Жорий бўлган вақти: ҳижрий иккинчи йил.
Ҳукми: бизнинг мазҳабимизга кўра, фитр вожиб амал саналади.
Шарти: рамазондан фитрга (оғиз очиқлиги) чиқиш муносабати билан берилгани учун шундай аталади.
Моҳияти: фитр молдан эмас, киши бошидан садақа саналади.
Ҳикмати: Рўзадор учун беҳуда гап-сўз ва ҳаракатлардан покланиш, мискинлар учун таомланишдир.
Миқдори: фитр садақаси буғдойдан ярим соъ, арпадан бир соъ, майиздан ярим соъ ва хурмодан бир соъдир. Бир соъ тақрибан (≈) 4 килограммдир.
Шунга кўра, бу йилги ФИТР садақасининг миқдори Тошкент шаҳар бозорларидаги нархга кўра:
≈ 2 килограмм буғдойдан 6 000 (олти минг) сўм;
≈ 4 килограмм арпадан 10 000 (ўн минг) сўм;
≈ 2 килограмм майиздан 70 000 (етмиш минг) сўм;
≈ 4 килограмм хурмодан 100 000 (юз минг) сўм бўлади.
Бериладиган вақти: Ибн Аббос розияллоҳу анҳудан ривоят қилинади: «Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам фитр закотини рўзадор учун беҳуда гап-сўз ва ҳаракатлардан покланиши ва мискинлар учун таомланиши бўлсин учун фарз қилдилар. Ким уни намоздан олдин адо қилса, у мақбул закот бўлур. Ким уни намоздан кейин адо қилса, садақалардан бир садақа бўлур» (Абу Довуд, Ибн Можа ва ал-Ҳоким ривоят қилган).
Фитр садақасига нима берилади? Ҳанафий мазҳабида фитр рўзасини таом бўладиган нарсанинг ўзи билан бериш шарт эмас, қийматини берса ҳам бўлади, дейилган.
Кимларга берилади? Фитр садақаси ўзининг юртидаги мусулмон мискинларга берилади. Бошқа эртда қариндошлари бўлса, уларга ҳам бериш мумкин. Кофирга, муртадга, фосиққа, бойга, дангасага, ота-онасига, боласига ва хотинига берилмайди.
Фитр қандай чиқарилади? Киши хотини, катта боласи, бой бўлган ёш боласи номидан садақаи фитр бермайди. Бой бўлган ёш болага ўзининг молидан беради.
Вақтида берилмаса... Фитр садақаси уни бермаган одам зиммасидан соқит бўлмайди. Уни рамазон ойидан кейин ҳам бериши лозим (Мухтасар ул-виқоя).
Дамин ЖУМАҚУЛ тайёрлади
Бисмиллаҳир Роҳманир Роҳийм
Али розияллоҳу анҳу айтадилар: “Набий соллаллоҳу алайҳи васаллам тош кўтараётган бир қавмнинг олдидан ўтдилар. Уларга: “Сизларнинг энг кучлигингиз ғазабланганда ўзини тута оладиганингиздир. Сизларнинг энг ҳалим (юмшоқ)ингиз кучи ета туриб афв қилганингиздир”, дедилар.
Саҳобалардан ҳазрати Али ва Жобир ибн Абдуллоҳ Ансорий розияллоҳу анҳум бақувватликлари билан машҳур бўлганлар.
Хайбар ғазотида Ҳазрати Алининг қалқонлари тушиб кетганда, қўрғон олдидаги дарвозани кўтариб у билан ўзларини ҳимоя қилганлар.
Бу ҳақда батафсил Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васалламнинг мавлолари Абу Рофеъ айтади: “Расулуллоҳ Али ибн Абу Толиб розияллоҳу анҳуга байроқ бериб, (сарияга) жўнатдилар. Биз ҳам бирга йўлга чиқдик. У киши бир қалъага яқинлашганларида ундан аҳли чиқиб, уришишди. Бир яҳудий у кишини урган эди, қалқонлари тушиб кетди. Шунда Али розияллоҳу анҳу қалъа дарвозасини суғуриб олиб, у билан ўзларини ҳимоя қилдилар. Аллоҳ таоло зафар бергунича қўлларидагини қўймай жанг қилдилар. Сўнг уни отиб юбордилар. Атрофимда етти киши бор эди. Мен саккизинчиси эдим. Биз дарвозани ағдаришга уриндик. Лекин уни қимирлата олмадик” (Имом Аҳмад ривояти).
Инсон жониини, динини сақлаш, Ватани, оиласини ҳимоя қилиш, атрофдагиларга кўпроқ фойда бериш мақсадида куч-қувватини ошириши марғуб ишдир. Албатта, бунда бажарадиган машқлар ва кўтарадиган оғир юклар саломатликка зарар етказмайдиган бўлиши лозим. Ислом дини жисмни ўта қийнаб ёки шариат ҳаром қилган маҳсулотлар, дориворлар билан қоматни шакллантиришдан қайтаради. Мусулмон киши мақтаниб ўз кучини мусулмонларга кўз-кўз қилиши ва бошқаларга зулм қилиши ҳаром амалдир.
Албатта, мўмин киши ҳар бир амалда ҳатто куч тўплашда ҳам авваламбор ниятини тўғирлаб олиши шарт. Худди шундай, оғир атлетика биланшуғулланувчи киши ҳам жисмонан соғлом, кўркам бўлиш ва куч-қувватини Аллоҳ таоло рози бўладиган ўринда ишлатишни мақсад қилмоғи керак.
Муҳаммад Зариф Муҳаммад Олим ўғлининг
"Исломда саломатлик" китобидан олинди