Бандаларига рўза тутишни фарз қилган Аллоҳ таолога ҳамду санолар, Рўза амалларини гўзал тарзда адо қилишда йўлбошчи бўлган Саййидимиз Муҳаммад соллаллоҳу алайҳи васалламга саловот ва саломлар бўлсин.
Албатта, Рамазон исломий ойлар ичида фазилатларга бой ва баракали ойлардан ҳисобланади. Бу ойда ҳидоят қўлланмаси бўлган Қуръони Каримнинг нозил бўлиши ҳам, бу ойнинг энг афзал ой эканига далолат қилади. Шунингдек, бу ойнинг фазилати ва баркаси борасида Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васалламдан жуда кўплаб ҳадиси-шарифлар ривоят қилинган.
قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: إِذَا دَخَلَ رَمَضَانُ فُتِّحَتْ أَبْوَابُ الجَنَّةِ ، وَغُلِّقَتْ أَبْوَابُ جَهَنَّمَ ، وَسُلْسِلَتِ الشَّيَاطِينُ رواه البخاري (3277) ، ومسلم (1079).
Росулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам: «Рамазон ойи келиши билан жаннат эшиклари очилиб, дўзах эшиклари ёпилади ва шайтонлар кишанланади» - дедилар. Муттафақун аълайҳ.
Ҳақиқатда, Рамазон ойининг фазилатлари ва баракотлари жуда ҳам кўп. Бу борада жуда кўп мавиъзаларда эшитиб, кўплаб мақолалар орқали хабардор бўлганмиз. Лекин, бугун эътиборимизни бошқа томонга қаратамиз. Яъни, бу ойнинг фазилатлари кўп бўлиш билан бирга, тарихда бу улуғ кунда жуда кўплаб муҳим тарихий воқеалар бўлиб ўтган. Қуйида уларни бирма- бир санаб ўтамиз.
Рамазоннинг биринчи куни:
1) 2-ҳижрий йил Душанба. Мусулмонлар биринчи марта рамазон рўзасини тутдилар.
2) Иброҳим алайҳиссаломга илоҳий саҳифалар туша бошлаган.
3) Ҳижрий 73-йил. Абдуллоҳ ибн Умар розияллоҳу анҳу вафот этдилар.
4) Ҳижрий 91- йил. Андалусни фатҳ қилиш бошланган.
5) Ҳижрий 472- йил. Абу Али ибн Сино вафот этди.
Рамазоннинг иккинчи куни:
1) Ҳижрий 65-йил. Абдумалик ибн Марвон Умавий халифа этиб тайинланди.
Рамазоннинг учинчи куни:
1) Ҳижрий 11- йил. Фотимаи Заҳро розияллоҳу анҳо вафот этдилар.
2) Ҳижрий 37- йил. Таҳким воқеаси бўлиб ўтди.
Рамазоннинг тўртинчи куни:
1) Ҳижрий 1- йил. Ҳамза розияллоҳу анҳу биринчи сарияга чиқдилар.
2) Ҳижрий 666 - йил. Антокия Славянлардан қайтариб олинди.
Рамазоннинг олтинчи куни:
1) Мусо алайҳиссаломга Таврот саҳифалари туша бошлади.
2) Ҳижрий 63- йил. Мусулмонлар Синд шаҳрини фатҳ қилдилар.
Рамазоннинг еттинчи куни:
1) Ҳижрий 361- йил. Ал-Азҳар университети очилди.
Рамазоннинг саккизинчи куни:
1) Ҳижрий 273- йил. Ибн Можа роҳимаҳуллоҳ вафот этдилар.
2) Ҳижрий 455- йил. Алп Арслон Салжуқийлар волийси этиб тайинланди.
Рамазоннинг ўнинчи куни:
1) Пайғамбарликнинг 10-йили, ҳижратдан 3 йил аввал. Хадийжа розияллоҳу анҳу вафот этдилар.
2) Ҳижрий 485-йил. Низомул мулк Абул Ҳасан Алий ибн Ишоқ ўлдирилди.
Рамазоннинг ўн биринчи куни:
1) Ҳижрий 3-йил. Росулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам Зайнаб бинти Хузайма розияллоҳу анҳога уйландилар.
2) Ҳижрий 9-йил. Сақиф қабиласи элчилари Росулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам ҳузурларида бўлди.
3) Ҳижрий 95- йил. Саиъд ибн Жубайр вафот этдилар.
