Рўза ибодатдир. Кишининг ўз ихтиёри билан Аллоҳ таоло учун, Унинг амрига биноан, бажарадиган ҳар бир амали ибодат бўлади.
Ҳеч бир ибодат, жумладан рўза ҳам ниятсиз дуруст бўлмайди. Оддий, кундалик ишлар ҳам ният билан, уларни бажаришда Аллоҳ таоло розилигини ният қилиш билан, ибодатга айланади.
Пайғамбаримиз соллаллоҳу алайҳи ва саллам бундай деганлар: “Нияти бўлмаган кишининг амали (мақбул) бўлмайди” (Байҳақий, Ибн Абид Дунё).
Ният амални бошлаш олдидан бўлиши керак. Шунга асосан, рўза бошланадиган вақт, яъни тонг отиш вақти рўза ниятининг вақтидир. Аммо тонг отиш вақтини кутиб ўтириш машаққат бўлганидан ё тонг отиши пайтида уйқу ғалаба қилиши эҳтимоли борлигидан, ифторлик пайтида ё кечаси Рамазон рўзасига ният қилишга рухсат қилинган. Агар мазкур вақтларда Рамазон рўзасига ният қилиш ёддан кўтарилган бўлса тонг отганидан сўнг катта чошгоҳгача, агар бу вақтгача рўзага зид ишларни қилмаган бўлса, (соат 11 00 гача) ният қилса бўлади. Бу ҳолда “тонг отишидан бошлаб рўзадорман” деб ният қилиш лозим. Агар ният қилган вақтидан бошлаб масалан “соат 9 00дан бошлаб рўза тутаман” деб ният қилса тутадиган рўзаси рўза ҳисобланмайди.
Рамазон рўзасига тонг отмасидан олдин ният қилиш мустаҳабдир.
Ният қалб амалидир. Рўза тутишни (масалан Рамазон рўзасини тутишни) кўнглидан ўтказиш рўза нияти бўлади. Бизнинг мазҳабимизда Рамазон ойининг ҳар бир куни рўзаси учун ният қилиш лозим.
Рўза тутишни кўнглидан ўтказиш билан бирга тил билан айтиш суннат дейилган.
Агар кечаси (ифтор пайтида) рўзага ният қилинадиган бўлса кўнглидан бу маънони ўтказиш ва тил билан айтиш керак:
Навайту ан асума ғадан лиллаҳи таоло мин фарзи Рамазона (Рамазоннинг фарз рўзасини эртага холис Аллоҳ таоло учун тутишни ният қилдим).
Агар тонг отгач рўзага ният қилинса кўнглидан бундай ўтказиш ва тил билан айтиш лозим:
Навайту ан асума ҳазал явми лиллаҳи таоло мин фарзи Рамазона (Рамазоннинг фарз рўзасини бугун холис Аллоҳ таоло учун тутишни ният қилдим).
Рўза тутишни кечаси ният қилгач тонг отгунча еб-ичса ният бузилмайди.
Рамазон ойида саҳарлик қилиш Рамазон рўзаси нияти ўрнига ўтади. Шунингдек бошқа рўза (қазо, каффорат) учун ҳам саҳарлик қилиш ана шу рўза нияти ҳисобланади.
Рамазон рўзасининг қазоси, каффорат рўзалари учун тонг отмасидан олдин, кечаси ният қилиш лозим.
Барча нафл рўзалар учун катта чошгоҳгача, агар бу пайтгача рўзага зид ишлар қилинмаган бўлса, ният қилиш мумкин.
Барча амаллар савоби ниятга боғлиқ. Барчамизга ниятни тўғри қилиш ва Рамазон рўзаси ажрига мушарраф бўлиш насиб этсин. Омин.
МУҲАММАД ШАРИФ ЖУМАН
Бисмиллаҳир Роҳманир Роҳийм
Агар муҳаббатинг бўлса аниқ ҳақиқат,
Бўлар бошқаси беҳудаликдан иборат.
Аллоҳ таоло сахийларнинг энг сахийси, карамлиларнинг энг карамлисидир. Бандасига сўрамаган нарсаларини ҳам беради, озгина ибодат эвазига ҳам уни мақтаб, савобларини кўпайтириб беради. Хато ва камчиликларини эса кечириб ўчириб юборади. Осмонлару ердагиларнинг барчаси У зотдан сўрайди, лекин бирини эшитиш бошқасини эшитишдан машғул қилиб қўймайди, сўровларнинг кўплиги Уни чалкаштирмайди, қаттиқ туриб олиб сўраганларнинг бу ишлари Уни ранжитмайди, балки ана шундай кўп сўровчиларни яхши кўради. Сўралса яхши кўради, сўралмаса ғазаб қилади.
Бандаси сўраганда бермасликка ҳаё қилади, лекин банда ҳаё қилмай гуноҳ қилаверади. Банда ўзининг гуноҳларини тўсмаса ҳам Аллоҳ уларни беркитади, банда ўзига зулм қилсада Аллоҳ унга раҳм қилади. Қалблар фақат Угина яхшиликлар берадиган ва гуноҳларни кечирадиган зотни қандай севмасин? Ахир, У зот дуоларни ижобат қилади, хатоларни кечиради, айбларни беркитади, қийинчилик ва ғам-ташвишларни аритади.
Аллоҳ... У зот энг раҳимли, кўплаб неъматларни берадиган ва паноҳ сўраладиганларнинг энг буюгидир. У банданинг таваккул қилишига кифоя ва бандаларига ота-онасиданда меҳрибон зот. Бандасининг тавбасидан чўлу биёбонда бор озиқ-овқати билан туясини йўқотиб қўйиб, ўлимига оз қолган ва ҳаётдан умидини узган вақтда туясини топиб олган кишининг хурсандчилигидан кўра хурсанд бўлади.
Шуъла: Қарорингиз доимо тажриба орттириб саодатга эришиш бўлсин.
Доктор Оиз ал-Қарнийнинг
"Дунёдаги энг бахтли аёл" китобидан