— Намоздаги дуоларнинг битта сўзини ёки бирор ҳарфини нотўғри ўқиса ёки талаффуз қилса ҳам маъноси ўзгариб кетади, дейишади. Агар шундай хатолар билан намоз ўқисак, намоз бузилган бўлади-ми? Қабул бўлмайди-ми? Кўнглимизда шундай шубҳа бўлса, нима қилиш керак? Бировлар саҳв саждасини ўқиш керак дейди. Шу ҳақда маълумот берсангиз.
— Мусулмон шахс ҳаётининг барча соҳаларида доимий равишда баркамолликка эришиш ҳаракатида бўлади. Шунингдек, намоз каби амалларда ҳам кечасидан бугуни яхши бўлишига уринади. Сиз айтган ҳолатларда ҳам намознинг қироати, дуолари ва амалларини тўлиқ қилишга интилади.
Демак, имкон борича тўғри ўқишга ҳаракат қилиши лозим бўлади. Аммо бир ҳарфини қолдирса, намози дуруст бўлмайди, дейилгани қироат ҳақидадир, дуолар борасида бунчалик эмас. Нима бўлганда ҳам, хатоларни тўғрилашга ва хатосиз ўқишга интилиш даркор. Ибодатни албатта, меники қабул бўлади, деган ишонч билан қилиш керак. Саҳв саждаси шарт бўлмайди.
Муҳаммад Айюб ҲОМИДОВ
Бисмиллаҳир Роҳманир Роҳийм
Кўпчилик хўл меванинг энг чиройли ва пишган бўлагини танлайди. Аммо отам (Аллоҳ раҳматига олсин) бошқача йўл тутар эдилар.
Отам жорий қилган оилавий анъаналарнинг энг гўзалларидан бири — ҳар куни кечки овқатни бутун оила даврасида қилиш эди. У киши кун давомида ҳар ким ўз иши билан банд бўлса ҳам, ҳеч бўлмаганда кечки таом пайтида ҳаммамиз бир дастурхон атрофида йиғилиб, бир-биримизнинг ҳолимиздан хабар олишимизни истар эдилар.
Таомдан олдин мева қўйилганда эса, отам ҳар сафар бир хил ишни қилардилар. У киши доимо доғ тушган мевани танлар эдилар. Меванинг уринган қисмини кесиб ташлар, қолган қисмини эса истеъмол қилардилар.
Болалигимдан бошлаб, отам вафот этгунларига қадар бу ҳолатни минглаб марта кўрганман. Ўша оддий одат менга сўзсиз, насиҳатсиз жуда катта сабоқ берди. Бу – неъматнинг қадрига етиш.
Ахир дастурхонимизга келган ҳар бир мева ортида қанча меҳнат ётади: деҳқон ер ҳайдайди, уруғ қадайди, сув беради, парвариш қилади, ҳосилни йиғади, одамлар уни ташийди ва ниҳоят у бизнинг дастурхонимизга етиб келади.
Бугунги кунда дунёда озиқ-овқатнинг катта қисми исроф қилинмоқда.
Отам менга бирор нуқсонли нарсани бутунлай ташлаб юбормасликни, агар бир қисми бузилган бўлса, фақат ўша қисмини олиб ташлаб, қолганини истеъмол қилишни ўргатганлар.
Отамнинг яна бир одатлари бор эди. Ҳар сафар овқатдан кейин: “Алҳамдулиллаҳ. Аллоҳга шукр. Аллоҳ барака берсин”, дер эдилар.
Отам мевани ер эдилар, мен эса неъматнинг қадрига етишни ўрганар эдим. Отам дунёдан ўтганларидан кейин бу оддий одатларнинг асл қадрини янада чуқурроқ англадим.
Аллоҳ барча ўтган ота-оналаримизни Ўз раҳматига олсин, ҳаётдагиларининг умрларини узоқ, ризқларини баракали қилсин.
Даврон НУРМУҲАММАД