“Баланд шохда қизил олма пишган экан...”
Жонон Қоратой қовун-тарвузга уруш очди, қуртлаган мевага ишорат қилди
Ички касалликлар ва кардиология мутахассиси профессор, доктор Жонон Қоратой Рамазон ҳайити муносабати билан тайёрланадиган ширинликлар ҳақида гапирар экан, ёз меваларидан қайси бирида қурт бўлса, ўша мевани ейишни тавсия қилди.
“Байрамда ширинлик ўрнига писта, ёнғоқ, енг”
Рамазон ҳайити тўғрисида сўз юритган Қоратой, жумладан, бундай деди: Яқинлашиб келаётган Рамазон ҳайитининг яна бир номи “Ширинлик байрами”дир. Ҳозирданоқ байрамга атаб ширинликлар пишириш бошланди.
Ҳар бир кишига байрамни яхши ўтказишини тилайман. Аммо ширинлик емаслигинигизни истайман. Чунки унда соғлиққа жиддий зарар етказадиган жўхори сиропи бор. Жўхори сиропи таркибидаги шакар оқ шакардан кўра ҳужайраларимизни етти баробар кўп бузади, жигаримизни ёғлантиради. Агар семиз бўлсангиз, қон босимингиз бўлса, қанд касаллигингиз бўлса, шакар қўшилган ҳеч нарса емаслигингизни маслаҳат бераман.
Бизда албатта байрамда ширинлик улашилади, бу – азалий анъанамиз. Аммо икром этди – емасак айб бўлади, дейиш бўлмайди. Зеро, ҳар ким ўз соғлиги учун ўзи қайғуришга мажбур. Рамазон байрамида ширинлик ўрнига писта, ёнғоқ икром этсинлар. Анжир, ўрик қоқи ва данакли майиз соғликка фойдали ширинликлардир. Болаларга ҳам ширинлик тарқатиш ўрнига ана шуларни берсинлар. Шакар – энг ширин заҳардир. Байрамимизни заҳарламайлик.
“Энг фойдали мева қуртлаган олма”
Ёзда турли-туман мевалар пишиб қолади. Тарвузни пишлоққа қўшиб еюувчилар ҳам бўлади... мевасиз куни ўтмайдиганларга нима дейсиз?
Мен тарвуз парҳези нима эканини билмайман. Аммо тарвуз, қовун триглицерид деган хатарли ёғларни кўпайтиради, қонда сийдик кислотасини оширади. Бу гапларни ҳаводан олиб гапирмаяпман, беморларнинг аҳволидан келиб-чиқиб айтяпман. Аммо, албатта, қуртлаган олма енг, қишлоқ хўжалик кимёси заҳарларига тўйинган меваларни еманг дейман. Қовун, тарвузнинг суви шакардир. Қанд касалингиз бўлса, ички касаллигингиз бўлса. бу касалликларингиз янада кучаяди ва жигарингиз, қорнингиз, томоғингиз, ҳамма жойингизни ёғлантирасиз. Энг фойдали мева қурт тушган олма ва зайтундир.
Мевасиз кун ўтмайди-ку ёзда... гилос, қулупнай...шундайми?..
Хорижда эълон қилинган бир мақолада кичик ёшданоқ семириб кетиш боланинг ўқишига ва ҳофизасининг бузилишига сабаб бўлади, дейилади. Вақти-вақти билан есангиз бўлади уларни. 1950 йилда Америкада мевалар устидан тадқиқот ўтказилганда бир дона олмада 4,5 миллиграм темир моддаси борлиги аён бўлган эди. Аммо айни тадқиқот 1998 йилда ўтказилганда 26 та олма еганда 0.18 миллиграм темир олиниши маълум бўлди. Ўшандан бери яна йигирма йил ўтди – олма таркибида бугун қанча темир моддаси қолди – Худо билади уни. Бугун мева еган одам фақат фруктоза билан озиқланади ва бутун касалликларнинг сабабчиси шу ўзи. Шунинг учун еманг демоқдаман. Емасангиз нима бўлади?.. Қуртни топсангиз ейсиз мевани. Фруктоза қоринда ёнғин содир қилади. Бундан ташқари унинг таркибида қишлоқ хўжалик кимёсининг заҳарлари бор... Жами касалликларнинг манбаси ана ўша кимёвий дорилардир: юрак, аутизм, паркинсон, алтсгемер хасталиклари бошланади. Бунинг ортида инсулин баландлиги ётади. Ун ва нон ҳам шуларнинг сирасига киради.
