Сайт тест ҳолатида ишламоқда!
05 Май, 2026   |   17 Зулқаъда, 1447

Тошкент шаҳри
Бомдод
03:45
Қуёш
05:16
Пешин
12:25
Аср
17:18
Шом
19:28
Хуфтон
20:52
Bismillah
05 Май, 2026, 17 Зулқаъда, 1447

Йўқотиш

15.08.2018   9851   1 min.
Йўқотиш

Ҳар нарсани йўқотиш осон, аммо уни қайта­риш қийин. Бугунги кунда “оломон маданияти”, “маданият кушандаси”, деб ҳамма жойда айти­либ, ёшларни миллий урф-одат, миллий кийим­лар кийишга чақирилмоқда. Аммо йўқотилган ма­даниятни қайтариб бўлармикан? Дунёни илми билан тебратган уламолар фарзандлари ўзла­рини ғарбликка ўхшатса, уламолар бешигини теб­ратган аёллар шарму ҳаёсини унутиб улар­дан ошиб тушса, эртага буларни йўлга солиб бўлар­ми­кин? Ёмонликка ўрганиш осон, ёмонликдан қайтиш қийин. Ёмонликка етишиш осон, халқнинг хизматини қилиб раҳмат, дуо олиш қийин. Ёшликда қилинган хатоларни тузатиш ниҳоятда мушкул кечади.

Денгиз суви қуриб битса, ундаги балиқлар сувсизликдан ўлса, кимга аччиқ қилинади? Йиллар ўтиб, сув билан денгиз тўлса, ўлган балиқлар ҳаётга қайтармикан? денгизнинг ўлган балиқларга тўлишидан нима фойда?

Эй азиз фарзанд! Кимлигингни унутма, қў­лингдаги имкониятларни қўлдан бой бериб аждодларинг маданиятини қўйиб, ўзгалардан хайрият кутма. Ўзини қадрламаган инсонни ўзгалар қадрлайдими? Ўз тили, маданияти, миллий урф-одати, одоб-ахлоқи, шарму ҳаё, ибосини унутганни ўзга халқ назар-писанд қилармикин? “Ўз қадрига етмаган, ўзгалар қадрига етармиди?”  деб маломат тошларининг отилишидан сақлан­гин.

Ғишт қолипидан кўчганидан сўнг,

Ҳаёнинг машъали ўчганидан сўнг,

Йиллар ўтиб, ҳаё-имон нур таратса,

Фойда борми имонсиз ўлгандан сўнг?

 

Денгиз қурибон, қирилса балиқ,

Ўрнини қопласа саҳройи қумлиқ.

Вақт ўтиб, яна денгиз сувга тўлса,

Ўлган балиққа фойда борми аниқ?

 

“Қасамини бузган қиз” китобидан

Ибратли ҳикоялар
Бошқа мақолалар
Мақолалар

Қурбонлик ҳайвонларини масхара ва мазах қилишдан эҳтиёт бўлинг!

04.05.2026   9153   3 min.
Қурбонлик ҳайвонларини масхара ва мазах қилишдан эҳтиёт бўлинг!

Бисмиллаҳир Роҳманир Роҳийм

Қурбон ҳайити яқинлашгани сари ижтимоий тармоқларда қурбонлик қилинадиган ҳайвонларни масхара қилиш, устидан кулиш, уларни инсонлар каби “гапиртириш”, сўйилиши олдидан қўрқувини мазах қилишни акс эттирган турли ҳажвий видео, расм, гиф, мем ва бошқа турдаги тасвирлар кўпаяди.

Динимизда қурбонлик қилинадиган ҳайвонларни масхара қилиш “шаръан ҳаром ва гуноҳ амал” саналади. Бунинг бир нечта асосий сабаблари бор:

1. Жонлиқларни мазах қилиш – Аллоҳнинг шиорларини улуғлашга зид амал.

Қурбонлик – бу шунчаки жонлиқни сўйиш эмас, балки Аллоҳ таолога яқинлаштирадиган улуғ ибодат ва диннинг шиоридир. Аллоҳ таоло бундай марҳамат қилади: “Ким Аллоҳнинг нишонларини улуғласа, бас, албатта, бу, қалбларнинг тақвосидандир” (Ҳаж сураси, 32-оят).

Демак, қурбонлик ҳайвонлари устидан мазах қилиш – қалбдаги тақвонинг заифлигидан далолат беради.

 

Бошқа оятда: “Биз туяларни сизлар учун Аллоҳнинг шиорларидан қилдик...” дейилади (Ҳаж сураси, 36-оят).

Имом Қуртубий раҳимаҳуллоҳ ва бошқа бир қанча муфассирлар “Оятдаги “шиор” сўзи – инсонни Аллоҳ таолога яқинлаштирадиган ҳар қандай ибодатни англатади” дейдилар.

Демак, қурбонликка аталган жонлиқни масхара қилиш – бевосита Аллоҳ буюрган ибодатни масхара қилиш, Аллоҳнинг шиорларини пастга уриш билан баробардир.

 

2. Ибодат билан ҳазиллашишнинг хатари

Диний амаллар, хусусан қурбон ҳайити каби муқаддас кунларда бажариладиган қурбонлик ибодати ҳазил-мазах мавзуси бўлмаслиги лозим. Агар инсон қурбонликни ёки шариатнинг бирор амалини қасддан камситиб, масхара қилса, бу унинг иймонига путур етказади. Ҳатто “шунчаки ҳазил” деб қилинаётган бўлса ҳам, бу иш гуноҳ ва ибодат ҳисобланган амалга нисбатан ҳурматсизлик ҳисобланади.

Аллоҳ таоло бундай марҳамат қилади: «Агар улардан сўрасанг, албатта: “Биз фақат ўзимизча гап қилиб ўйнаётган эдик, холос”, дейишади. Сен: “Аллоҳни ва Унинг оятларини истеҳзо қилаётган эдингизми?” деб айт» (Тавба сураси, 65-оят).

Уламолар бу оятни ибодатлар, жумладан қурбонлик устидан кулувчиларга ҳам тааллуқли деганлар.

 

Хулоса қилиб айтганда, қурбонлик – Аллоҳ таоло буюрган ибодат. Уни “мем” ёки “прикол”га айлантиришдан эҳтиёт бўлинг. Бунинг учун:

1. Бундай расм ва видеоларга лайк босманг ва уларни тарқатманг.

2. Бундай контент тайёрлаётганларни огоҳлантиринг.

3. Қурбонлик бу – Аллоҳ буюрган ва Унинг розилиги учун қилинадиган ибодат эканини унутманг.

 

Даврон НУРМУҲАММАД

Мақолалар