Аллоҳ таолога ҳамдлар бўлсинки, бизни яна Рамазонга етказди.
Аллоҳ таоло марҳамат қилганидек, тақводор, гуноҳ ишлардан қўрқадиган бўлишимиз учун Рамазон рўзаси бизларга фарз қилинди. Демак, рўза ибодатини барча шартлари ила, ихлос билан адо этган одамнинг тақводор бўлишига шубҳа йўқ. Шу боис Рамазон мўминлар учун ҳақиқий байрамдир. Рамазон келиши билан ер юзидаги мўмин бандаларгина эмас, балки бутун коинот, барча махлуқотлар беқиёс шодлик билан чулғанади.
Севикли Пайғамбаримиз саллоллоҳу алайҳи васаллам айтадилар: "Рамазон ойининг кириши туфайли жаннат ўзининг зийнатларини янгилаб, хилма-хил тусга кириб, товланиб туради".
Яъни ҳатто жаннат ҳам бу ойни ўзгача қарши олади. Мана шундай муборак ойда қанча эзгу амаллар қилиб, тоат-ибодатда бардавом бўлар эканмиз, нафсимиз ушбу ибодатларга кўникиши шунча осон бўлади. Чунки, рўзадор нафсини Аллоҳнинг амрига бўйсундириб, мубоҳ бўлган та иий шаҳватларни ҳам тарк қилиши билан тақвоси ортади, нафси жиловланади.
Нафсни жиловлаш тақвонинг асосидир. Шубҳасиз, рўзанинг бошқа жисмоний ва маънавий фойдалари кўп: инсонни сабрга ўргатади, ҳавойи нафси устидан ҳоким этади. Рўза қалбни юмшатади, меҳр-мурувват туйғуларини оширади, кишиларни ночор ва ўкцикларнинг кўз ёшини артишга ва ғамини аритишга ундайди. Рамазон ойида яна барча мусулмон аҳли интиқ бўлиб кутадиган ибодатлардан бири бу таровеҳ намозидир. Аммо, ҳозирги вазиятдан келиб чиқиб, барчамиз уйдамиз. Хўш бундай вазиятда, бу йилги Рамазон ойида ибодатларимизни қандай қилишимиз керак?
1 . Аввало бу ойда бошқа ойлардан ҳам кўпроқ ибодат қилишга шошамиз ва ўзимизга Аллоҳ таолонинг ушбу сўзини шиор қилиб оламиз:
"Рози бўлишинг учун мен сенга шошдим эй, Роббим" (Тоҳа сураси, 84-оят).
2. Барча гуҳоҳларимиз учун Аллоҳ таолога тавба қиламиз, зикр ва дуоларни кўпайтирамиз, Аллоҳ таолодан ушбу мусибатларни аритишини сўраб дуо қиламиз.
3. Қуръони каримни Аллоҳ таоло қодир қилганча ўқиймиз, хатм қиламиз.
4. Муҳтожларга садақа ва эҳсонлар қиламиз, гарчи бир дона хурмо ёхуд бир қултум сув билан бўлса ҳам. Зеро, Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам: "Садақаларнинг энг яхшиси Рамазон ойида берилганидир", деганлар.
5. Ота-онамизга янада кўпроқ яхшилик қилишга шошамиз, бу Аллоҳ таолога қурбат ҳосил қилинадиган, у Зотга яқинлаштирадиган ибодатлардандир.
6. Вақтимизни ибодатдан чалғитувчи нарсаларга сарфламасликка ҳаракат қиламиз.
7. Нафл ибодатларни кўпайтирамиз, уйда таровеҳ намозларини ўқиймиз.
8. Яна тезда масжидлар очилиб, намозлар жамоат билан адо қилинишига ишониб, дуоларда бардавом бўламиз. Саҳиҳи Муслимда келтирилишича, Абу Ҳурайра розияллоҳу анҳудан ривоят қилинган қудсий ҳадисда Аллоҳ таоло бундай марҳамат қилади: "Агар бандам яхшилик қилишни ният қилса, мен унга яхшилик ёзиб қўяман".
Аллоҳ таоло барчамизга Рамазон ойини муборак қилсин, барчамизни Ўзи рози бўладиган амалларга муваффақ этсин!
Моҳигул ЖЎРАБОЕВА,
Тошкен ислом институти 1-курс талабаси.
Дунё шиддат билан ўзгариб, ахборот оқими мисли кўрилмаган даражада тезлашган асрда инсон онги энг катта кураш майдонига айланди. Бу майдонда эса энг хавфли қурол мутаассиблик ва радикаллашувдир. Кўпинча "ҳақиқатни излаш" ниқоби остида бошланган йўл, афсуски, кўплаб инсонларни жамиятдан узилишга, оиласидан кечишга ва охир-оқибат фожиага олиб келмоқда.
Бироқ энг муҳим савол очиқ қолмоқда: Хато қилган, адашган ва мутаассиблик кўчасига кириб қолган инсон учун ортга йўл борми?
Ҳеч ким бир кунда радикал бўлиб қолмайди. Бу жараён одатда билимсизликдан бошланади. Диний ёки дунёвий билимларнинг юзакилиги инсонни манипуляция қуролига айлантиради. Ваҳоланки, ислом дини биринчи навбатда инсонни фикрлашга ва илм олишга чақиради. Қуръони каримда шундай марҳамат қилинади:
«Айтинг: «Биладиганлар билан билмайдиганлар тенг бўлурми?!» (Зумар сураси, 9-оят)
Бу оят инсонни кўр-кўрона кимгадир эргашишдан эмас, балки ақл ва илм билан фикр юритишга ундайди. Мутаассиб инсон эса изланишдан тўхтаган ва фақат муайян бир гуруҳнинг фикрини мутлақ ҳақиқат деб биладиган кишидир.
Мутаассибликнинг энг катта хавфи дунёни фақат "қора" ва "оқ"қа ажратишдир. Унда бағрикенглик ёки бошқача фикрлашга жой йўқ. Инсон бу гирдобга тушганда, атрофидаги ҳаммани, ҳатто ота-онасини ҳам "осий" сифатида кўра бошлайди.
Аммо тарих ва бугунги кун тажрибаси шуни кўрсатадики, ортга қайтиш нафақат имкон бор, балки зарур ҳамдир.
Адашган инсоннинг ортга қайтишига кўпинча қўрқув ва жамиятнинг нафрати халақит беради. Бу ерда энг катта масъулият яқинлари ва жамият зиммасига тушади. Адашган инсонни жарликка итариб юбориш эмас, балки унга қўл узатиш лозим. Зеро, Пайғамбаримиз алайҳиссалом марҳамат қилганларидек:
«Аллоҳ таоло мулойимдир ва мулойимликни яхши кўради. У Зот мулойимлик учун қаттиққўлликка бермаган ажр-мукофотни беради». (Имом Муслим ривояти)
Тавба ва қайтиш йўлидаги илк қадамлар:
Тўғри йўлга қайтиш имкони ҳар доим бор. Инсон хато қилиши мумкин, лекин хатода оёқ тираб туриш — ҳақиқий мағлубиятдир. Мутаассибликдан қайтиш — бу фақат фикрни ўзгартириш эмас, бу — ҳаётга, оилага ва келажакка қайтишдир.
Шермуҳаммад Болтаев,
Хоразм вилояти Шайх Қосим бобо
масжиди имом-хатиби