Танловга!
Ҳадиси шарифларда рўзанинг фазли ва унинг фойдалари гўзал тарзда ифода этилган. Хусусан, Абу Ҳурайра розияллоҳу анҳудан ривоят қилинган ҳадиси шарифда Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам айтадилар: «Рўза қалқондир». Ҳадиси шарифдан рўзанинг қалқон эканлиги аён бўлмоқда, аммо бир савол туғилиши мумкин: Рўза нимадан қалқон бўлади? Муҳаддис уламолар бу саволга бир қанча жавоблар беришган.
Ҳадиси шариф бошқа ровийлар тарафидан ҳам ривоят қилинган. Уларнинг баъзиларида «дўзахдан қалқондир», баъзиларида эса «модомики, ғийбат билан у (қалқон)ни тешиб қўймас экан» маъносидаги зиёдаликлар мавжуд. Булардан ҳадисдан рўзанинг дўзахдан қалқон эканлиги ирода қилинганини тушуниш мумкин. Ушбу жавобни буюк муҳаддис уламолардан бири Ибн Абдулбар айтганлар.
«Ниҳоя» китобининг соҳиби Ибн Асир Жазарий ушбу ҳадисни қуйидагича шарҳлаганлар: «Рўзанинг қалқон эканлиги у ўз соҳибини унга азият берадиган шаҳватлардан ҳимоя қилиши маъносидадир».
Шоҳ Валиюллоҳ Деҳлавий эса шундай дейдилар: «Рўза қалқон, чунки у инсонни шайтон ва нафснинг ёмонлигидан ҳимоя қилади, у иккисини инсондан узоқлаштиради ва уларга қарши чиқади. Шунинг учун ёмон сўзлар ва амаллардан тилни пок сақлаш билан рўзанинг қалқонлик маъносини мукаммал қилиш унинг ҳаққи саналади. Бу маънога ҳадиси шарифларда ҳам ишоралар мавжуд».
Юқоридаги шарҳлар зоҳиран қараганда бир-бирига тескаридек туюлади, аммо аслида улар бир-бирига зид эмас, балки улар бири бошқасини қўллайдиган маънодадир. Абу Бакр Ибн Арабий барча маъноларни жамлайдиган тарзда шундай шарҳ берганлар: «Рўза дўзахдан сақловчи қалқондир. Чунки, у нафс шаҳватларидан тийилишдир, дўзах эса (ҳадиси шарифда зикр этилганидек) шаҳватлар билан ўраб қўйилган. Хулоса шуки, рўза бу дунёда турли хил шаҳватлардан тўсувчи экан охиратда дўзахдан қалқон бўлади». Демак, биз рўза тутиш билан гуноҳлардан тийилсак ва қалқонимизга турли хил шикастлар етишидан сақлансак у охиратда биздан дўзах оловини тўсади. Бу эса биз орзу қилган энг улкан ютуқдир. Аллоҳ барчамизга тутаётган рўзаларимиз охиратда қалқонимиз бўлишини насиб айласин!
«Фатҳул мулҳим» китоби асосида
Ийсохон Яҳё тайёрлади
Ўзбекистон мусулмонлари идораси тасарруфидаги Имом Бухорий номидаги Тошкент ислом институтида 2025-2026 ўқув йилининг 49-битирувчиларини кузатишга бағишланган “ХАТМОНА – 2026” байрам тадбири юқори савияда ташкил этилди. Ўзбекистон Республикаси Давлат мадҳияси билан бошланган ушбу тантанали маросимда соҳа раҳбарлари, уламолар, давлат ташкилотлари масъуллари ҳамда муҳтарам меҳмонлар иштирок этди.
