Сайт тест ҳолатида ишламоқда!
01 Июл, 2026   |   16 Муҳаррам, 1448

Тошкент шаҳри
Бомдод
03:08
Қуёш
04:54
Пешин
12:29
Аср
17:42
Шом
20:04
Хуфтон
21:45
Bismillah
01 Июл, 2026, 16 Муҳаррам, 1448

Рўза қалқондир

29.05.2019   43321   2 min.
Рўза қалқондир

Танловга!

Ҳадиси шарифларда рўзанинг фазли ва унинг фойдалари гўзал тарзда ифода этилган. Хусусан, Абу Ҳурайра розияллоҳу анҳудан ривоят қилинган ҳадиси шарифда Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам айтадилар: «Рўза қалқондир». Ҳадиси шарифдан рўзанинг қалқон эканлиги аён бўлмоқда, аммо бир савол туғилиши мумкин: Рўза нимадан қалқон бўлади? Муҳаддис уламолар бу саволга бир қанча жавоблар беришган.

Ҳадиси шариф бошқа ровийлар тарафидан ҳам ривоят қилинган. Уларнинг баъзиларида «дўзахдан қалқондир», баъзиларида эса «модомики, ғийбат билан у (қалқон)ни тешиб қўймас экан» маъносидаги зиёдаликлар мавжуд. Булардан ҳадисдан рўзанинг дўзахдан қалқон эканлиги ирода қилинганини тушуниш мумкин. Ушбу жавобни буюк муҳаддис уламолардан бири Ибн Абдулбар айтганлар.

«Ниҳоя» китобининг соҳиби Ибн Асир Жазарий ушбу ҳадисни қуйидагича шарҳлаганлар: «Рўзанинг қалқон эканлиги у ўз соҳибини унга азият берадиган шаҳватлардан ҳимоя қилиши маъносидадир».

Шоҳ Валиюллоҳ Деҳлавий эса шундай дейдилар: «Рўза қалқон, чунки у инсонни шайтон ва нафснинг ёмонлигидан ҳимоя қилади, у иккисини инсондан узоқлаштиради ва уларга қарши чиқади. Шунинг учун ёмон сўзлар ва амаллардан тилни пок сақлаш билан рўзанинг қалқонлик маъносини мукаммал қилиш унинг ҳаққи саналади. Бу маънога ҳадиси шарифларда ҳам ишоралар мавжуд».

Юқоридаги шарҳлар зоҳиран қараганда бир-бирига тескаридек туюлади, аммо аслида улар бир-бирига зид эмас, балки улар бири бошқасини қўллайдиган маънодадир. Абу Бакр Ибн Арабий барча маъноларни жамлайдиган тарзда шундай шарҳ берганлар: «Рўза дўзахдан сақловчи қалқондир. Чунки, у нафс шаҳватларидан тийилишдир, дўзах эса (ҳадиси шарифда зикр этилганидек) шаҳватлар билан ўраб қўйилган. Хулоса шуки, рўза бу дунёда турли хил шаҳватлардан тўсувчи экан охиратда дўзахдан қалқон бўлади». Демак, биз рўза тутиш билан гуноҳлардан тийилсак ва қалқонимизга турли хил шикастлар етишидан сақлансак у охиратда биздан дўзах оловини тўсади. Бу эса биз орзу қилган энг улкан ютуқдир. Аллоҳ барчамизга тутаётган рўзаларимиз охиратда қалқонимиз бўлишини насиб айласин!

«Фатҳул мулҳим» китоби асосида

Ийсохон Яҳё тайёрлади

Рамазон-2019
Бошқа мақолалар
Мақолалар

Эй ёшлар, сизлар нақадар бахтлисиз!

30.06.2026   3648   5 min.
Эй ёшлар, сизлар нақадар бахтлисиз!

Бисмиллаҳир Роҳманир Роҳийм

Бугун – Ёшлар куни.

Аввало, шуни айтмоқчиман: Эй ёшлар, сизлар нақадар бахтлисиз!

Сизлар илм олиш учун эшиклари очиқ бўлган юртда яшаяпсиз. Илм олишни истасангиз, касб-ҳунар ўрганишни истасангиз ҳам, олий таълим олишни истасангиз ҳам имкониятлар бор. Ота-онангиз тинч осмон остида сизнинг камолингизни орзу қилиб яшаяпти.

Бу неъматларнинг қадрига етинг.

Ҳар бир неъматнинг шукри бўлади. Ёшлигингизнинг шукри – уни Аллоҳ рози бўладиган йўлда сарфлашдир.

