Бандаларига рўза тутишни фарз қилган Аллоҳ таолога ҳамду санолар, Рўза амалларини гўзал тарзда адо қилишда йўлбошчи бўлган Саййидимиз Муҳаммад соллаллоҳу алайҳи васалламга саловот ва саломлар бўлсин.
Албатта, Рамазон исломий ойлар ичида фазилатларга бой ва баракали ойлардан ҳисобланади. Бу ойда ҳидоят қўлланмаси бўлган Қуръони Каримнинг нозил бўлиши ҳам, бу ойнинг энг афзал ой эканига далолат қилади. Шунингдек, бу ойнинг фазилати ва баркаси борасида Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васалламдан жуда кўплаб ҳадиси-шарифлар ривоят қилинган.
قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: إِذَا دَخَلَ رَمَضَانُ فُتِّحَتْ أَبْوَابُ الجَنَّةِ ، وَغُلِّقَتْ أَبْوَابُ جَهَنَّمَ ، وَسُلْسِلَتِ الشَّيَاطِينُ رواه البخاري (3277) ، ومسلم (1079).
Росулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам: «Рамазон ойи келиши билан жаннат эшиклари очилиб, дўзах эшиклари ёпилади ва шайтонлар кишанланади» - дедилар. Муттафақун аълайҳ.
Ҳақиқатда, Рамазон ойининг фазилатлари ва баракотлари жуда ҳам кўп. Бу борада жуда кўп мавиъзаларда эшитиб, кўплаб мақолалар орқали хабардор бўлганмиз. Лекин, бугун эътиборимизни бошқа томонга қаратамиз. Яъни, бу ойнинг фазилатлари кўп бўлиш билан бирга, тарихда бу улуғ кунда жуда кўплаб муҳим тарихий воқеалар бўлиб ўтган. Қуйида уларни бирма- бир санаб ўтамиз.
Рамазоннинг биринчи куни:
1) 2-ҳижрий йил Душанба. Мусулмонлар биринчи марта рамазон рўзасини тутдилар.
2) Иброҳим алайҳиссаломга илоҳий саҳифалар туша бошлаган.
3) Ҳижрий 73-йил. Абдуллоҳ ибн Умар розияллоҳу анҳу вафот этдилар.
4) Ҳижрий 91- йил. Андалусни фатҳ қилиш бошланган.
5) Ҳижрий 472- йил. Абу Али ибн Сино вафот этди.
Рамазоннинг иккинчи куни:
1) Ҳижрий 65-йил. Абдумалик ибн Марвон Умавий халифа этиб тайинланди.
Рамазоннинг учинчи куни:
1) Ҳижрий 11- йил. Фотимаи Заҳро розияллоҳу анҳо вафот этдилар.
2) Ҳижрий 37- йил. Таҳким воқеаси бўлиб ўтди.
Рамазоннинг тўртинчи куни:
1) Ҳижрий 1- йил. Ҳамза розияллоҳу анҳу биринчи сарияга чиқдилар.
2) Ҳижрий 666 - йил. Антокия Славянлардан қайтариб олинди.
Рамазоннинг олтинчи куни:
1) Мусо алайҳиссаломга Таврот саҳифалари туша бошлади.
2) Ҳижрий 63- йил. Мусулмонлар Синд шаҳрини фатҳ қилдилар.
Рамазоннинг еттинчи куни:
1) Ҳижрий 361- йил. Ал-Азҳар университети очилди.
Рамазоннинг саккизинчи куни:
1) Ҳижрий 273- йил. Ибн Можа роҳимаҳуллоҳ вафот этдилар.
2) Ҳижрий 455- йил. Алп Арслон Салжуқийлар волийси этиб тайинланди.
Рамазоннинг ўнинчи куни:
1) Пайғамбарликнинг 10-йили, ҳижратдан 3 йил аввал. Хадийжа розияллоҳу анҳу вафот этдилар.
2) Ҳижрий 485-йил. Низомул мулк Абул Ҳасан Алий ибн Ишоқ ўлдирилди.
Рамазоннинг ўн биринчи куни:
1) Ҳижрий 3-йил. Росулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам Зайнаб бинти Хузайма розияллоҳу анҳога уйландилар.
2) Ҳижрий 9-йил. Сақиф қабиласи элчилари Росулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам ҳузурларида бўлди.
3) Ҳижрий 95- йил. Саиъд ибн Жубайр вафот этдилар.
4) Ҳижрий 624- йил. Чингизхон вафот этган.
5) Ҳижрий 922- йил. Султон Салим Дамашқни фатҳ қилди.
Рамазоннинг ўн иккинчи куни:
1) Ҳижрий 597- йил. Ибн Жавзий роҳимаҳуллоҳ вафот этдилар.
Рамазоннинг ўн учинчи куни:
1) Ҳижрий 15-йил. Умар розияллоҳу анҳу Шомни эгалладилар
2) Ҳижрий 40- йил. Абу Лубоба розияллоҳу анҳу вафот этдилар.
