Сайт тест ҳолатида ишламоқда!
19 Ноябр, 2026   |   9 Жумадул сони, 1448

Тошкент шаҳри
Бомдод
05:53
Қуёш
07:11
Пешин
12:14
Аср
15:19
Шом
17:04
Хуфтон
18:19
Bismillah
19 Ноябр, 2026, 9 Жумадул сони, 1448

Yoshlarning "ikkinchi uyi"

07.05.2024   3040   4 min.
Yoshlarning

“Agar bir kishi yoshligida nafsi buzilib, tarbiyasiz, axloqsiz bo‘lib o‘sdimi, bunday kishilardan yaxshilik kutmoq yerdan turib yulduzlarga qo‘l uzatmoq kabidir. Din va e’tiqodi salomat bo‘lmagan kishilar haqni botildan foydani zarardan, oqni qoradan, yaxshini esa yomondan ayira olmas, bunday kishilardan na o‘ziga va na boshqa kishilarga va na millatga tariqcha foyda yo‘qdir”.

Abdulla Avloniy

Virtual o‘yinlarga mukkasidan ketish so’nggi yillarda dunyo xalqlarining jiddiy muammolaridan biriga aylanmoqda.

Hozir yoshlar ongiga ta’sir qilib, ular qalbiga o‘z buzg‘unchi g‘oyalarini singdirishni yoki ularni to‘g‘ri yo‘ldan ozdirishni maqsad qilgan kuchlar juda ko‘p. Bu holat oddiy kompyuter o‘yinlaridan tortib, internet saytlari, ijtimoiy tarmoqlar, mobil aloqa dasturlarida ham ochiq ko‘zga tashlanadi.

Virtual olam insonni fikran qaram etish orqali o‘ziga bo‘ysundirmoqda. Hozir bolalar yoki o‘smirlarning internet-kafeni “ikkinchi uyi”ga aylantirib olayotgani sir emas. Kuzatishlar shuni ko‘rsatadiki, onlayn o‘yinlarni  o‘ynovchilar ham, asosan, o‘smirlar. O‘smirlik shaxsning fiziologik va ijtimoiy  rivojlanishidagi o‘ziga xos davr hisoblanadi. Agar shu davrda o‘g‘il yoki qiz agressiv ruhdagi onlayn o‘yinlariga  berilsa, bu noxush oqibatlarga olib kelishi turgan gap.

Kompyuter ekranidan turli tajovuzkorona ko‘rinishlar, zo‘ravonlik va fahsh ishlar ochiqdan-ochiq, ko‘rsatilishi bolalarning ruhiyatiga salbiy ta’sir etib, ma’naviy buzuqilikni keltirib chiqaradi.

Internet klublarda yoshlar o‘ynaydigan virtual o‘yinlarning 49 foizi sezilarli darajada zo‘ravonlik va yovuzlik ko‘rinishga ega. Ularning 41 foiz jangari (turli otishmalar va portlatishlarga asoslangan) o‘yinlarda esa o‘yin qahramoni o‘z maqsadiga yetishish uchun zo‘ravonlik va yovuzliklardan foydalanadi. Bunday o‘yinlarni yoshlarning ongiga tashlangan olovga qiyoslash mumkin, chunki bu o‘yinlar yoshlar ongini zaharlaydi va ularning ma’naviy tarbiyasiga salbiy ta’sir o‘tkazadi.

Farzand istiqboli, yorqin kelajagi uchun har bir kishi tarbiya masalasiga jiddiy e’tibor bermog‘i zarur. Bola tarbiyani turli kompyuter o‘yinlari, internet va ijtimoiy tarmoqlardan emas, eng avvalo, ota-onalaridan, bobo-momolaridan, ezgulikka, poklikka va din-u diyonatga chaqiruvchi yaxshi kitoblardan olsin. Bola inson zoye qilgan vaqti, ya’ni umrini nimaga sarflagani xususida olamlar Parvardigori oldida javob berishini bilsin.

Payg‘ambarimiz Muhammad sollallohu alayhi vasallam: “Qiyomat kuni bo‘lganda bandaning qadami umrini nima bilan o‘tkazib yuborgani, ilmiga qanchalik amal qilgani, molini qayerdan topib, qayerga sarflagani va jism-u jonini nima bilan qaritgani to’g’risida so‘ralmaguncha joyidan qo‘zg’almaydi”, deganlar.

