Марказий Осиёда тиббиёт фани кўҳна ва бой тарихга эга. Ҳозирги Ўзбекистон ҳудудида қадимдан кенг кўламда олиб борилган илмий ва амалий ишлар кўпгина хасталикларни тўғри ажрата олиш ва уларни асосан халқ табобати ёрдамида даволаш имконини берган. Қадимда, айниқса, IХ-ХII асрларда тиббиёт Шарқда, хусусан, Марказий Осиёда равнақ топди. Ўша даврда юнон тилидан санскрит ва қадимий шарқ тилларига ўгирилган кўпгина тиббий асарлар пайдо бўлди. Жумладан, Аристотель, Диоскорид ва Галеннинг доришуносликка оид асарлари сурёний ва араб тилига таржима қилинди.
Ислом ҳаётнинг бошқа соҳалари қатори тиб соҳасини ҳам тартибга солди, тўғри йўналишга йўллади. Қуйида ўрганадиган ҳадиси шарифлар ана ўша улуғ ишнинг баъзи намуналари ҳисобланади. Қуръони карим ва Пайғамбаримиз соллаллоҳу алайҳи ва салламнинг суннатларида инсон соғлиғига катта эътибор берилган. Агар бу икки масдарда соғликни сақлаш бўйича келган маълумотларни ўрганадиган бўлсак, улкан хазина топган бўламиз. Исломда сиҳат-саломатлик, тани соғлик Аллоҳ таоло бандаларига берган энг улкан неъматлардан бири ҳисобланади.
Абдуллоҳ ибн Аббос розияллоҳу анҳудан ривоят қилган ҳадиси шарифда Пайғамбаримиз соллаллоҳу алайҳи ва саллам: “Икки неъмат борки, кўп одамлар уларда алданиб қолурлар. Улар соғлик ва фароғат”, деганлар. Кўриниб турибдики, Пайғамбаримиз соллаллоҳу алайҳи ва саллам очиқ-ойдин қилиб соғликнинг бандага берилган неъмат эканини айтмоқдалар.
Имом Бухорий, Имом Термизий ва Имом ибн Можалар Абдуллоҳ ибн Мехон ал-Ансорий розияллоҳу анҳудан ривоят қилган ҳадиси шарифида Пайғамбаримиз соллаллоҳу алайҳи ва саллам қуйидагини айтганлар: “Кимнинг жасади офиятда бўлса, ўз гуруҳида тинч-омон бўлса ва ҳузурида егани ризқи бўлса гўёки дунёни қўлга киритибди”.
Инсон учун дунёни қўлга киритиш йўлида зарур бўладиган шартлардан энг аввалгиси саломатлик деб эълон қилинишининг ўзи исломда тиббиётга қанчалик эътибор берилишини кўрсатиб турибди. Имом Термизий Абу Ҳурайра розияллоҳу анҳудан ривоят қилган ҳадиси шарифда пайғамбаримиз соллаллоҳу алайҳи ва саллам: «Қиёмат куни бандадан энг аввал сўраладиган неъмат унга, сенинг жисмингни сиҳатлик қилган эмасмидик, сени совуқ сув ила сероб қилган эмасмидик дейилишидир» деганлар. Аллоҳ таоло ўз бандасига берган неъматлар ичида энг аҳамиятлиларидан бўлгани учун ҳам соғлик неъмати ҳақида охиратда биринчи бўлиб сўралади. Шундай экан, банда бу нарсаларнинг қадрига етмоғи керак. Неъматни берган зотга шукр қилмоқ керак. Неъматнинг шукри эса уни берувчи зотга мақтов сўзлари айтиш ва неъматни неъмат бурувчини рози қиладиган йўлда сарфлаш билан бўлади.
Соғлик-саломатлик неъмати муҳим бўлгани учун ҳам пайғамбаримиз соллаллоҳу алайҳи ва саллам биз умматларига ўша улуғ неъматни доимо Аллоҳ таолонинг ўзидан сўраб туришини амр этганлар. Имом Аҳмад Абу Бакр Сиддиқ розияллоҳу анҳудан ривоят қилган ҳадисда қуйидагилар айтилган: “Аллоҳдан яқийнни ва мустаҳкам соғликни сўранглар. Ҳеч бир кимсага яқийндан кейин офиятчалик яхши нарса берилмаган”.
Яқийнн мустаҳкам имондир. Демак, Аллоҳ таоло бандаларига берган неъматлар ичида энг биринчи ўринда мустаҳкам имон турса, ундан кейинги иккинчи ўринда соғлик турар экан. Ислом соғликни Аллоҳ таоло бандага берган улуғ неъмат эканини, унинг учун банда шукр қилиши лозимлигини таъкидлаш билангина кифояланиб қолмайди. Ислом соғликни сақлашнинг йўлларини ҳам баён қилиб беради. Масалан, улар: тозаликка риоя қилиш, соғликка зарар етказувчи ва атрофни ифлос қилувчи нарсалардан қайтариш, бадан тарбия, соғликка зарарли нарсаларни ҳаром қилиш ва бошқалардир.
Манбалар асосида Хўжаобод туман “Етти чинор” жоме масжиди имом ноиби Муҳаммад Қуддус Абдулманнон тайёрлади.
Мамлакатимизнинг Малайзиядаги элчихонаси томонидан Туризм қўмитаси ҳамда MARA Технология университети (UiTM) билан ҳамкорликда Ўзбекистоннинг туристик салоҳияти ва бой маданий меросига бағишланган фотокўргазма ўтказилди, деб хабар бермоқда “Дунё” АА.
Куала-Лумпур шаҳрида бўлиб ўтган “Ўзбекистон-Малайзия: креатив ва зиёрат туризми” номли тадбирда Малайзия Туризм, санъат ва маданият вазири Тионг Кинг Синг, Ислом туризм маркази бош директори Моҳаммад Фаисал, маҳаллий сиёсий ва ишбилармон доиралар, вазирлик ва идоралар, маданият ҳамда туризм соҳаси вакиллари, дипломатик корпус ҳамда ОАВ ходимлари иштирок этди.
Анжуман сўнгги йилларда Ўзбекистон ҳудудларида барпо этилган янги зиёрат туризми масканлари ҳамда UiTMнинг Санъат, дизайн ва медиа факультети сураткаш ва дизайнерларидан иборат ижодий жамоасининг шу йил 17–31 август кунлари Тошкент шаҳри, Самарқанд, Бухоро ва Хоразм вилоятларига амалга оширган ташрифи якунларига бағишланди.
Кўргазманинг очилиш маросимида Ўзбекистон элчиси Каромиддин Гадоев сўзга чиқиб, мамлакатимизда туризм ва маданият соҳаларида амалга оширилаётган тизимли ислоҳотлар, янги сайёҳлик йўналишлари ҳамда инвестициявий имкониятлар ҳақида атрофлича маълумот берди. У малайзиялик туроператор ва инвесторларни Ўзбекистон билан ҳамкорликни янада кенгайтиришга чақирди.
Ўз навбатида, Малайзия Ислом туризм маркази бош директори Моҳаммад Фаисал икки мамлакат ўртасида зиёрат туризми, маданият, олий таълим ва креатив иқтисодиёт соҳаларидаги алоқаларнинг кенгайиши ўзаро сайёҳлар оқимини оширишга хизмат қилаётганини таъкидлади. У Ўзбекистоннинг маданий, зиёрат ва қишки туризм йўналишлари Малайзияда тобора оммалашиб бораётганини алоҳида қайд этди.
Ўзбекистон мусулмонлари идораси Матбуот хизмати