Аслида, инсонлар ўқишни жуда яхши кўради. Амалиёт шуни исботладики, шаҳарларда қад ростлаган кутубхоналар доимо одамлар диққат марказида бўлиб келади. Интернет ривожланиб бориши ва катталарнинг ёшлар саводсизлигидан доим нолишига қарамай, биз ҳали ҳам билим томон интиламиз. Айниқса, билим манбаи сифатида мана бундай ёрқин архитектура дурдоналари қад ростланган бўлса.
Боязид давлат кутубхонаси, Истанбул

Бино 1506 йил қурилган бўлиб, йўл бўйидаги карвонсарой сифатида хизмат қилган. Фақатгина 19 аср охирига келиб у давлат кутубхонасига айланади. Яқиндагина архитектура ёдгорлигини янгилаш ишини Tabanlioglu студиясининг мутахассислари ўз бўйнига олди ва сақланиб қолган мумтоз намуна билан озгина замонавий дизайнни уйғунлаштирди.
Венессла, Норвегия

Норвегиянинг Vennesla кутубхонаси коинот порталидек кўринишга эга. Ҳар бир бўрттирма бўлинмаларнинг ўз ёритгичи мавжуд бўлиб, у ҳар бир ташриф буюрувчига айни дақиқанинг ғалати, омонат ҳиссиётини улашади. Товушларни ютиб юборувчи материаллар залга ажойиб жимжитликни ҳадя қилади.
Бирмингем кутубхонаси, Англия

Бирмингем кутубхонасининг ташқи кўриниши металл тўр билан ўралган жуда ҳам қўпол, қақшатқич бўлиб кўринади. Бироқ ёрқин ранглар ва тоза чизиқлар билан тўлдирилган интерьер таассуротни мутлақо ўзгача томонга буриб юборади.
Чикаго оммавий кутубхонаси, АҚШ

Чикагодаги оммавий кутубхонанинг янги соддалаштирилган биноси ҳудди гавжум шаҳар ўртасига келиб кўнган коинот кемасини ёдга солади. Архитекторлар қурилиш вақтида фэн-шуй тамойилларига асослангани диққатга сазовордир.
Dokk1 Library, Дания

Dokk1 кутубхонаси яқинда 2016 йилнинг энг яхши оммавий кутубхонаси сифатида мукофотни қўлга киритди ва у бу номга чиндан ҳам муносиб. Скандинавиядаги энг улкан китоблар жамланган маскан Даниянинг Орхус дарёси яқинида жойлашган. Қаттиқ, геометрик тўғри фасад, катта теварак-атроф ва шаҳар тароватини акс эттирувчи панорамали деразалар.
Лоуренс кутубхонаси, Германия

Бу ажойиб билим маскани чинакам қақнус: замонавий архитекторлар 1972 йилда қурилган уйни қайта ишлаб чиқиб, йиғиб чиқишди. Полдан шифтгача катта деразалар билан ўралган ўқиш зали китобсеварларнинг ушалган орзусига ўхшайди.
Yangzhou Zhongshuge, Хитой

Янчжоу (Чжэнь Юань, Хитой) китоб дўконидаги сайр худди китоблар билан тўлдирилган дарё бўйлаб юришга ўхшайди. Архитекторлар айнан шундай дизайнни яратишган. Фолиантларнинг қаттиқ ва юмшоқ муқоваси эгри чизиқларни шакллантиради. Шифт чироқлари эса қоронғи ойнали полда аксини намойиш этиб, туннелни эслатади.
Будё кутубхонаси, Норвегия

Норвегиядаги янги Будё оммавий кутубхонаси ҳам маданият маркази ҳисобланади. Китоблардан ташқари, бу ерда учта бино мавжуд: иккитасида концертлар ташкил қилинади, учинчи бино вақтинчалик бадиий кўргазмалар учун ажратилган.
Инсоннинг феъли қизиқ: биз кўпинча ўзимизда йўқ нарсалар ҳақида қайғуриб, қўлимиздаги бебаҳо неъматларни одатдаги ҳолдек қабул қиламиз. Ваҳоланки, биз оддий деб билган қулайликлар, соғлиқ ва бошқа имкониятлар сайёрамизнинг миллионлаб аҳолиси учун энг катта орзу ҳисобланади.
Жумладан, бугунги тонгни дунё бўйича 174 мингга яқин инсон қарши ололмади. Айни дамда 50 миллиондан ортиқ одам саратон касаллиги билан курашмоқда. 300 миллион инсон ранглар жилосини кўриш бахтидан маҳрум. 400 миллионга яқин киши эса эшитиш мосламаларисиз дунё товушларини эшита олмайди. 770 миллиондан ортиқ катта ёшдаги инсон ҳанузгача ўқиш ва ёзишни билмайди. 2,5 миллиарддан зиёд аҳоли глобал ахборот ва интернет имкониятларидан узилган ҳолда яшамоқда. 6,5 миллиард инсон эса самолётда умуман учиб кўрмаган...
Бу рақамлар шунчаки қуруқ кўрсаткичлар эмас. Улар ортида миллионлаб инсонларнинг ана шундай аянчли тақдири ётибди.
Агар сиз ҳозир ушбу матнни ўқий олаётган, атрофдаги ранглар ва товушларни ҳис қилаётган, энг муҳими, янги кунни соғ-омон яшаётган бўлсангиз, демак, сиз сайёрадаги энг бахтли инсонлардан бирисиз. Шундай экан, турмуш ташвишларидан нолишни тўхтатинг. Ён-атрофга боқинг: сиз яшаётган бугунги кунга кимлардир етмади. Демак, ҳар бир хотиржам олинган нафас, ҳар тинч отган тонг учун Яратганга ҳамдлар айтиб, шукроналик кайфияти билан яшанг. Чунки сиз энг бой одамсиз!
Акбаршоҳ РАСУЛОВ