Робия ЖЎРАҚУЛОВА таржима қилди.
Тарихни бузиб кўрсатмаслик учун
Вазирлар Маҳкамаси ҳузуридаги Имом Бухорий халқаро илмий-тадқиқот марказида "Ислом маърифати, ҳадис илми ва Имом Бухорий мероси" ўқув курси ўтказилди. Мутахассислар томонидан ёдгорлик мажмуаси гид-экскурсоводлари учун ўтказилган машғулотлар доирасида экскурсия фаолияти билан боғлиқ ҳуқуқий, назарий ва амалий масалалар кўриб чиқилди, хабар бермоқда “Самаркандский вестник” нашри.
- Бу ерга ташриф буюрган ҳар бир зиёратчи фақат ибодат қилиш учун эмас, балки маънавий "озиқ" олиш учун ҳам бориши керак, - дейди Имом Бухорий халқаро илмий-тадқиқот маркази директори Ш.Зиёдов. - Бу ерда фаолият юритаётган гидларнинг малакасини ошириш тизимини йўлга қўяр эканмиз, уларга Имом Бухорийнинг бизга қолдирган меросини, бу мероснинг тарихий манбаларини чуқур ўргатишимиз шарт.
Курс доирасида мажмуага биринчи марта ташриф буюрган меҳмонлар билан мулоқотнинг ўзига хос хусусиятлари муҳокама қилинди. Хорижлик зиёратчиларга нафақат Имом ал-Бухорий ҳаётидаги фактлар ва диний қадриятларимизни етказиш, балки бой маданий меросимизни асраб-авайлаш ва етказиш каби долзарб масалалар кўтарилди.
Гид-экскурсоводлар ҳам ўз тажрибалари билан ўртоқлашиб, келгусидаги ишларни ташкил этиш бўйича таклифлар бердилар. Бу бевосита экскурсияларни ўтказиш пайтида юзага келадиган масалаларни муҳокама қилиш имконини берди.
Курс Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамаси ҳузуридаги Дин ишлари бўйича қўмита, Диний таълим соҳасида кадрлар малакасини ошириш ва қайта тайёрлаш институти, Имом Бухорий халқаро илмий-тадқиқот маркази, вилоят ҳокимлиги ҳамда Имом Бухорий ёдгорлик мажмуасини сақлаш ва унинг атрофини ободонлаштириш департаменти томонидан ташкил этилди.
Тарихий обидалар ва зиёратгоҳлар туризм салоҳиятининг муҳим қисми бўлган Самарқанд вилояти учун малакали мутахассисларни тайёрлаш алоҳида аҳамиятга эга. Меҳмонга ташриф буюриладиган жойнинг тарихи қанчалик тўлиқ ва тушунарли очиб берилиши гиднинг профессионаллигига боғлиқ. Шунинг учун ҳам гид-экскурсоводларнинг малакасини мунтазам ошириб бориш, уларнинг касбий билим ва кўникмаларини такомиллаштириш ҳамда замонавий хизмат кўрсатиш стандартларини жорий этиш Самарқандда туризм хизматлари сифатини оширишда устувор йўналишлардан бири бўлиб қолмоқда.
Ўзбекистон мусулмонлари идораси Матбуот хизмати
- «
- »