4) Ҳижрий 624- йил. Чингизхон вафот этган.
5) Ҳижрий 922- йил. Султон Салим Дамашқни фатҳ қилди.
Рамазоннинг ўн иккинчи куни:
1) Ҳижрий 597- йил. Ибн Жавзий роҳимаҳуллоҳ вафот этдилар.
Рамазоннинг ўн учинчи куни:
1) Ҳижрий 15-йил. Умар розияллоҳу анҳу Шомни эгалладилар
2) Ҳижрий 40- йил. Абу Лубоба розияллоҳу анҳу вафот этдилар.
Рамазоннинг ўн тўртинчи куни:
1) Ҳижрий 132-йил. Аббосийлар Умавийлар пойтахти Дамашққа ҳужум қилишди.
2) Ҳижрий 612- йил. Ибн Атоуллоҳ Сакандарий таваллуд топдилар.
Рамазоннинг ўн бешинчи куни:
1) Ҳижрий 3-йил. Ҳасан ибн Алий розияллоҳу анҳу дунёга келдилар.
2) Ҳижрий 37-йил. Муҳаммад ибн Абу Бакр розияллоҳу анҳу Мисрга волий этиб тайинландилар.
3) Ҳижрий 383- йил. Абу Бакр Хоразмий вафот этдилар.
4) Ҳижрий 543- йил. Фаҳриддин ар-Розий дунёга келдилар.
Рамазоннинг ўн еттинчи куни:
1) Ҳижрий 2-йил. Катта Бадр ғазоти бўлиб ўтди.
2) Ҳижрий 2-йил. Руқайя (розияллоҳу анҳо) бинти Росулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам вафот этдилар.
3) Ҳижрий 85-йил. Мўминлар онаси Ойиша розияллоҳу анҳо вафот этдилар.
4) Ҳижрий 124- йил. Муҳаммад ибн Муслим аз-Зуҳрий вафот этдилар.
Рамазоннинг ўн саккизинчи куни:
1) Ҳижрий 21- йил. Холид ибн Валид вафот этдилар.
2) Ҳижрий 560- йил. Муҳйиддин ибн Арабий дунёга келди.
Рамазоннинг йигирманчи куни:
1) Ҳижрий 8-йил Макка фатҳ қилинди.
2) Ҳижрий 652- йил. Сайфуддин Қутуз дунёга келдилар.
Рамазоннинг йигирма биринчи куни:
1) Ҳижрий 40- йил. Алий ибн Абу Толиб розияллоҳу анҳу вафот этдилар.
2) Ҳижрий 95- йил. Ҳажжож ибн Юсуф ас-Сақофий дунёга келди.
3) Ҳижрий 1353- йил. Форс юрти Эрон давлати деб ўзгартирилди.
Рамазоннинг йигирма учинчи куни:
1) Ҳижрий 9-йил Мусулмонлар «Лот» номли бутни бузиб ташлашди.
2) Ҳижрий 26- йил. Язид ибн Муовия туғилди.
Рамазоннинг йигирма тўртинчи куни:
1) Ҳижрий 20- йил. Амр ибн Ос масжидини қуриш бошланди.
Рамазоннинг йигирма бешинчи куни:
1) Ҳижрий 8-йил. Холид ибн Валид розияллоҳу анҳу «Уззо» номли ибодатхонани бузиб ташладилар.
2) Ҳижрий 129-йил. Абу Муслим Хуросоний Умавийларга қарши қўзғолон бошлади.
3) Ҳижрий 544- йил. Фахруддин ар-Розий таваллуд топдилар.
4) Ҳижрий 658- йил. «Айни жолут» жанги бўлиб ўтди.
Рамазоннинг йигирма олтинчи куни:
1) Ҳижрий 762- йил. Бадруддин Айний роҳимаҳуллоҳ дунёга келдилар.
Рамазоннинг йигирма еттинчи куни:
1) Ҳижрий 927- йил. Белград фатҳ этилди.
Рамазоннинг йигирма саккизинчи куни:
1) Ҳижрий 2-йил. Закот фарз бўлди.
Рамазоннинг йигирма тўққизинчи куни:
1) Ҳижрий 1425- йил. Ёсир Арафот вафот этди.
Рамазоннинг ўттизинчи куни:
1) Ҳижрий 256- йил. Имом Бухорий вафот этдилар.
2) Ҳижрий 384- йил. Имом ибн Ҳазм дунёга келдилар.
Муҳаммад Али Муҳйиддин.
