Сайт тест ҳолатида ишламоқда!
26 Июн, 2026   |   11 Муҳаррам, 1448

Тошкент шаҳри
Бомдод
03:05
Қуёш
04:51
Пешин
12:29
Аср
17:41
Шом
20:04
Хуфтон
21:46
Bismillah
26 Июн, 2026, 11 Муҳаррам, 1448

Кўз рўзаси

01.05.2020   5724   4 min.
Кўз рўзаси

Бизларга кўз неъматини берган Аллоҳ таолога беадад ҳамду санолар бўлсин. Кўзни ҳаромдан сақлашни таълим берган зот Пайғамбаримиз (соллаллоҳу алайҳи ва саллам)га салавот ва саломлар бўлсин.

Баъзилар кўзнинг ҳам рўзаси бўладими, деб ажабланадилар. Ҳа азизлар, кўзнинг ҳам ўзига хос ва мос рўзаси бор. Кўзни ҳаромдан тийиш, фаҳшдан юмиш, қайтарилган нарсалардан сақлаш, унинг рўзасидир. Аллоҳ таоло шундай марҳамат қилади:

(Эй, Муҳаммад!) Мўминларга айтинг, кўзларини (номаҳрам аёллардан) қуйи тутсинлар ва авратларини (зинодан) сақласинлар! Мана шу улар учун энг тоза (йўл)дир. Албатта, Аллоҳ улар қилаётган (сир) синоатларидан хабардордир” (Нур, 30).

Муфассирлар ушбу оятни: “Эй Муҳаммад мўминларга айтингки, авратларини зинодан сақлаб, қараш ҳалол бўлмаган жойлардан кўз юмсинлар, унга назар солишни ёмон кўрсинлар. Мана шу комил имон далилидир”, деб тафсир қилганлар.  

Эркак маҳрамларининг боши, бўйин ва бўйин атрофи, болдири ва тўпиқларига қараш билан гуноҳкор бўлмайди. Бегона аёлнинг эса, юзи, кафти ва оёқларига кўзнинг ногоҳ тушишининг зарари йўқ.

Эркак кишининг бошқа эркак кишига нисбатан аврати киндик остидан тиззасининг тагигача бўлган қисмидир. Бу аврат қисмини эркакка ҳам аёлга ҳам кўрсатиши ҳалол эмас. Бу ҳақида Пайғамбаримиз (соллаллоҳу алайҳи ва саллам): “Эркак бошқа эркакнинг авратига, аёл бошқа аёлнинг авратига қарамайди. Шунингдек, икки эркак яланғоч ҳолда, икки аёл яланғоч ҳолда бир тўшакка ўраниши мумкин эмас”, дедилар (Имом Муслим ривояти).

Қуръони каримда марҳамат қилинади:

“Мўминаларга ҳам айтинг, кўзларини (номаҳрам эркаклардан) қуйи тутсинлар ва авратларини (зинодан) сақласинлар!..” (Нур, 31).

Ушбу оят тафсирида: “Эркак бегона аёлга қараши мумкин бўлмаганидек, аёллар ҳам номаҳрам одамга қараши ҳалол эмас”, дейилган. Аёл киши маҳрамларининг ҳам, бегона эркакларнинг ҳам киндиги остидан тиззасининг тагигача бўлган аъзоларига қараши ҳаромдир. Аёл эркак кишини кўриб шаҳватланса, ундан кўзини юмиши фарздир. Аёл киши аъзоларининг маҳрамига кўрсатиши мумкин бўлган, яъни боши, бўйин ва бўйин атрофи ҳамда тиззасидан пастки қисмига бошқа аёлнинг кўзи тушишининг зарари йўқ. Шундан бошқа аъзоларини бошқа аёл кишига кўрсатиши мумкин эмас. Чунки бу ишдан Пайғамбаримиз (соллаллоҳу алайҳи ва саллам) қайтарганлар.

Кўз қалб буйруғини бажарувчи ижрочи ва руҳнинг эшигидир. Кўздан қалбга хайриятлар ва яхшиликлар кириши мумкин. Шунингдек, уни азобланишига сабаб бўлувчи нарсалар ҳам кириши мумкин. Инсон кўзини ҳаромдан тиймаса, ибодати кетади, таот-ҳаловати йўқолади, имон ва ишонч таъмини билмайди, қаттиқ гуноҳкор бўлади, кўзининг нури кетади ва зеҳни ўлади. Ким кўзини фаҳш ва ёмон нарсалардан юмса, Аллоҳ таоло унга имон ҳаловатини беради, инсон уни кўксида ҳис этади.

Кўзини ҳаромдан юмган мўмин қудрати буюк зот Аллоҳ таолога тоат, У зотнинг бандага берган бир неъматига эришиш, дунё ва охиратда азизлик, қалб саломатлиги, роҳати, хотиржамлиги ва фараҳи каби фойдаларига эришади. Шу билан бир қаторда банда фитна, бало ва хатолардан омонда бўлади. Аллоҳ таоло илм-маърифат ва тавфиқ бериб, тўғри йўлни кўрсатиши инсонга берилган буюк неъматдир.

