Олимларнинг фикрича, инсоннинг миясида миллиардлаб ақл ҳужайралари бўлиб, инсон ўқиган сари шу заррачалар очилиб бораркан. Инсон илмдан узоқлашиб, ўқимай қўйса, ҳужайралар ўлиб, ақл қоронғилашиб, жоҳиллик ботқоғига ботиб борар экан. Китобни кўп мутолаа қилиш қалб ойнасини ялтиратиб, сайқаллайди. Чунки китоб энг содиқ дўст, ишончли сирдош. Китоб ва илм боис ризқ-рўзимиз мўл бўлади. Пировардида, юрт ва давлат ҳам кучли бўлади. Одамлар ичида садоқат ва ўзаро оқибат ришталари мустаҳкам бўлади.
Китоб билан онгимизни ўткирлаб, кескир қилиб турмасак, ақлимиз борган сари ўтмаслашиб, занглаб боради. Занглаган ақл эса ҳеч нарсага ярамайди.
Бир отахонни танирдим, Аллоҳ раҳмат қилсин, 85 ёшида вафот этди, олдимга тинмай китоб сўраб келаверарди. Кексалигига қарамасдан, олти ойда ўн бештадан ортиқ китобни бошдан охиригача ўқиди. Кунларнинг бирида отахон:
– Яна ҳам яхши китобингиз борми? – деди. У кишига мос китоб топгунимча бир оз хижолат чекдим. Аммо яна бир китоб топиб, қўлларига тутқаздим. Тўғриси, отахонга берган китобларни кўпимиз тўлиқ ўқимаганмиз. Бир йил ичида илмлари, онги ва тушунчалари шу қадар ошдики, мен билан илмий мунозаралар қилишга шу қадар шошдики, асти сўраманг. Илм ақлни тезгир айлаши ва илм излаш қабргача бўлишининг ҳикматини кўриб, Парвардигор, қудратингга минг тасанно дедим. Отахон вафотига қадар китоб ўқиди.
Азиз китобхон! Шуни билингки, китоб инсонни улуғликка етаклайди. Китоб ўқисангиз, асар қаҳрамони билан дилдан суҳбатлашасиз. Тушларингизда бирга юриб, унинг яхши фазилатларини ўзингизда мужассам айлайсиз. Хато ва камчиликларингизни тузатасиз, яшашдан мақсад нималигини англайсиз. Бу эса улкан бахтдир. Шу сабаб китобга ошно бўлинг, қадрдон!
Ақлни илму ҳикмат айлагай тезгир,
Қиличу ханжардан бўлади кескир.
Фикринг дарёсини гар босса лойқа,
Қалбинг қорайиб, жисминг ҳам эскир.
“Қасамини бузган қиз” китобидан
Мақолада XXI асрнинг биринчи чорагида дунёда жадал технологик ва илмий тараққиёт билан бирга, мафкуравий таҳдидлар, маънавий инқирозлар ва мутаассиблик кайфиятининг авж олиши ҳам кузатилаётгани таъкидланади. Муаллиф жамиятда юзага келаётган бундай мураккаб шароитда Янги Ўзбекистонда давлат сиёсати даражасига кўтарилган “Жаҳолатга қарши – маърифат” тамойилининг мазмун-моҳияти ва амалий аҳамиятини батафсил ёритиб берган.
Таъкидланганидек, бугунги кунда радикализм ва экстремистик ғояларга қарши курашишда фақат маъмурий чоралар ёки куч ишлатиш усуллари билан чекланиб бўлмайди. Бу борада энг самарали ва барқарор ечим аҳоли, айниқса, ёшларнинг маърифатини ошириш, одамлар қалбига ислом динининг асл инсонпарварлик ва бағрикенглик моҳиятини сингдиришдир.
Мақолада Ўзбекистонда буюк аждодларимиз, хусусан, Имом Бухорий, Имом Термизий ва бошқа мутафаккир алломаларнинг бой илмий-маънавий меросини тадқиқ этиш, уларни халқаро даражада тарғиб қилиш борасида амалга оширилаётган кенг кўламли ислоҳотларга алоҳида тўхталиб ўтилган. Шунингдек, муаллиф юртимизда ташкил этилган, илмий-тадқиқот марказлари ва таълим муассасалари томонидан амалга оширилаётган жаҳолатга қарши илм-фан ва маърифатни асосий қурол сифатида қўллаш модели халқаро ҳамжамият, хусусан, мусулмон дунёси учун ибратли тажриба бўла олишини асослаб берган.
Айтиш мумкинки, “Ал-Сиёсий” нашрида эълон қилинган ушбу мақола Ўзбекистон томонидан илгари сурилаётган ва ҳаётга изчил татбиқ этилаётган тинчликсеварлик ва маърифий ислом тамойиллари тўғри ҳамда ўз вақтида қўлланаётган чора экани халқаро майдонда кенг эътироф этилаётганини яна бир бор намойиш қилди.
Ўзбекистон мусулмонлари идораси Матбуот хизмати