27 Июл, 2026, 13 Сафар, 1448
27 Июл, 2026, 13 Сафар, 1448
“Фириб” сўзи форс тилида алдаш, йўлдан оздириш, макр-ҳийла, маъноларини билдиради. Шу ишни қилган ёки буни касбга айлантириб олган кимсани эса фирибгар дейилади. Алдов, фирибгарлик, ўғрилик шу қадар кенг тарқалдики, у кириб бормаган жой, у кириб бормаган соҳа қолмади: имтиҳонларда, тижоратда ва ҳатто никоҳ муносабатларида ҳам одамлар ёлғонни кенг ишлатишмоқда.
Исломда алдов, фирибгарлик, бировни чув тушуриш, савдо-сотиқда алдамчилик каби иллатлар қораланган. Сир эмаски, кейинги вақтларда баъзи кишилар одамлардан қарзга ёки шерикчиликка, деб пул олиб, охир-оқибат уни қайтармай ўртада низо чиқиши, яқин кишилар бир-бири билан юз кўрмас бўлиб кетиш ҳолатлари кузатилмоқда. Албатта, зарурат учун қарз олиш ёки шерикчилик билан шуғулланиш жоиз. Бироқ, олган қарзини пайсалга солмай қайтариш, шерикчиликда эса хиёнат қилмаслик лозим. Акс ҳолда бошланган ишлар ортга кетиб, касодга учраши тайин. Пайғамбаримиз соллаллоҳу алайҳи ва саллам: “Ким одамларнинг молини қайтариб бериш мақсадида олса, Аллоҳ таоло унга ёрдамчи бўлади. Ким одамларнинг молига талофат етказиш (чув тушуриш) учун олса, Аллоҳ таоло унинг ўзига талофат етказади” , -деганлар (Имом Бухорий ривояти)
Савдо-сотиқ вақтида харидорга фириб бериш, масалан, айбли молни айбини яшириб сотиш ёки сохта молни асл мол, деб сотиш энг оғир гуноҳдир. Қўйидаги ҳадис бунга очиқ далил бўлади.
Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам дон сотаётган одамнинг ёнидан ўтиб қолибдилар. Унинг дони орасига қўл тиқиб кўрсалар, намланиб қолган экан. “Бу нимаси?”, деб сўрадилар. Сотувчи: “Эй Расулуллоҳ, унга ёмғир тегибди”, деди. Шунда Расулуллоҳ саллоллоҳу алайҳи васаллам: “Уни устига чиқариб қўймайсанми, одамлар кўрар эди”, дедилар ва “Ким бизни алдаса, у биздан эмас”, дедилар (Имом Ҳоким ривояти).
Маъруфхон Алоходжаев,
Наманган шаҳар “Абдулқодир қори” жоме
масжиди имом-хатиби
Жорий йилнинг 7–11 июль кунлари ISESCO билан ҳамкорликда “Ислом цивилизацияси: тинчлик, бағрикенглик ва илм-маърифат йўли” мавзусида бўлиб ўтган I Халқаро Ислом цивилизацияси форуми иштирокчиси, Ўмон Султонлиги Давлат кенгаши аъзоси, сенатор доктор Муҳаммад Саид Амур ал-Ҳажарий ўзининг “Х” ижтимоий тармоғидаги саҳифасида анжуман ҳақидаги таассуротлари билан ўртоқлашди, деб хабар бермоқда “Дунё” АА.
Сенаторнинг таъкидлашича, дунёнинг 80 мамлакатидан дин арбоблари, олимлар, тадқиқотчилар, мутафаккирлар ва экспертлар қатнашган ушбу нуфузли анжуман цивилизациялараро мулоқотни мустаҳкамлаш ҳамда бағрикенглик ва маърифат ғояларини тарғиб этишда муҳим аҳамият касб этди.
Ўмонлик мартабали меҳмон форум давомида Ўзбекистоннинг Ислом цивилизацияси меросини замонавий ёндашув асосида намоён этиш тажрибаси билан яқиндан танишганини билдирди. Унинг фикрича, Тошкентдаги Ислом цивилизацияси маркази, шунингдек, Самарқанд ва Термиздаги илмий-маърифий масканлар буюк аждодлар меросини янги авлодга етказиш ҳамда тарихни замонавий технологиялар ёрдамида жозибадор шаклда тақдим этишнинг ёрқин намунасидир.
Шунингдек, доктор Муҳаммад ал-Ҳажарий форум доирасида “Ислом цивилизациясида интеллектуал салоҳият: тарихий тажриба ва унинг намуналари” мавзусидаги маърузасида Ўзбекистоннинг Биринчи ва Иккинчи Уйғониш даврлари тажрибасига тўхталганини маълум қилди. У Тошкентдаги Ислом цивилизацияси марказини миллий тараққиёт ва умуммиллий бирликни мустаҳкамлашга қаратилган оқилона ёндашувнинг амалий ифодаси сифатида эътироф этди.
“Мени алоҳида қувонтирган жиҳатлардан бири — Ўмон Султонлигига, унинг тарихи, маданияти ва бағрикенгликка асосланган сиёсатига билдирилган юксак ҳурмат бўлди. Ўзбекистон ва Ўмон ўртасидаги маданий ҳамкорлик халқларимизнинг умумий маънавий қадриятларига таянади”, — деб ёзди сенатор.
Самарқанд ва Термиз шаҳарларидаги учрашувлар давомида ўзбек халқининг меҳмондўстлиги ва бағрикенглигини яна бир бор ҳис этганини билдириб, бой тарихга эга Ўзбекистон бундан буён ҳам Ислом олами ва бутун инсоният тараққиётига муносиб ҳисса қўшишда давом этишига ишонч билдирди.
Ўзбекистон мусулмонлари идораси Матбуот хизмати
Иймон 
Намоз 
Рўза 
Закот 
Ҳаж 
Қуръон 
Ислом сабоқлари 
Aлоқа 