Олижанобликми ёки сохта саховат
Ёшгина аёл тухум сотаётган кампирдан тухумнинг нархини сўради.
Кампир: “Донаси 500 сўмдан”, деб жавоб берди.
"2500 сўмга олтита тухум берасизми”, салкам қарзини сўрагандай баландроқ овозда деди аёл ва қўшимча қилди: “Бўлмаса, кетаман-да, бошқа жойдан ҳам олавераман”.
Кекса кампир бир муддат дам тухумларга, дам аёлга қаради-да: "Майли, олақолинг, эрталабдан бери биттаям сотолганим йўқ, ҳарна сотилгани”, деб тухумларни халтага солиб берди.
Аёл гўё катта ғалаба қилгандек, тухумларни ва сумкаларини кўтариб машинаси турган жойга қараб юрди. Янгигина автомобилга ўтириб, дугонаси билан учрашиши белгиланган ресторанга келди. Дугоналар кўнгиллари тусаган таомлардан еб, хоҳлаган ичимликларни ичиб, маза қилишди. Туриб кетишаётганда, ҳисоб келтиришди. Ҳалиги аёл ҳисобда кўрсатилгандан ортиқча пул бериб, “қайтими керакмас”, дегандек қўли билан официантга имо қилиб қўйди .
Бу воқеа ресторан хўжайинига арзимаган фойда келтирган бўлса-да, тухум сотаётган кампирга катта зарар эди.
Нега биз кучимизни ожизлардан нарса сотиб олаётганда кўрсатамиз? Нима учун бизнинг сахийлигимизга муҳтож бўлмаган одамларга хайр қилгимиз келиб қолади? Нега тўй-ҳашам, маъракаларда ўзига тўқ одамларга бошқа жой, бошқача дастурхон кўрсатилади-ю оддий халқнинг ўрни бошқа бўлади?
Илгари қаердадир ўқигандим:
"Менинг отам муҳтож одамларнинг сотаётган нарсасини керак бўлмаса ҳам сўраганидан ортиқ нархда сотиб оларди. Мен ундан бунинг сабабини сўрасам: “Мана шу ҳақиқий олийжаноблик”, деб жавоб берганди.
Ёқуб Умар таржимаси
ЎМИ Матбуот хизмати
Отамдан қолган сабоқлар: Аллоҳга шукр. Аллоҳ барака берсин
Кўпчилик хўл меванинг энг чиройли ва пишган бўлагини танлайди. Аммо отам (Аллоҳ раҳматига олсин) бошқача йўл тутар эдилар.
Отам жорий қилган оилавий анъаналарнинг энг гўзалларидан бири — ҳар куни кечки овқатни бутун оила даврасида қилиш эди. У киши кун давомида ҳар ким ўз иши билан банд бўлса ҳам, ҳеч бўлмаганда кечки таом пайтида ҳаммамиз бир дастурхон атрофида йиғилиб, бир-биримизнинг ҳолимиздан хабар олишимизни истар эдилар.
Таомдан олдин мева қўйилганда эса, отам ҳар сафар бир хил ишни қилардилар. У киши доимо доғ тушган мевани танлар эдилар. Меванинг уринган қисмини кесиб ташлар, қолган қисмини эса истеъмол қилардилар.
Болалигимдан бошлаб, отам вафот этгунларига қадар бу ҳолатни минглаб марта кўрганман. Ўша оддий одат менга сўзсиз, насиҳатсиз жуда катта сабоқ берди. Бу – неъматнинг қадрига етиш.
Ахир дастурхонимизга келган ҳар бир мева ортида қанча меҳнат ётади: деҳқон ер ҳайдайди, уруғ қадайди, сув беради, парвариш қилади, ҳосилни йиғади, одамлар уни ташийди ва ниҳоят у бизнинг дастурхонимизга етиб келади.
Бугунги кунда дунёда озиқ-овқатнинг катта қисми исроф қилинмоқда.
Отам менга бирор нуқсонли нарсани бутунлай ташлаб юбормасликни, агар бир қисми бузилган бўлса, фақат ўша қисмини олиб ташлаб, қолганини истеъмол қилишни ўргатганлар.
Отамнинг яна бир одатлари бор эди. Ҳар сафар овқатдан кейин: “Алҳамдулиллаҳ. Аллоҳга шукр. Аллоҳ барака берсин”, дер эдилар.
Отам мевани ер эдилар, мен эса неъматнинг қадрига етишни ўрганар эдим. Отам дунёдан ўтганларидан кейин бу оддий одатларнинг асл қадрини янада чуқурроқ англадим.
Аллоҳ барча ўтган ота-оналаримизни Ўз раҳматига олсин, ҳаётдагиларининг умрларини узоқ, ризқларини баракали қилсин.
Даврон НУРМУҲАММАД