Сайт тест ҳолатида ишламоқда!
23 Апрел, 2026   |   5 Зулқаъда, 1447

Тошкент шаҳри
Бомдод
04:06
Қуёш
05:32
Пешин
12:26
Аср
17:11
Шом
19:15
Хуфтон
20:35
Bismillah
23 Апрел, 2026, 5 Зулқаъда, 1447

Шукроналик!

20.09.2019   20879   3 min.
Шукроналик!

Инсон қўлидаги неъматларга шукур қилар экан, неъматлар зиёда бўлишига гувоҳ бўлади. Нолиш, инкор қилиш ила қўлидаги неъмат ҳам йўқ бўлади. Аллоҳ таоло бандаларига мислсиз неъматларни ином этди. Фақатгина бир талаб, ана шу неъматларга шукр қилишни талаб этди.

Бугун кўп дўстларимизни ёру-биродарларимизни ношукрлик қилиб нолиётганликларига гувоҳ бўламиз. Етти мучали соғ одам бугун ҳамёнида маблағи йўқ бўлса, шунга нолиши керакми энди? Бориб, шифохоналарда қўл - оёғи йўқ, ёки хасталаниб, ажалини кутиб ётган беморларни кўрсинларда қандай буюк неъмат соҳиби эканликларини ҳис қилсинлар. 

Уй-жойлари эскириб қолганига нолиётганлар эса, уй-жойсиз, ижарами-ижара ёки олисда Ватангадо бўлиб юрганларни кўрсинлар.

“Маркабим эски” деётганлар маркаби йўқларга, “Мен маркабсиз юрибман” деганлар эса оёғи йўқларга назар солиб, қандай неъматлар ичра юрганларини ҳис қилсинлар. Шундай юртда тинч-омон тонг оттираётганликларига шукр қилсинлар, зеро, эътибор бериб қарасангиз, бугун ўзга юртлар бошида қора булутлар санғиб юрганига, улар тинчликни бутунлай йўқолганига гувоҳ бўласиз.

Неъматлар ниҳоятда кўп, энг буюк неъмат – иймон, илм неъматларидир.

Эй биродарлар! иймоннинг нури зиёда бўлиши, илм-маърифатнинг зиёда бўлиши учун яна бир неъмат бор. Биласизми бу нима? Ҳаловат неъмати...  

Банда ибодат қилаётганда ҳаловатни ҳис қилар экан иймонининг нури зиёда бўлиб бораверади. Илм ўқиётган ҳаловат, лаззат ва муҳаббат билан ўқир  экан, билингки, энди унинг ана шу илмга бўлган рағбати ошиб бораверади. 

Хўш, биз ҳаловатга нима билан етамиз? Тинчлик билан, офият билан. Шунинг учун бугун тинчликни қадрига етайлик! 

Тўғри, бугун бизда нимадир кам бўлаётгандир ёки Юртимиз янги ривожланиш йўлига ўтаётган бир пайтда нимадир етишмовчилик бўлаётгандир. Ана шу камчиликни бартараф этиш учун бир неча чора - тадбирлар олиб бориляпти. Изланиш давом этмоқда. Ҳукумат миқёсида битта мақсад – халқнинг турмушини яхшилаш, халқнинг талабини қондириш.

Демак натижага сабр билан, ҳаракат ҳамда бирдамлик билан эришилади. Инсон қачон бой бўлади биласизми?  Қаноатли,  шукрли банда ҳақиқий бой ҳисобланади. Қаноат ила бой бўлиш – бор-йўғига кўнмоқ билан бўлади. Шукрнинг қаноатдан ҳам афзаллик жиҳати бор. Шукр неъматнинг борига хурсанд бўлиш, қолаверса, неъматнинг зиёда бўлишига сабабчи омилдир. Ҳар қандай неъмат шукр билан зиёда, шикоят билан нуқсонли бўлади.

     Аллоҳ бизга берганига шукр қилсак, Аллоҳ янада зиёда қилади. Банда икки қоидани билиб олиши керак, яъни бир инсонга икки қанот керак, биласизми у нима? Бири шукр, иккинчиси сабрдир. Масалан: машаққат устида сабр қилиб, борига шукр қилсак, Аллоҳ таоло Ўзининг фазли ила енгилликни ато қилади. Енгилликда ҳам шукр қилсак, Аллоҳ янада зиёда қилади. Бизнинг ҳамёнимиз сабр ва шукр бўлсин. 

Қаранг, Юртимиз тинч. Ўқишга, ишга кетаётган одамнинг ота-онаси нима дейди? «Болам, яхши ўқиб келгин», «Ўғлим, ишинг бароридан келсин» ёки «Яхши бориб келгин» дейишади.

Бугун бошида уруш кечаётган диёрлардаги ота-оналар эса “Болам, дийдор қиёматга қолмаган бўлса, кўришамиз” деб фарзандларини кузатишади.