Virtual o‘yinlarining salbiy oqibatlari haqida ommaviy axborot vositalarida bot-bot bong urishsa ham baribir internet-kafelarning doimo yoshlar bilan gavjumligi, u yerda o‘smirlarning turli o‘yinlarga mukkasidan ketayotgani va qimmatli vaqtini behuda o‘tkazayotgani dilni xira qiladi. Ayniqsa, bolalarning diqqatini monitordan uzmagan holda bir-biri bilan so‘kishib, bir-birini behayo so‘zlar bilan haqoratlab gaplashishi internetdan ma’lumot olish uchun kelgan qizlar, ayollarning jiddiy e’tiroziga sabab bo‘lmoqda.

Aziz yoshlar, siz buyuk yurt farzandlarisiz! Siz butun dunyo tamadduniga tamal toshi qo’ygan insonlarning avlodisiz. O’zingizning yosh umringiz va qimmatli vaqtingizni o’yin o’ynab va internetda behuda o’tkazmang. Undan ko’ra kitob o‘qing, sport bilan shug‘ullaning, ota-onangizning uy yumushlariga qarashing. Eng asosiysi, yoshligingizdan bu hayotda o‘z o‘rningizni topish yo‘lini izlab, ajdodlarimizga xos va mos avlodlardan bo‘ling.

Odiljon NARZULLAYEV,

Modul ta’lim tizimi talabasi,

Yangiyo‘l tuman “Imom Sulton” jome masjidi imom xatibi.

 

Бошқа мақолалар
Янгиликлар

Самарқанддаги анжуман самараси: Вақф соҳасида муҳим халқаро келишувлар имзоланди

19.11.2026   6500   1 min.
Самарқанддаги анжуман самараси: Вақф соҳасида муҳим халқаро келишувлар имзоланди

Кўҳна ва ҳамиша навқирон Самарқанд яна хайрли ташаббуслар ва самарали ҳамкорлик майдонига айланди. Шу йил 18 ноябрь куни буюк муҳаддис Имом Бухорий мажмуасида ўтган XIV «Global Waqf» халқаро анжумани доирасида вақф тизимини ривожлантиришга қаратилган қатор муҳим учрашувлар ва расмий келишувлар амалга оширилди.

Музокараларнинг энг муҳим натижаси сифатида «Вақф» хайрия жамоат фонди, Малайзиянинг Халқаро Вақф Фаолияти Кенгаши (iWAQF) ҳамда Малайзия Халқаро Ислом Университети (IIUM) ўртасида уч томонлама ҳамкорлик меморандуми имзоланди. Ушбу ҳужжат вақф соҳасида таълим ва илмий-амалий лойиҳаларни қўллаб-қувватлаш, академик алмашинувни йўлга қўйиш, махсус ўқув модулларини яратиш ва малакали кадрлар тайёрлашга кенг йўл очади.

Шу билан бирга, Зайниддин домла Эшонқулов Бирлашган Араб Амирликларининг Ислом ишлари, вақфлар ва закот бўйича Бош ваколатли органи делегацияси ҳамда Туркия Диёнат вақфи вакили Салмон Оқтош билан икки томонлама мулоқотлар ўтказди. Самимий учрашувларда вақф мулкларини замонавий усулларда самарали бошқариш, хайрия фаолиятини такомиллаштириш ва келгусидаги қўшма лойиҳаларни амалга ошириш истиқболлари юзасидан аниқ фикр алмашилди.

Халқаро мулоқотлар аҳамиятига тўхталган Малайзиянинг Ўзбекистондаги элчихонаси вакили Арҳан Шоҳ Анвар илгари Малайзия, Туркия ва Марокашда ўтказилган ушбу конференция бу гал Самарқандда ташкил этилганидан мамнунлигини билдирди. У Президент фармони билан юртимизда ислом молияси жорий этилаётган даврда мазкур анжуман икки ҳафта аввал ўтган Самарқанд ислом молияси конференциясининг мантиқий давоми эканини, хорижий тажриба алмашинуви эса уммат равнақи ва Ўзбекистон манфаатларига хизмат қилишини эътироф этди.

Учрашувлар якунида томонлар эсдалик совғалари алмашиб, хорижий делегациялар Имом Бухорий мажмуасини зиёрат қилдилар ҳамда буюк муҳаддиснинг илмий-маънавий мероси ва мажмуадаги бунёдкорлик ишлари билан яқиндан танишдилар.

Ўзбекистон мусулмонлари идораси Матбуот хизмати

Ўзбекистон янгиликлари