Тошкентда «Умра плюс» халқаро сайёҳлик уюшмаси ташкил этилди, деб хабар бермоқда “Дунё” АА.
Тошкент шаҳрида ўтказилган тадбирда Ўзбекистон Туризм қўмитаси ва Ташқи ишлар вазирлиги вакиллари, хорижий давлатларнинг элчихоналари ва дипломатик корпуси вакиллари, туризм соҳаси мутахассислари ҳамда халқаро ҳамкорлар иштирок этди.
Туризм қўмитаси маълумотига кўра, янги халқаро тузилманинг асосий мақсади Умра зиёратини Ўзбекистоннинг бой тарихий-маданий ва диний мероси билан уйғунлаштириш, хорижий зиёратчилар оқимини кўпайтириш ҳамда мамлакатнинг зиёрат туризми салоҳиятини халқаро миқёсда кенг тарғиб қилишдан иборат.
Таъкидланганидек, Ўзбекистонда туризм соҳасини янги босқичга олиб чиқиш, уни мамлакат иқтисодиётининг муҳим драйверларидан бирига айлантириш ва халқаро туристик бозорларда миллий туристик салоҳиятни кенг намоён этишга алоҳида эътибор қаратилмоқда. Шу нуқтаи назардан, зиёрат туризмини ривожлантириш ва янги мақсадли бозорларни жалб этиш «Умра плюс» концепциясининг муҳим йўналишларидан бири ҳисобланади.
Ассоциация фаолияти доирасида, аввало, Индонезия, Малайзия ва бошқа мамлакатлардан зиёратчиларни «Умра плюс» дастури асосида Ўзбекистонга жалб қилиш назарда тутилган. Бунда Саудия Арабистонидаги Умра зиёратини Ўзбекистоннинг Тошкент, Самарқанд ва Бухоро шаҳарларидаги тарихий ва диний қадамжоларга ташрифлар билан бирлаштирган янги туристик маршрутларни шакллантириш кўзда тутилмоқда.
Мазкур йўналишда 2026–2027 йилларда Малайзия ва Индонезиядан 100 минг нафар зиёратчини жалб қилиш бўйича йўл харитаси тасдиқланган. Шунингдек, дастур доирасида туристик хизматлар сифатини ошириш, авиақатновларни кенгайтириш, хорижий туроператорлар билан ҳамкорликни кучайтириш ҳамда халқаро бозор талабларига мос янги туристик маҳсулотларни ишлаб чиқишга алоҳида эътибор қаратилади.
Жумладан, Куала-Лумпурдан Самарқанд ёки Бухоро орқали Саудия Арабистонига йўл олиш имконини берувчи транзит туристик маршрутларни йўлга қўйиш таклифлари ҳам илгари сурилмоқда. Бу каби йўналишлар Ўзбекистоннинг Марказий Осиёдаги транспорт-логистика имкониятлари ва зиёрат туризми салоҳиятини ўзаро уйғунлаштиришга хизмат қилади.
Шунингдек, тадбир доирасида Ўзбекистон Республикаси Туризм қўмитаси ҳузуридаги «Туристик маҳсулотларни ривожлантириш бўйича лойиҳа офиси» давлат муассасаси ва «Умра плюс» халқаро туризм ассоциацияси ўртасида ҳамкорлик тўғрисида меморандум имзоланиб, қўшма лойиҳаларни амалга ошириш, тажриба алмашиш ва зиёрат туризми соҳасидаги ҳамкорликни янада кенгайтириш бўйича келишувларга эришилди.
«Умра плюс» дастурини амалга ошириш механизмлари 2026 йил 9 январдаги Вазирлар Маҳкамасининг қарори билан белгилаб берилган. Унга кўра, 2026 йил якунига қадар Малайзия ва Индонезиядан дастур асосида туристларни жалб қилувчи туроператорларга ҳар бир сайёҳ учун 100 АҚШ доллари миқдорида субсидия ажратилиши белгиланган.
Янги ташкил этилган «Умра плюс» халқаро туризм ассоциацияси мазкур йўналишдаги ҳамкорликни халқаро даражада мувофиқлаштириш, хорижий туристик бозорлар билан алоқаларни мустаҳкамлаш ва Ўзбекистоннинг зиёрат туризми соҳасидаги имкониятларини кенг тарғиб қилишда муҳим платформа вазифасини бажариши кўзда тутилмоқда.
Ўзбекистон мусулмонлари идораси Матбуот хизмати