Аллоҳ таоло тинчлик неъматини берди дегани энди бу неъматга шукр қилиш керак дегани. Акс ҳолда Аллоҳ таоло бу неъматларни бизлардан олиб қўйиши мумкин. Тинчлик неъмати бўлса, ибодатимиз ҳаловатли, ҳаётимиз фаровон, келажагимиз порлоқ бўлади.

      

Муҳаммад Бобур  Юсуф Жалолий

Бошқа мақолалар
Мақолалар

Отда юриш ва чавандозлик

22.04.2026   2539   3 min.
Отда юриш ва чавандозлик

Бисмиллаҳир Роҳманир Роҳийм

Қуръони каримнинг Анфол сураси 60-оятида:

﴿وَأَعِدُّوا لَهُمْ مَا اسْتَطَعْتُمْ مِنْ قُوَّةٍ وَمِنْ رِبَاطِ الْخَيْلِ﴾

Улар учун имконингиз борича (ҳарбий) куч ва отлиқ бўлинмаларни тайёрлаб қўйингиз! деб отлар зикр қилинади.

Ушбу оятдан маълум бўладики, отда юришни ўрганишга алоҳида эътибор қаратилган. Отлар қадимдан инсон ҳаётида оғирини енгил, узоғини яқин қилувчи, жангларда эса муҳим восита ҳисобланган. Шунинг учун, ҳадиси шарифларда ҳам от минишни ўрганиш ва унда чопишга кенг тарғиб қилинган. Араблар аввалдан чавандозлик билан машҳур бўлганлар. Улар фарзандларини саккиз ёшга тўлмасданоқ от минишни ўргатганлар. Ислом дини ёйилгач, бу одатни янада кенгроқ тарғиб қилинди.

Ибн Умар розияллоҳу анҳу айтадилар: Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам: “Аллоҳ таолога ўйинларингизнинг яхшиси отда чопиш, камондан ўқ отиш ва аҳлларингиз билан ўйнашишингиздир”, деганлар.

Бошқа бир ҳадисда Пайғамбар соллаллоҳу алайҳи васаллам: “От мининглар. Чунки бу отангиз Исмоил алайҳиссаломнинг меросидир”, деганлар. У зот ўзлари эгарсизотни бошқариш ва чопишда моҳир бўлганлар. Баъзан саҳобалари билан отда ҳам туяда ҳам мусобақалашиб турардилар.

Набий соллаллоҳу алайҳи васалламнинг Азбоъ деган туялари бўлиб, унда мусобақалашардилар. Бу туядан ўзадигани йўқ эди.Набий соллаллоҳу алайҳи васалламунинг устида ўтирганларида бир аъробий келиб, ундан ўзиб кетди. Бу ҳолат мусулмонларга оғир ботди. Шунда, Набий соллаллоҳу алайҳи васаллам: “Аллоҳнинг дунёдаги нарсаларни кўтариши ва тушириши бордир”, дедилар (Имом Бухорий ривояти).

Ушбу ҳадисдан уловларда мусобақалашиш жоизлиги, мусобақалашганда кимдир ютиб, кимдир ютқазса, атрофдагилар ортиқча безовталанмаслиги ва ҳар қандай пешқадам ютқазиши мумкинлиги тушунилади.

Ҳазрат Умар ибн Хаттоб розияллоҳу анҳу турли шаҳарларга мактуб жўнатганда, унда: “Фарзандларингизга сузишни ва чавандозликни ўргатинглар”, деб ёздирар эдилар.

Амр ибн Осс розияллоҳу анҳу Умар ибн Хаттоб розияллоҳу анҳу халифалик даврларида Миср волийси бўлганлар вау ерда кўплаб чавандозлик мусобақаларини ўказганлар.

Отда чопишкишининг жисмоний жиҳатдан чиниқиб, бақувват бўлишида муҳим воситадир. Унда инсон саломатлигига кўплаб фойдалар бор. Жумладан:

1. Отда чопиш очиқ ҳавода бўлгани туфайли нафас олиш тизимини яхшилайди.
2. Юрак уруши тезлигини меъёрига келтириб, танани кислород билан тўйинишини таъминлайди.
3. Танадаги қон айланиш тизимини яхшилайди.
4. Асаб тизими фаолиятини мўътадиллаштиради ва инсоннинг диққатини жамлаб ҳушёрлигини оширади.
5. Тана мускуллари қуввати ортади.

Доктор Саййид Муҳаммад Абдуннабий айтади: “Германияда ўтказилган тадқиқотлар натижасидан маълум бўлишича, отда юриш бел, бўғимлардаги оғриқни кетказади ва қад-қоматдаги нуқсонларни баратараф этади”.

"Исломда саломатлик" китобидан
Муҳаммад Зариф Муҳаммад Олим ўғли

 

Мақолалар