Тадбирни очиб берган Тошкент ислом институти ректори Уйғун домла Ғафуров битирувчиларни ушбу қувончли кун билан қутлаб, уларнинг келгуси илмий ва амалий фаолиятларига муваффақият тилади. Шундан сўнг Ўзбекистон мусулмонлари идораси раиси биринчи ўринбосари Хомиджон домла Ишматбеков, Президент Администрацияси масъул ходими Эргаш Даминов, Диний идора раиси ўринбосари, профессор Муҳаммадолим домла Муҳаммадсиддиқов ҳамда Тошкент шаҳар бош имом-хатиби Абдуқаҳҳор домла Юнусовлар сўзга чиқиб, юртимизда диний-маърифий соҳада амалга оширилаётган кенг кўламли ислоҳотлар, ёшлар таълим-тарбияси ва малакали кадрлар тайёрлаш масалаларига тўхталди ҳамда илм аҳли зиммасидаги юксак ва шарафли масъулиятни таъкидлаб, дуои хайрлар қилдилар.
Қувончли ва унутилмас воқеаларга бой бўлган тадбир доирасида йил давомида илмий-педагогик, маънавий-маърифий ва ижтимоий соҳаларда алоҳида фаоллик кўрсатган бир гуруҳ устозлар ҳамда иқтидорли талабалар муносиб тақдирландилар. Жумладан, Дин ишлари бўйича қўмита раиси номидан Абдуқодир Пардаев “Ижтимоий тармоқларда Раддия йўналишида энг кўп чиқиш қилган профессор-ўқитувчи”, Аслиддин Мирзамиддинов “Энг фаол тарғиботчи” ҳамда талаба Фазлиддин Шамиев “Фидойи ва жонкуяр талаба” номинациялари билан мукофотланди.
Шунингдек, Ўзбекистон мусулмонлари идораси раиси, муфтий Шайх Нуриддин Холиқназар ҳазратлари томонидан фан ойлигини юқори савияда ташкил этганлари учун кафедра мудирлари Юсуфхон домла Абдураҳимов ва Улуғбек домла Ҳасанов, мўътабар китоблар хатмидаги фаоллиги учун Раҳматуллоҳ домла Махсумхонов ва Соатмурод домла Примов, намунали тўгарак фаолияти учун Фарҳод домла Жўраев ҳамда халқаро Қуръон мусобақаларида юртимиз шарафини муносиб ҳимоя қилган талаба Сирожиддин Жалиловлар ташаккурномалар билан тақдирланди.
Тадбир якунида институтда барча фанлардан аъло баҳоларга ўқиб, намунали хулқи ва фидойилиги билан ажралиб турган битирувчилар Муҳаммаджон Одилов, Абдумажид Собиров ва Боймурод Муҳаммадиевларга институт ректори томонидан имтиёзли диплом ва ташаккурномалар тантанали равишда топширилди.
***
Шу куни Ўзбекистон мусулмонлари идораси ҳузуридаги Тошкент ислом институтида хотин-қизлар бўлими битирувчиларига бағишланган “Хатмона – 2026” тантанаси бўлиб ўтди. Қуръон тиловати билан бошланган тадбирда институт раҳбарияти, Дин ишлари бўйича қўмита ва Диний идора масъуллари ҳамда пойтахт отинойилари иштирок этиб, ёш олималарни қутлади ва келгуси диний-маърифий фаолиятларида зафарлар тиладилар. Аҳамиятлиси, бу йил институт тарихида илк бор магистратура босқичини тамомлаган икки нафар аёл талаба ҳам дипломга эга бўлди.
Маросим доирасида таълимда юқори натижа кўрсатган қизларга имтиёзли дипломлар, тўрт йиллик сарҳисоб видеороликлари ва эсдалик совғалари тақдим этилди. Шунингдек, Қуръони каримни бир ўтиришда ёддан ўқиб берган 4 нафар мураттаб қорияга рамзий тож кийдирилди ҳамда икки йил давомида “Саҳиҳи Бухорий” китобини тўлиқ хатм қилган битирувчиларга устозлари томонидан махсус ижозалар топширилди. Тадбир якунида дину эл хизмати йўлида дуои хайрлар қилинди.
Барча битирувчиларни ушбу муборак айём билан қутлаб, динимиз ва халқимиз равнақи йўлидаги келгуси хизматларида улкан зафарлар тилайди.
Ўзбекистон мусулмонлари идораси
Матбуот хизмати