Рўзада инсон оч бўлади. Очлик кўзни бўйсундиришнинг асосий омили бўлиб, уни хатодан сақлайди ва назар шаҳватини заифлаштиради. Шу билан бир қаторда кўз нурини зиёда қилади. Баъзилар таом ва ичимликдан тийилиш билан рўза тутади-ю, кўзи билан рўза тутмайди, яъни ҳаром жойлардан кўзни юммайдилар. Бу рўзанинг ҳақиқатини ва асл моҳиятини билмайдиган одамнинг рўзасидир.

Таом ва ичимликдан тийилганимиздек, ҳаром жойлардан кўзларимизни юмиш билан ҳам рўза тутайлик. Шоят қалбларимиз саломат бўлиб, руҳларимиз роҳатланиб “Аллоҳ буюкдир” деб нидо қилса. Аллоҳ таолонинг раҳмати, баракаси ва розилигини умид қилиб, кўз рўзасини тутишлик барчамизга насиб қилсин. 

 

Баҳриддин ПАРПИЕВ

Рамазон-2020
Бошқа мақолалар

Отамдан қолган сабоқлар: Аллоҳ Ўз бандасига етарли эмасми?

25.06.2026   3442   3 min.
Отамдан қолган сабоқлар: Аллоҳ Ўз бандасига етарли эмасми?

Бисмиллаҳир Роҳманир Роҳийм

Отамнинг қўлидаги ушбу узукни – Аллоҳ у кишини раҳматига олсин —60 йил давомида тақиб юрдилар. Унда бир оят ёзилган эди, қайси оят эканини мақоланинг давомида билиб оласиз.

Аввало, отам ҳаётида амал қилган бир тамойил ҳақида сизлар билан ўртоқлашмоқчиман.

Мен отамни доимо қаноат тамойилига амал қилган инсон деб биламан. У ҳаётининг барча соҳаларида мана шу йўлни тутар эди.

Масалан, у Жидда шаҳрида ўз компаниясига асос солганида, уни йирик компанияга айлантиришга шошилмади. Оддий ва барқарор фаолият билан кифояланди.

30 йилдан кейин компанияни ўз зиммамга олганимда, бор-йўғи тўққиз нафар ходим ва битта филиалга эга эди. У бизнесини бошқа ҳудудларга кенгайтирмаган эди.

Мен отамдан сўрадим:

— Нега бошқа савдогарлар каби 30 йил давомида филиаллар очмадингиз? Ахир Саудия бозорида ривожланиш учун катта имкониятлар бор эди-ку?

У менга шундай жавоб берди:

— Мен бор нарсамдан мамнун эдим. Аллоҳга ҳамд бўлсин, У бизга етарлича ризқ берди.

Кейин у қўшиб қўйди:

— Энди кенгайтириш навбати сеники.

Дарҳақиқат, компанияни қабул қилганимдан сўнг биринчи қилган ишларимдан бири – мамлакатнинг турли ҳудудларида филиаллар очиш ва ходимлар сонини тўққиз нафардан 130 нафарга етказиш бўлди.

Аммо шунга қарамай, отамнинг кичик компания билан ҳам қаноат қилиши ҳақидаги фикри мени доимо ўйлантирар эди.

Шунда мен кенгайтириш билан бирга унинг ҳаёт тарзидаги асосий маънони тушундим: қаноат.

Мен бу маънони айнан шу узук билан боғладим.

Бу узук отамга ёшлигида ҳадя қилинган эди ва уни 60 йил давомида тақиб юрди. Унда:

أَلَيْسَ اللَّهُ بِكَافٍ عَبْدَهُ

Аллоҳ Ўз бандасига етарли эмасми?!(Зумар сураси, 36-оят) деган оят ёзилганди.

Йиллар ўтиши билан узукдаги ёзув ўчиб кетди. Аммо унинг маъноси отамнинг қалбига ва ҳаёт тарзига сингиб кетган эди.

Мен етарли сўзининг маъносини изладим. Унинг маъноларидан бири – ҳимоя қилиш ва қўллаб-қувватлаш экан.

Мен отамнинг ҳаётида бу ҳақиқатни кўрдим. Аллоҳ унга етарли эди — У унинг ҳомийси ва таянчи бўлди.

Аллоҳ унга бойлик берган бўлса ҳам, у исрофни танламади. У ҳар йили янги машина сотиб олишга қизиқмас, қимматбаҳо брендлар, дабдабали уйлар ёки бойлигини кўз-кўз қилишга ошиқмас эди. Аммо отам хоҳласа буларнинг барчасини қила оларди. Лекин у дунё неъматларидан фойдаланди, шу билан бирга қаноат ва хотиржамликни устун қўйди.

Дарҳақиқат, “Агар Аллоҳ бандаси учун етарли бўлмаса, ким етарли бўла олади?”.

 

Даврон НУРМУҲАММАД