Аллоҳ таоло айтади: Бас, Мени эслангиз, сизни эсларман. Ва Менга шукр қилингиз, куфр қилмангиз (Бақара сураси, 152-оят).


Азиз ёшлар!

Бугун дунё сиз учун курашмоқда. Аммо бу кураш қурол билан эмас, қалбингиз учун курашдир.

Бир томонда муаллим устозларингиз чақиради.

Иккинчи томонда нафс чақиради.

Бир томонда ота-онанинг дуоси.

Иккинчи томонда интернетдаги номаълум одамларнинг чақириқлари.

Бир томонда юртимиз уламолари.

Иккинчи томонда ўзини “ҳақиқат тарафдори” деб кўрсатадиган, аммо аслида ёшларни фитна, ғазаб ва адоват сари етаклайдиган бузғунчи оқимлар.

Улар сизга: “Фақат биз ҳақмиз”, дейди.

Аммо уларнинг ортидан борган қанча ёшлар ота-онасидан, илмидан, юртидан айрилди, энг ачинарлиси эса, хотиржамлигини ҳам йўқотди. Улар бахт излаб чиқиб, бахтини йўқотди.


Ислом эса, инсонни ота-онасига меҳрибон, юртига фойдали, илмга ташна, одобли ва раҳмли бўлишга чақиради.

Пайғамбаримиз соллаллоҳу алайҳи васаллам айтдилар: “Икки неъмат борки, одамларнинг кўпи уларнинг қадрига етмайди: соғлиқ ва бўш вақт” (Имом Бухорий ривояти).

Ёшлик ҳам мана шу икки неъматнинг энг гўзал давридир.

Бугун телефонингизда биргина тугма билан дунёнинг ҳар хил фикрлари кириб келади.

Аммо унутманг...

Ҳар кўп кузатиладиган одам ҳақ бўлавермайди.

Ҳар чиройли гап жаннатга олиб бормайди.

Баъзан энг хавфли заҳар энг ширин идишда бўлади.

Шайтон ҳам ҳеч қачон инсонни: Кел, гуноҳ қил”, деб бошламайди. Аввал: Фақат битта видео кўр”, дейди. Кейин: Фақат битта шубҳали саҳифани ўқиб кўр, дейди. Сўнг эса қалб аста-секин нурини йўқота бошлайди.

Бугун сен кимни тинглаётганинг – эртага ким бўлишингни белгилайди.

Ким билан юрганинг – қаерга боришингни белгилайди.

Нимани кўраётганинг – қалбинг қандай бўлишини белгилайди.

Шунинг учун уламоларга маҳкам ёпишинг.

Диёрингиз уламоларига яқин бўлинг.

Жонажон ватанингизни дўст тутинг.

Илм-ҳунарни ҳаётингизнинг энг гўзал лаҳзасига айлантиринг.

Ота-онангизнинг розилигини йўқотманг.

Чунки ота-онанинг биргина дуоси баъзан инсонни дунё ва охират саодатига олиб боради.

Азиз ёшлар!

Ёшлик – ўтиб кетадиган фасл.

Бугун кучли оёқлар бир кун қарийди.

Бугун ўткир кўзлар бир кун хиралашади.

Бугун тез югураётган юрак ҳам бир кун тўхтайди.

Аммо ёшлигингизда ватанингизга қилган бир фидоийлик, бир садақа, бир илм, бир яхшилик Қиёмат кунигача сиз билан қолади.

Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам хабар берганлар: Қиёмат куни банда беш нарсадан сўралади. Улардан бири Ёшлигини нимага сарфладинг?”.

Шундай экан, бугун жавобини тайёрлайлик.

Эй ёшлар!

Сиз бу юртнинг умидисиз.

Ота-онангизнинг қувончисиз.

Устозларингизнинг мевасисиз.

Умматнинг эртанги кунисиз.

Шундай экан, ҳеч ким сизнинг пок қалбингизни ўғирламасин.

Ҳеч ким сизни илм йўлидан чалғитмасин.

Ҳеч ким сизни фитнага бошламасин.

Илм билан юксалинг.

Одоб билан безанинг.

Шундай ёш бўлингки, сизни кўрган ота-она: Аллоҳим, Ўзинга шукур, фарзандимдан розиман Сен ҳам рози бўлгин, деб дуо қилсин.

Аллоҳ таоло барча ёшларимизни иймони мустаҳкам, илми зиёда, одоби гўзал, ота-онасига садоқатли, Ватанига фойдали ва умматга хизмат қиладиган солиҳ инсонлардан айласин.

 

Нуриддин ҲАМРАҚУЛОВ,
Яккасарой туманиРаҳимжон ҳожи отажоме масжиди имом ноиби

Мақолалар