Сайт тест ҳолатида ишламоқда!
10 Май, 2026   |   22 Зулқаъда, 1447

Тошкент шаҳри
Бомдод
03:37
Қуёш
05:10
Пешин
12:24
Аср
17:21
Шом
19:33
Хуфтон
20:59
Bismillah
10 Май, 2026, 22 Зулқаъда, 1447

Китоб

08.08.2018   8302   2 min.
Китоб

Олимларнинг фикрича, инсоннинг миясида миллиардлаб ақл ҳужайралари бўлиб, инсон ўқиган сари шу заррачалар очилиб бораркан. Инсон илмдан узоқлашиб, ўқимай қўйса, ҳу­жай­ралар ўлиб, ақл қоронғилашиб, жоҳиллик ботқоғи­га ботиб борар экан. Китобни кўп муто­лаа қилиш қалб ойнасини ялтиратиб, сай­қал­лай­ди. Чунки китоб энг содиқ дўст, ишончли сир­дош. Китоб ва илм боис ризқ-рўзимиз мўл бўла­ди. Пировар­дида, юрт ва давлат ҳам кучли бўлади. Одамлар ичида садоқат ва ўзаро оқибат риш­талари мустаҳ­кам бўлади.

Китоб билан онгимизни ўткирлаб, кескир қи­либ турмасак, ақлимиз борган сари ўтмасла­шиб, занглаб боради. Занглаган ақл эса ҳеч нарсага ярамайди.

Бир отахонни танирдим, Аллоҳ раҳмат қил­син, 85 ёшида вафот этди, олдимга тинмай китоб сўраб келаверарди. Кексалигига қарамасдан, ол­ти ойда ўн бештадан ортиқ китобни бошдан охи­ригача ўқиди. Кунларнинг бирида отахон:

– Яна ҳам яхши китобингиз борми? – деди. У кишига мос китоб топгунимча бир оз хижолат чекдим. Аммо яна бир китоб топиб, қўлларига тутқаздим. Тўғриси, отахонга берган китобларни кўпимиз тўлиқ ўқимаганмиз. Бир йил ичида илмлари, онги ва тушунчалари шу қадар ошдики, мен билан илмий мунозаралар қилишга шу қадар шошдики, асти сўраманг. Илм ақлни тезгир айлаши ва илм излаш қабргача бўлиши­нинг ҳикматини кўриб, Парвардигор, қудратинг­га минг тасанно дедим. Отахон вафотига қадар китоб ўқиди. 

Азиз китобхон! Шуни билингки, китоб инсонни улуғликка етаклайди. Китоб ўқисангиз, асар қаҳрамони билан дилдан суҳбатлашасиз. Тушларингизда бирга юриб, унинг яхши фазилат­ла­рини ўзингизда мужассам айлайсиз. Хато ва камчи­ликларингизни тузатасиз, яшашдан мақ­сад нималигини англайсиз. Бу эса улкан бахтдир. Шу сабаб китобга ошно бўлинг, қадрдон!

Ақлни илму ҳикмат айлагай тезгир,

Қиличу ханжардан бўлади кескир.

Фикринг дарёсини гар босса лойқа,

Қалбинг қорайиб, жисминг ҳам эскир.

 

“Қасамини бузган қиз” китобидан

Ибратли ҳикоялар
Бошқа мақолалар

Сабрнинг фазилати ва савоби

07.05.2026   4212   2 min.
Сабрнинг фазилати ва савоби

Бисмиллаҳир Роҳманир Роҳийм

Аллоҳ собир (сабрли)ларни Ўз лутфи карами билан мукофотлаб, хос бандаларидан айлади. Яратган марҳамат қилди:

“Ҳеч шак-шубҳа йўқки, сабр-тоқат қилувчиларга ажр-мукофотлари ҳисоб-китобсиз тўла-тўкис қилиб берилур” (Зумар сураси, 10-оят).

Аллоҳ Пайғамбари соллаллоҳу алайҳи васалламга амр этди:

“Бас, гўзал сабр айла!” (Маориж сураси, 5-оят).

Бошига бало, мусибат тушган одам одамлар орасида ички изтиробини билдирмай, ўзини одатий тарзда тутса, у гўзал сабр этувчилардандир.

Аллоҳ мўминларга ўз нафслари билан курашишда, шунингдек, одамлар билан ўзаро муносабатда сабр кўрсатишларини буюрди:

“Эй мўминлар, сабр қилингиз ва сабр-тоқат қилишда (кофирлардан) устун бўлингиз ҳамда доимо (кураш – жиҳод учун белингиз боғлиқ ҳолда) ҳозир турингиз! Ва Аллоҳдан қўрқингизким (шунда) шояд нажот топгайсизлар!” (Оли Имрон сураси, 200-оят).

Аллоҳ қўллаб-қувватламаса банда сабр этолмаслигини ҳам Аллоҳнинг Ўзи уқтиради:

“Сабр кўрсат, бу эса фақат Аллоҳнинг ёрдами билангина мумкин бўлур!” (Наҳл сураси, 127-оят).

Сабр фазилатини ҳазрати Пайғамбаримиз соллаллоҳу алайҳи васаллам тушунтирганлар:

“Сабр – диннинг ярми, ҳақиқий илм ва комил ишонч эса диннинг ҳаммасидир (тўлиқ диндир)” (Алқамадан ривоят қилинган, Баззор ривояти).

У зот соллаллоҳу алайҳи васаллам, шунингдек, яна айтганларки: “Мусибатда сабр этиб, Аллоҳ лутфидан умид қилиб ризолик кўрсатиш, қуллар озод этишдан ҳам афзалроқдир” (Имом Суютий ривояти).

Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам марҳамат қилдилар: “Мусулмоннинг сабри ва дуоси нақадар гўзал қуролидир!” (Ибн Аббос ривоят қилган).

Аллоҳнинг Элчиси соллаллоҳу алайҳи васаллам дедилар: “Ибодатларнинг қадрлиси – қийинчиликдан сўнг мўллик, енгиллик келишига умид қилиш ва ишонишдир” (Табароний).

Саҳобий ҳазрат Али ибн Абу Толиб розияллоҳу анҳу марҳамат этадилар: “Иймон учун сабр тан учун бош кабидир”.
 

“Ахлоқус солиҳийн” (Яхшилар ахлоқи) китобидан
Йўлдош Эшбек, Даврон Нурмуҳаммад
таржимаси.