Кекса отахон бемор бўлди ва уч ўғлини қошига чорлаб, уларга мол-мулкини тақсимлаб бергандан сўнг:
– Ўғилларим, қўлимда қимматбаҳо бир дур қолди. Бу дурни ким охирги уч ой ичида энг улуғ савоб иш қилган бўлса, шунга бераман, – деди.
Бу гапни эшитган тўнғич ўғил:
– Отажон, бир кун анҳор ёқалаб кетаётсам, бир аёл у ёқдан-бу ёққа дод солганча йиғлаб, югурар эди. Билсам, тўққиз ёшли фарзанди сувга тушиб кетиб чўкаётган экан. Анҳор чуқур ва тез оқаётган бўлса-да, жонимни хатарга қўйиб, ўзимни сувга отдим ва болани қутқардим. Боласини бағрига босган она, хурсандлигидан ҳақимга кўп дуолар қилди, бу ҳақиқий мардлик эмасми? – деди.
– Баракалла ўғлим, катта жасорат кўрсатибсан. Бу улуғ савоб иш, сен ҳақиқий ботир йигитнинг ишини қилибсан, – деб мақтаб қўйди.
Навбат иккинчи ўғилга келди:
– Дўконимда савдо-сотиқ билан машғул эдим, нотаниш бир киши менга анчагина олтин-кумушни “сизга омонат” деб, ташлаб кетди. Исмини ҳам, манзилини ҳам айтмади. Орадан анча вақт ўтди. У одамдан дарак йўқ! Кунларнинг бирида дўконимга омонатнинг эгаси кириб келиб, ташлаб кетган омонатини сўради. Омонатнинг бир тийинига ҳам хиёнат қилмай, эгасига қайтариб бердим. Бу ишим мардлик эмасми? – деди.
– Ҳа, сен ҳам омонатдор, содиқ мўминнинг ишини қилибсан! Омонатни сақлаш ва унга хиёнат қилмаслик олижаноб иш, – деб ўртанча ўғлини алқади.
Навбат кенжа ўғилга етди:
– Менинг ашаддий душманим бор эди. Бир кун тонгда ёнбағирда айланиб юрсам, бир одам жарлик ёқасида ухлаб ётибди. Озгина ҳаракат қилса, жарга қулайди. Ёнига борсам, душманим! Итариб юборсам, ўлиши аниқ эди. Аммо унга ўлимни истамадим, уни уйғотиб, “Эҳтиёт бўл, жарга тушиб кетишинг мумкин!” деб ўлимдан сақлаб қолдим, – деди.
Ота кенжа ўғлини бағрига босиб:
– Болажоним, сен энг улуғ савоб ишни қилибсан! Душманингни ўлдиришга қодир бўла туриб, унга яхшилик қилиб, ўлимдан сақлаб қолибсан, бу – мард йигитнинг иши. Манави қимматбаҳо дур сенга, – деб ваъда қилинган мукофотни унга берди.
Ҳақиқий мард инсон душманига ҳам ёмонликни раво кўрмайди. Қўлидан келганича яхшилик қилади. Доно халқимизда “Яхшидан боғ, ёмондан доғ қолади», деб бежиз айтилмаган.
Азиз китобхон! Сиз кимларга яхшилик қилгансиз? Яхшиликнинг мукофоти яхшилик эканини биласизми?!
“Қасамини бузган қиз” китобидан
Ислом цивилизацияси марказида нуфузли халқаро анжуман доирасида тарихий ва маданий аҳамиятга эга воқеа юз берди. ТУРКСОЙ томонидан Марказнинг Ислом цивилизацияси маркази “Туркий дунёдаги энг яхши музей” деб эътироф этилди. Сертификат ТУРКСОЙ бош котиби Султон Раев томонидан тантанали равишда тақдим этилди. Бу эътироф Марказнинг қисқа вақт ичида халқаро майдонда юқори баҳоланаётганидан далолат беради.
Шунингдек, ТУРКСОЙ номидан Шавкат Мирзиёев ташаббуси билан чоп этилган “Турк дунёси адабиёти дурдоналари” 100 жилдлик китоблар тўплами ҳам сертификатга сазовор бўлди. Бу каби кенг қамровли нашр турк дунёсида илк бор амалга оширилди ва “дунёдаги энг яхши адабий лойиҳа” сифатида эътироф этилди.
— Бугун биз ТУРКСОЙ халқаро ташкилоти номидан учта сертификат тақдим этдик. Биринчи сертификатимиз Ўзбекистон Президенти Шавкат Мирзиёев ташаббуси билан чоп этилган “Турк дунёси адабиёти дурдоналари” номли 100 жилдлик китоблар тўпламига берилди. Таъкидлаш жоизки, бу каби кенг қамровли 100 жилдлик нашр ҳозиргача турк дунёсида амалга оширилмаган. Бу, албатта, Ўзбекистоннинг катта ташаббуси бўлди. Бугунги кунда Қозоғистон, Озарбайжон ва Қирғизистон каби давлатлар ҳам ушбу ташаббусни қўллаб-қувватлаб, турли ҳажмдаги — 20, 30, 40, 50 жилдлик китоблар нашр этмоқда. Шунинг учун биз ушбу тўпламни турк дунёсидаги ўзига хос адабий дурдона сифатида эътироф этиб, “дунёдаги энг яхши адабий лойиҳа” деб баҳолаб, сертификат тақдим этдик. Иккинчи сертификат эса Ислом цивилизацияси марказига “Туркий дунёдаги энг яхши музей” номинацияси бўйича берилди. Буни ТУРКСОЙ нинг юксак эътирофи, деб айтиш мумкин. Шунингдек, мазкур музей ТУРКСОЙнинг Турк дунёси музейлари ассоциациясига ҳам қабул қилинди, - деди ТУРКСОЙ бош котиби Султон Раев.
Анжуманда Туркия, Франция, Италия, Германия, АҚШ, Буюк Британия, Россия, Хитой, Ҳиндистон, Эрон ва Қозоғистондан келган етакчи олимлар иштирок этди. Улар Темурийлар даври тарихи, сиёсий тизими, шаҳарсозлик анъаналари, илм-фан ва маданият ривожи бўйича ўз тадқиқот натижаларини тақдим этдилар.
– ТУРКСОЙнинг бу эътирофи ҳурматли Президентимиз ташаббуслари билан қурилган марказимизга берилган муносиб баҳо бўлди деб ўйлайман. Халқаро туркий маданият ташкилоти – ТУРКСОЙ Ислом цивилизацияси марказининг доимий ва ишончли ҳамкорларидан бири. Биз бу ташкилот билан узоқ вақтдан бери ҳамкорлик қилиб келамиз. Жорий йилда ҳам ТУРКСОЙ билан ҳамкорликда халқаро ёшлар форуми, туркий давлатлар ҳунармандлари фествали сингари бир қатор тадбирларни ўтказишга келишиб олдик, - деди марказ директори Фирдавс Абдухолиқов.
Хорижий иштирокчилар ҳам Темурийлар меросининг глобал аҳамияти, Европа ва Осиё цивилизациялари ўртасидаги маданий алоқалардаги ўрни ва халқаро илмий ҳамкорликдаги аҳамиятини алоҳида таъкидладилар.
Туркий дунёдаги энг яхши музей ва дунёдаги энг яхши адабий лойиҳа сифатида эътироф этилган ушбу Марказ ва нашрлар, Ўзбекистоннинг маданий ва маънавий ривожланишидаги катта ютуқ сифатида тарихда қолади.
iccu.uz