Мазҳаб
Мазҳабларда ўзига хослик ва фиқҳий қарашларни турли бўлиши Қурони карим оятлари ва Ҳадиси шарифдаги сўзларни турли маноларга далолат қилишидир.
Масалан:
Талоқ қилинган аёл идда ўтириши лозимлигини ҳамма билади. Аммо идданинг муддати ҳақида бир мазҳаб уламоларидан сўрасангиз, уч марта ҳайз кўргунча деса, иккинчи мазҳаб уламолари, уч марта ҳайздан поклик муддати ўтиши керак, дейишади. Масала битта бўлса, нима учун жавоб ҳар хил? Ёки далиллар ҳар хилми? Далилга келсак, икки томон учун ҳам Аллоҳнинг: «Вал муталлақоту ятараббасна би анфусиҳунна саласата қуруъ» - «Талоқ қилинган аёллар ўзларига уч қуруъ кутадилар», деган ояти каримасидир. Жавобнинг турлича бўлиши «қуруъ» сўзидан келиб чиққан. Бу сўз араб тилида икки маънони, ҳам ҳайз ва ҳам ҳайздан поклик маъноларини англатади. Демак, имомларнинг айримлари ўша сўздан бир ҳайз маъносини олиб, идданинг муддати талоқдан сўнг уч ҳайз кўргунча кутиш деса, бошқалари поклик маъносини олиб, идданинг муддати уч марта ҳайздан поклик муддатининг ўтиши деганлар. Албатта, уламолар бу маъноларни ўзларича ёки гапим бошқаникига ўхшаб қолмасин, деб эмас, балки қўшимча кучлантирувчи далиллар асосида олганлар.
Демак, шу ва шунга ўхшаш сабаблар туфайли фиқҳ уламоларимиз мазҳабларида ўзига хослик ва турли-туманликлар келиб чиққан. Илм ва уфқ доираси етарли кишилар буни оддий бир ҳолат, турли-туман инсонлар яшайдиган жамиятда бўлиши табиий ва қолаверса, мусулмон уммати учун раҳмат деб тушунилган. Чунки, оғир аҳволга тушиб қолганда бир мужтаҳиднинг фатвосида жавоб топилмаса, иккинчисиникидан топилади ва ҳакозо.
Лекин, минг афсуслар бўлсинки, баъзи уфқ доираси тор, мутаассиблар бу ҳолатдан жанжал ва келишмовчиликлар чиқаришган ва мусулмонларга катта зарар етказишган.
Абдураҳмонов Муҳаммаджон
"Ҳидоя" ўрта махсус ислом билим юрти мударриси
Академияда янги ўқув йили бошланди
Талабалик инсон ҳаётининг олтин даври ҳисобланади. Талабалик ва ёшлик чексиз имкониятлар, улкан мақсадлар сари олиб борувчи, завқ-шавққа тўлган энг гўзал палласидир. Ҳар бир фасл сингари, ҳар бир даврнинг ҳам ўз фазилати ва хислати бор.
Айни пайтда юртимиз таълим муассасаларида янги ўқув йили бошланди. Шу муносабат билан Ўзбекистон халқаро исломшунослик академиясида ҳам “Ягона Ватан, ягона халқ бўлиб, янги ҳаёт ва келажак яратамиз!” шиори остида маънавий-маърифий байрам тадбири бўлиб ўтди.
Унда Дин ишлари бўйича қўмита раисининг биринчи ўринбосари Давронбек Махсудов, Ўзбекистон ёзувчилар уюшмаси аъзоси, Академия Жамоатчилик кенгаши раиси Иқболжон Мирзаалиев, Тошкент шаҳар бош имом-хатиби Абдуқаҳҳор домла Юнусов, Академия профессор-ўқитувчилари, талабалар, ота-оналар, Академик лицейнинг ўқитувчи ва ўқувчилари иштирок этди.
Ўзбекистон халқаро исломшунослик академияси Матбуот хизмати хабарига кўра, маросим Ўзбекистон Республикасининг Давлат мадҳияси билан бошланди. Мадҳия садоларидан сўнг Академия биринчи проректори Ҳабибулло Садибақосев сўзга чиқиб, йиғилганларга ректор Музаффар Комиловнинг байрам табригини ўқиб эшиттирди.
Академия проректори сўнгги йилларда мамлакатимиз таълим соҳасини тубдан ислоҳ қилиш бўйича кенг кўламли ислоҳотлар амалга оширилаётганини эътироф этди. Ёшларни олий таълимга қамровини ошириб бориш, замонавий ва рақобатбардош кадрлар тайёрлаш борасида изчил сиёсат олиб борилаётгани, бу борада Ўзбекистон халқаро исломшунослик академияси нафақат юртимиз, балки минтақамиздаги энг нуфузли ва шарафли ўқув муассасаси ҳисобланишини қайд этди.
Дарҳақиқат, давлатимиз раҳбари ташаббуслари билан ташкил этилган Ўзбекистон халқаро исломшунослик академиясида жамият ривожига ҳиссасини қўшадиган, ўз соҳасининг малакали мутахассисларини камолга етказиш устувор вазифа саналади.
Бугунги кунда Академияда Ислом иқтисодиёти ва халқаро муносабатлар, Мумтоз шарқ филологияси ҳамда Исломшунослик факультетлари, “Исломшунослик ва ислом цивилизациясини ўрганиш ICESCO”, “Ислом тарихи ва манбашунослиги IRCICA”, “Ижтимоий фанлар ва ҳуқуқ”, “Диншунослик ва жаҳон динларини қиёсий ўрганиш UNESCO”, “Замонавий ахборот-коммуникация технологиялари”, “Дин психологияси ва педагогика” кафедраси каби 10 та кафедра фаолият олиб бормоқда.
Тадбир давомида Дин ишлари бўйича қўмита раисининг биринчи ўринбосари Давронбек Махсудов, Ўзбекистон ёзувчилар уюшмаси аъзоси, Академия Жамоатчилик кенгаши раиси Иқболжон Мирзаалиев, Ўзбекистон халқаро исломшунослик академияси профессори, “Имом Бухорий” ордени соҳиби Зоҳиджон Исломов сўзга чиқиб, йиғилганларни байрам билан муборакбод этишди.
Шунингдек, маросимда талабаларнинг ота-оналари сўз олди. Талабалар томонидан Академия мадҳияси ижро этилди. Тадбир якунида Тошкент шаҳар бош имом-хатиби Абдуқаҳҳор домла Юнусов сўз олиб, барчага янги ўқув йили хайрли келишини сўраб, дуо қилди.
Тантанали маросим аудиториялардаги “Мустақиллик дарслари” билан давом этди.
Ўзбекистон мусулмонлари идораси Матбуот хизмати