Олимларнинг фикрича, инсоннинг миясида миллиардлаб ақл ҳужайралари бўлиб, инсон ўқиган сари шу заррачалар очилиб бораркан. Инсон илмдан узоқлашиб, ўқимай қўйса, ҳужайралар ўлиб, ақл қоронғилашиб, жоҳиллик ботқоғига ботиб борар экан. Китобни кўп мутолаа қилиш қалб ойнасини ялтиратиб, сайқаллайди. Чунки китоб энг содиқ дўст, ишончли сирдош. Китоб ва илм боис ризқ-рўзимиз мўл бўлади. Пировардида, юрт ва давлат ҳам кучли бўлади. Одамлар ичида садоқат ва ўзаро оқибат ришталари мустаҳкам бўлади.
Китоб билан онгимизни ўткирлаб, кескир қилиб турмасак, ақлимиз борган сари ўтмаслашиб, занглаб боради. Занглаган ақл эса ҳеч нарсага ярамайди.
Бир отахонни танирдим, Аллоҳ раҳмат қилсин, 85 ёшида вафот этди, олдимга тинмай китоб сўраб келаверарди. Кексалигига қарамасдан, олти ойда ўн бештадан ортиқ китобни бошдан охиригача ўқиди. Кунларнинг бирида отахон:
– Яна ҳам яхши китобингиз борми? – деди. У кишига мос китоб топгунимча бир оз хижолат чекдим. Аммо яна бир китоб топиб, қўлларига тутқаздим. Тўғриси, отахонга берган китобларни кўпимиз тўлиқ ўқимаганмиз. Бир йил ичида илмлари, онги ва тушунчалари шу қадар ошдики, мен билан илмий мунозаралар қилишга шу қадар шошдики, асти сўраманг. Илм ақлни тезгир айлаши ва илм излаш қабргача бўлишининг ҳикматини кўриб, Парвардигор, қудратингга минг тасанно дедим. Отахон вафотига қадар китоб ўқиди.
Азиз китобхон! Шуни билингки, китоб инсонни улуғликка етаклайди. Китоб ўқисангиз, асар қаҳрамони билан дилдан суҳбатлашасиз. Тушларингизда бирга юриб, унинг яхши фазилатларини ўзингизда мужассам айлайсиз. Хато ва камчиликларингизни тузатасиз, яшашдан мақсад нималигини англайсиз. Бу эса улкан бахтдир. Шу сабаб китобга ошно бўлинг, қадрдон!
Ақлни илму ҳикмат айлагай тезгир,
Қиличу ханжардан бўлади кескир.
Фикринг дарёсини гар босса лойқа,
Қалбинг қорайиб, жисминг ҳам эскир.
“Қасамини бузган қиз” китобидан
Бисмиллаҳир Роҳманир Роҳийм
Ўз замонасининг энг катта қасрида, қўл остида кўплаб жория ва қуллари билан, тўкис ҳаёт ичида яшайдиган аёл бор эди. У Осиё бинти Музоҳим, Фиръавннинг аёли эди. У қасрда осойишталикда яшарди, бироқ унинг қалбида иймон нури барқ урди. Шундан кейин эри унинг бошига қийинчиликлар сола бошлади. У ўткир назарли аёл эди, қўл остидаги жория ва қуллар ҳамда шундай тўкин ҳаётни тарк этиб, уларни иймони йўлида фидо қила олди. Шунинг учун ҳам Аллоҳ таоло Ўз Китобида зикр этиши ва мўминларга намуна қилишига ҳақли бўлди. Аллоҳ таоло айтади:
﴿وَضَرَبَ اللَّهُ مَثَلًا لِلَّذِينَ آَمَنُوا اِمْرَأَةَ فِرْعَوْنَ إِذْ قَالَتْ رَبِّ ابْنِ لِي عِنْدَكَ بَيْتًا فِي الْجَنَّةِ وَنَجِّنِي مِنْ فِرْعَوْنَ وَعَمَلِهِ وَنَجِّنِي مِنَ الْقَوْمِ الظَّالِمِينَ﴾
“Аллоҳ иймон келтирганларга Фиръавннинг хотинини мисол қилиб кўрсатди. У: “Роббим, менга Ўз ҳузурингда, жаннатда бир уй бино қилгин. Менга Фиръавндан ва унинг ишидан нажот бергин ва золим қавмлардан нажот бергин, деб айтди” (Таҳрим сураси, 11-оят).
Уламолар ушу оятнинг тафсирида шундай дейишади: “Осиё розияллоҳу анҳо “Уй олишдан олдин қўшни танлаш”га амал қилдилар. Шунинг учун ҳам Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васалламнинг комилликка эришган аёллар орасида зикр этишларига муносиб бўлдилар. У зот алайҳиссалом айтадилар:
قال رسول الله صلى الله عليه وسلم: كمل من الرجال كثير. ولم يكمل من النساء غير مريم بنت عمران وآسية امرأة فرعون وإن فضل عائشة على النساء كفضل الثريد على سائر الطعام
“Эркаклардан кўпчилик комилликка эришган. Аёллардан эса фақат Фиръавннинг аёли Осиё ва Имроннинг қизи Марямгина комилликка эришган. Албатта Оишанинг бошқа аёлларга нисбатан фазли худди сарид (арабларнинг севимли таоми)нинг бошқа таомларга нисбатан устунлиги кабидир” (Имом Бухорий ривояти).
Бу мўмина Фиръавннинг зулматларга тўлган қасрида порлаган чироқ Осиё онамиздир. Ким биз учун сабр, сабот ва Аллоҳ томон даъват этадиган чироқ ила нур сочади?
Шуъла: Фикрингизни бошқаринг, бахтли бўласиз.
Доктор Оиз ал-Қарнийнинг
"Дунёдаги энг бахтли аёл" китобидан