зиёрат ва қишки туризм йўналишлари Малайзияда тобора оммалашиб бораётганини алоҳида қайд этди.
Ўзбекистон мусулмонлари идораси Матбуот хизмати