Мазҳабларда ўзига хослик ва фиқҳий қарашларни турли бўлиши Қурони карим оятлари ва Ҳадиси шарифдаги сўзларни турли маноларга далолат қилишидир.
Масалан:
Талоқ қилинган аёл идда ўтириши лозимлигини ҳамма билади. Аммо идданинг муддати ҳақида бир мазҳаб уламоларидан сўрасангиз, уч марта ҳайз кўргунча деса, иккинчи мазҳаб уламолари, уч марта ҳайздан поклик муддати ўтиши керак, дейишади. Масала битта бўлса, нима учун жавоб ҳар хил? Ёки далиллар ҳар хилми? Далилга келсак, икки томон учун ҳам Аллоҳнинг: «Вал муталлақоту ятараббасна би анфусиҳунна саласата қуруъ» - «Талоқ қилинган аёллар ўзларига уч қуруъ кутадилар», деган ояти каримасидир. Жавобнинг турлича бўлиши «қуруъ» сўзидан келиб чиққан. Бу сўз араб тилида икки маънони, ҳам ҳайз ва ҳам ҳайздан поклик маъноларини англатади. Демак, имомларнинг айримлари ўша сўздан бир ҳайз маъносини олиб, идданинг муддати талоқдан сўнг уч ҳайз кўргунча кутиш деса, бошқалари поклик маъносини олиб, идданинг муддати уч марта ҳайздан поклик муддатининг ўтиши деганлар. Албатта, уламолар бу маъноларни ўзларича ёки гапим бошқаникига ўхшаб қолмасин, деб эмас, балки қўшимча кучлантирувчи далиллар асосида олганлар.
Демак, шу ва шунга ўхшаш сабаблар туфайли фиқҳ уламоларимиз мазҳабларида ўзига хослик ва турли-туманликлар келиб чиққан. Илм ва уфқ доираси етарли кишилар буни оддий бир ҳолат, турли-туман инсонлар яшайдиган жамиятда бўлиши табиий ва қолаверса, мусулмон уммати учун раҳмат деб тушунилган. Чунки, оғир аҳволга тушиб қолганда бир мужтаҳиднинг фатвосида жавоб топилмаса, иккинчисиникидан топилади ва ҳакозо.
Лекин, минг афсуслар бўлсинки, баъзи уфқ доираси тор, мутаассиблар бу ҳолатдан жанжал ва келишмовчиликлар чиқаришган ва мусулмонларга катта зарар етказишган.
Абдураҳмонов Муҳаммаджон
"Ҳидоя" ўрта махсус ислом билим юрти мударриси
Малайзия ва Жануби-Шарқий Осиёда машҳур бўлган санъаткор Ҳофиз Ҳамидуннинг Ўзбекистонда суратга олинган “Salawat. The Beloved” номли янги мусиқий альбоми тақдимоти бўлиб ўтди, деб хабар бермоқда “Дунё” АА.
Малайзиялик санъаткорларнинг Ўзбекистонда ижодий лойиҳаларни амалга ошириш ва юртимизнинг бой тарихий-маданий меросини халқаро аудитория орасида тарғиб қилишга қизиқиши ортиб бормоқда.
Мазкур ижодий лойиҳа доирасида Ҳофиз Ҳамидун ва унинг ижодий жамоаси жорий йил август ойида Ўзбекистонга ташриф буюриб, Тошкент, Самарқанд ва Бухоро вилоятида қатор видеоклипларни суратга олди.
Суратга олиш жараёнлари мамлакатимизнинг тарихий-маданий ва сайёҳлик салоҳиятини намоён этувчи қатор диққатга сазовор объектларда ташкил этилди.
Янги альбомнинг Малайзиядаги премьерасида 24 та электрон ва босма нашр, 40 дан зиёд ОАВ вакиллари иштирок этди. Ўзбекистонда суратга олинган альбом премьераси тўғрисида ижтимоий тармоқларда 100 га яқин пост ва материаллар эълон қилинди.
Тадбир доирасида Ҳофиз Ҳамидуннинг Ўзбекистоннинг бой исломий, тарихий ва маданий меросига бағишланган фото-кўргазмаси ҳам намойиш этилди. Эътиборлиси, хонанданинг таъкидлашича, янги альбом қисқа вақт ичида 1,4 миллиондан зиёд томошабин эътиборини жалб этган.
Бу кўрсаткич Ўзбекистоннинг маданий ва сайёҳлик салоҳиятини Жануби-Шарқий Осиё аудиториясига етказишда замонавий медиа ва санъат лойиҳаларининг катта имкониятларга эга эканини кўрсатмоқда.
Мазкур медиа-лойиҳа Ўзбекистоннинг Малайзиядаги элчихонаси ва Туризм қўмитаси билан ҳамкорликда юртимизда сўнгги йилларда диний-маърифий соҳада амалга оширилаётган ислоҳотлар ҳамда мамлакатда зиёрат туризми учун яратилаётган замонавий имкониятларни Жануби-Шарқий Осиё жамоатчилигига етказиш мақсадида амалга оширилди.
Ҳофиз Ҳамидуннинг ижодий лойиҳаси нафақат мусиқа ва санъат соҳасидаги ҳамкорлик, балки Ўзбекистоннинг Малайзия ва АСЕАН минтақаси билан маданий ва туризм дипломатиясининг самарали намунаси сифатида ҳам аҳамиятлидир.
Мазкур ташаббус Ўзбекистон ва Малайзия ўртасидаги тобора ривожланиб бораётган маданий-гуманитар ҳамкорлик ва халқлар ўртасидаги дўстлик алоқаларининг яна бир ёрқин намунаси бўлди.
Ўзбекистон мусулмонлари идораси Матбуот хизмати