Рамазоннинг ўн тўртинчи куни:
1) Ҳижрий 132-йил. Аббосийлар Умавийлар пойтахти Дамашққа ҳужум қилишди.
2) Ҳижрий 612- йил. Ибн Атоуллоҳ Сакандарий таваллуд топдилар.
Рамазоннинг ўн бешинчи куни:
1) Ҳижрий 3-йил. Ҳасан ибн Алий розияллоҳу анҳу дунёга келдилар.
2) Ҳижрий 37-йил. Муҳаммад ибн Абу Бакр розияллоҳу анҳу Мисрга волий этиб тайинландилар.
3) Ҳижрий 383- йил. Абу Бакр Хоразмий вафот этдилар.
4) Ҳижрий 543- йил. Фаҳриддин ар-Розий дунёга келдилар.
Рамазоннинг ўн еттинчи куни:
1) Ҳижрий 2-йил. Катта Бадр ғазоти бўлиб ўтди.
2) Ҳижрий 2-йил. Руқайя (розияллоҳу анҳо) бинти Росулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам вафот этдилар.
3) Ҳижрий 85-йил. Мўминлар онаси Ойиша розияллоҳу анҳо вафот этдилар.
4) Ҳижрий 124- йил. Муҳаммад ибн Муслим аз-Зуҳрий вафот этдилар.
Рамазоннинг ўн саккизинчи куни:
1) Ҳижрий 21- йил. Холид ибн Валид вафот этдилар.
2) Ҳижрий 560- йил. Муҳйиддин ибн Арабий дунёга келди.
Рамазоннинг йигирманчи куни:
1) Ҳижрий 8-йил Макка фатҳ қилинди.
2) Ҳижрий 652- йил. Сайфуддин Қутуз дунёга келдилар.
Рамазоннинг йигирма биринчи куни:
1) Ҳижрий 40- йил. Алий ибн Абу Толиб розияллоҳу анҳу вафот этдилар.
2) Ҳижрий 95- йил. Ҳажжож ибн Юсуф ас-Сақофий дунёга келди.
3) Ҳижрий 1353- йил. Форс юрти Эрон давлати деб ўзгартирилди.
Рамазоннинг йигирма учинчи куни:
1) Ҳижрий 9-йил Мусулмонлар «Лот» номли бутни бузиб ташлашди.
2) Ҳижрий 26- йил. Язид ибн Муовия туғилди.
Рамазоннинг йигирма тўртинчи куни:
1) Ҳижрий 20- йил. Амр ибн Ос масжидини қуриш бошланди.
Рамазоннинг йигирма бешинчи куни:
1) Ҳижрий 8-йил. Холид ибн Валид розияллоҳу анҳу «Уззо» номли ибодатхонани бузиб ташладилар.
2) Ҳижрий 129-йил. Абу Муслим Хуросоний Умавийларга қарши қўзғолон бошлади.
3) Ҳижрий 544- йил. Фахруддин ар-Розий таваллуд топдилар.
4) Ҳижрий 658- йил. «Айни жолут» жанги бўлиб ўтди.
Рамазоннинг йигирма олтинчи куни:
1) Ҳижрий 762- йил. Бадруддин Айний роҳимаҳуллоҳ дунёга келдилар.
Рамазоннинг йигирма еттинчи куни:
1) Ҳижрий 927- йил. Белград фатҳ этилди.
Рамазоннинг йигирма саккизинчи куни:
1) Ҳижрий 2-йил. Закот фарз бўлди.
Рамазоннинг йигирма тўққизинчи куни:
1) Ҳижрий 1425- йил. Ёсир Арафот вафот этди.
Рамазоннинг ўттизинчи куни:
1) Ҳижрий 256- йил. Имом Бухорий вафот этдилар.
2) Ҳижрий 384- йил. Имом ибн Ҳазм дунёга келдилар.
Муҳаммад Али Муҳйиддин.
Ўзбекистоннинг Индонезиядаги элчихонаси томонидан “Ўзбекистон–Индонезия” туризм форуми доирасида тўғридан-тўғри G2B ва B2B форматида бизнес-музокаралар ҳамда миллий маданий-гастрономик тақдимот тадбирлари ташкил этилди, деб хабар бермоқда “Дунё” АА.
Индонезия Жануби-Шарқий Осиёдаги йирик иқтисодиёт ва 285 миллиондан зиёд аҳолиси билан дунёдаги энг кўп мусулмон аҳоли истиқомат қилувчи давлат ҳисобланади.
Бу ерда аҳолининг 87 фоизидан ортиғи ислом динига эътиқод қилади. Мамлакат халқаро зиёрат туризми бозорида мутлақ етакчилардан бири бўлиб, ҳар йили 1,8 миллион нафардан ортиқ индонезиялик Саудия Арабистонига Умра сафарини амалга оширади.
