Олимларнинг фикрича, инсоннинг миясида миллиардлаб ақл ҳужайралари бўлиб, инсон ўқиган сари шу заррачалар очилиб бораркан. Инсон илмдан узоқлашиб, ўқимай қўйса, ҳу­жай­ралар ўлиб, ақл қоронғилашиб, жоҳиллик ботқоғи­га ботиб борар экан. Китобни кўп муто­лаа қилиш қалб ойнасини ялтиратиб, сай­қал­лай­ди. Чунки китоб энг содиқ дўст, ишончли сир­дош. Китоб ва илм боис ризқ-рўзимиз мўл бўла­ди. Пировар­дида, юрт ва давлат ҳам кучли бўлади. Одамлар ичида садоқат ва ўзаро оқибат риш­талари мустаҳ­кам бўлади.

Китоб билан онгимизни ўткирлаб, кескир қи­либ турмасак, ақлимиз борган сари ўтмасла­шиб, занглаб боради. Занглаган ақл эса ҳеч нарсага ярамайди.

Бир отахонни танирдим, Аллоҳ раҳмат қил­син, 85 ёшида вафот этди, олдимга тинмай китоб сўраб келаверарди. Кексалигига қарамасдан, ол­ти ойда ўн бештадан ортиқ китобни бошдан охи­ригача ўқиди. Кунларнинг бирида отахон:

– Яна ҳам яхши китобингиз борми? – деди. У кишига мос китоб топгунимча бир оз хижолат чекдим. Аммо яна бир китоб топиб, қўлларига тутқаздим. Тўғриси, отахонга берган китобларни кўпимиз тўлиқ ўқимаганмиз. Бир йил ичида илмлари, онги ва тушунчалари шу қадар ошдики, мен билан илмий мунозаралар қилишга шу қадар шошдики, асти сўраманг. Илм ақлни тезгир айлаши ва илм излаш қабргача бўлиши­нинг ҳикматини кўриб, Парвардигор, қудратинг­га минг тасанно дедим. Отахон вафотига қадар китоб ўқиди. 

Азиз китобхон! Шуни билингки, китоб инсонни улуғликка етаклайди. Китоб ўқисангиз, асар қаҳрамони билан дилдан суҳбатлашасиз. Тушларингизда бирга юриб, унинг яхши фазилат­ла­рини ўзингизда мужассам айлайсиз. Хато ва камчи­ликларингизни тузатасиз, яшашдан мақ­сад нималигини англайсиз. Бу эса улкан бахтдир. Шу сабаб китобга ошно бўлинг, қадрдон!

Ақлни илму ҳикмат айлагай тезгир,

Қиличу ханжардан бўлади кескир.

Фикринг дарёсини гар босса лойқа,

Қалбинг қорайиб, жисминг ҳам эскир.

“Қасамини бузган қиз” китобидан