Шу билан бирга, Индонезия фуқаролари учун Ўзбекистонга 30 кунлик визасиз режим амал қилмоқда. 2026 йилнинг дастлабки беш ойида мамлакатимизга ташриф буюрган индонезиялик сайёҳлар сони ўтган йилнинг шу даврига нисбатан 63,4 фоизга ошди.
Форумда Индонезиянинг тегишли вазирлик ва идоралари раҳбарияти, миллий туризм уюшмалари раҳбарлари, туроператорлар ва авиакомпаниялар, ишбилармон доиралар ҳамда маҳаллий ва хорижий оммавий ахборот воситалари вакиллари иштирок этди. Хусусан, Индонезия Туризм вазири ўринбосари Ни Маде Аю Мартини ҳамда Ҳаж ва Умра ишлари бўйича вазирнинг махсус вакили Муҳаммад Ҳасан Афанди қатнашди.
Ни Маде Аю Мартини Ўзбекистоннинг туризмни иқтисодиётнинг стратегик драйверига айлантириш борасидаги ислоҳотлари, жорий этилган визасиз режим, мамлакатлар ўртасида тўғридан-тўғри авиақатновлар ва сайёҳлар алмашинувини кенгайтиришга тайёрлигини билдирди.
Муҳаммад Ҳасан Афанди Ўзбекистоннинг ислом цивилизацияси бешиги сифатидаги ноёб мақомини қайд этиб, Имом ал-Бухорий, Имом ат-Термизий, Имом ал-Мотуридий ва етти авлиё номи билан боғлиқ зиёратгоҳларнинг Индонезия мусулмонлари учун аҳамиятини таъкидлади. У Индонезия Ҳаж ва Умра ишлари вазирлиги томонидан “Umrah Plus Uzbekistan” дастури қўллаб-қувватланишини маълум қилди.
Тадбирда Индонезиянинг етакчи сайёҳлик уюшмалари — “ASITA”, “AMPHURI”, “ASTINDO”, “ASTAGATRA RI”, “ASPHURINDO”, “KBB Haji” раҳбарлари, Ўзбекистондан эса Туризм қўмитаси делегацияси, олтита йирик туроператор раҳбарлари, “Qanot Sharq” авиакомпанияси ва “Шодлик” давлат ашула ва рақс ансамбли вакиллари иштирок этди.
Форумда Ўзбекистоннинг тарихий-маданий мероси ва туризм инфратузилмаси, Самарқанд, Бухоро, Хива, Термиз ва Тошкентдаги зиёратгоҳлар, Имом Бухорий ёдгорлик мажмуаси, Ислом цивилизацияси маркази, Ҳазрати Имом мажмуасидаги Усмон мусҳафи, Баҳоуддин Нақшбанд мажмуаси, ҳалол овқатланиш стандартлари, намозхоналар мавжудлиги ва “Афросиёб” тезюрар поездининг имкониятлари тақдим этилди.
Олтита ўзбекистонлик туроператор индонезиялик ҳамкорларга экспресс-транзит турларидан тортиб, Хоразм ва Хива бўйлаб классик зиёрат йўналишлари ва дастурларигача бўлган тайёр турпакетларни тақдим этди. “Qanot Sharq” авиакомпанияси Жакарта, Тошкент ва Самарқанд ўртасида тўғридан-тўғри чартер ва мунтазам рейсларни ташкил этиш имкониятлари хусусида тўхталиб ўтди.
Учрашувларда ўзаро стратегик ҳамкорлик, ўзбекистонлик туроператор ва “AMPHURI” уюшмаси ўртасида зиёрат туризми соҳасида шериклик ҳамда “Umrah Plus Uzbekistan” дастурини илгари суриш бўйича меморандум, “ASTAGATRA RI” ва “ASITA” уюшмалари билан келишувлар имзоланди.
Мазкур ҳужжатлар Ўзбекистоннинг меҳмонхона фондини улгуржи нархларда кафолатли банд қилиш, “Афросиёб” поездига чипталар квотаси ва индонезиялик зиёратчиларнинг ҳуқуқларини ҳимоя қилишни назарда тутади.
G2B ва B2B форматидаги музокаралар якунларига кўра, 2026 йил куз-қиш ва 2027 йил баҳор мавсумларида 12,5 мингдан ортиқ индонезиялик сайёҳ ва зиёратчиларни Ўзбекистонга юбориш, йирик туроператорлар билан чартер рейслари учун блок жойларини сотиб олиш бўйича дастлабки келишувларга эришилди.
Тадбирда маданий-гастрономик дастур — “Шодлик” давлат ашула ва рақс ансамблининг чиқиши, “Ипак йўли наволари” мусиқий увертюраси, “Лазги” рақси, Тошкентдан таклиф этилган ошпаз томонидан тайёрланган ўзбек миллий палови индонезияликларда катта таассурот қолдирди.
Ўзбекистон мусулмонлари идораси Матбуот хизмати