Савол: Сафарда тўрт ракатли фарз намозлари икки ракат ўқилишини биламиз. Манзилга машинада тез етиб олиш мумкин бўлгани боис бу намозларни тўлиқ ўқиса бўладими? Шу ҳақда маълумот берсангиз.
(Андижон вилояти, Жалолобод тумани).
Жавоб: Анас ибн Молик розияллоҳу анҳу: “Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам билан Мадинада пешинни тўрт, асрни Зулҳулайфада икки ракат ўқидим”, деганлар (Имом Муслим ривояти). Ушбу ривоятда Пайғамбаримиз соллаллоҳу алайҳи васаллам сафарни қасд қилган бўлсалар ҳам, Мадинадан кетишга улгурмаганлари учун пешинни тўрт ракат қилганлар ва шаҳардан чиқиб Зулҳулайфа деган жойда асрни қаср қилганлар.
Мусофир киши тўрт ракатли фарз намозларни қаср, яъни, икки ракат қилиб ўқиши ҳанафий мазҳабида вожиб, уни тўрт ракат ўқиса, гуноҳкор бўлади (“Мухтасари Виқоя”). Чунки тўрт ракатли фарз намозларнинг икки ракати мусофирга фарздир (“Ҳидоя”, “Фатовои Ҳиндия”). Бу дегани, агар уни тўлиқ ўқиб биринчи қаъдада адашиб ўтирмаса, охирги қаъдада ўтирмагани учун намози бузилади, деганидир. Мусофирнинг белгиланган масофани тез ё секин босиб ўтишига қаралмайди ва тезюрар уловлардаги киши ҳам қаср қилиб ўқийди.
Мусофир ўз юртининг уйларидан ўртача пиёда юришда уч куну уч кечалик (камида 90 километр) масофани қасд қилиб, шаҳри ёки қишлоғининг четидаги уйлардан ажраган одамдир. Шаҳарга туташган қишлоқ бўлса, ўшандан ўтиши билан унинг мусофирлиги бошланади (“Ал-Мавсуъатул фиқҳия”).
“Сўраган эдингиз” китобидан
Бугун, 16 июнь куни пойтахтимизда старт олган «Инвестициялар барқарорлиги: янги уфқлар, янги ҳамкорликлар» мавзусидаги Бешинчи Тошкент халқаро инвестиция форуми доирасида «Тошкент» залида муҳим панель сессияси бўлиб ўтди.
«Исломий молия ва сукук бозорлари: Кўрфаз капиталини ривожланаётган иқтисодиётларга йўналтириш» мавзусига бағишланган ушбу сессияда халқаро ва маҳаллий экспертлар, молиявий ташкилотлар ва давлат сектори вакиллари иштирок этди.
Бугунги кунда жаҳон исломий молия бозорининг ҳажми 3 триллион АҚШ долларидан ошиб улгурди. Сессия давомида исломий молиянинг асосий воситалари ҳисобланган сукук (исломий облигациялар), такафул (исломий суғурта) ва шариат тамойилларига мувофиқ бўлган бошқа молиявий тузилмалар ривожланаётган бозорлар, хусусан, Ўзбекистон иқтисодиёти ва инфратузилма лойиҳаларига суверен капитални жалб қилишда қандай рол ўйнаши мумкинлиги атрофлича таҳлил қилинди.
Ислом тараққиёт банкининг Ўзбекистондаги вакили Хусан Хасанов модераторлик қилган давра суҳбатида янги молиявий маҳсулотлар дизайнини яратиш, миллий қонунчилик ва тартибга солиш тизимини халқаро шариат стандартлари билан уйғунлаштириш ҳамда янги эмиссияларга институционал инвесторларнинг талабини шакллантириш масалалари муҳокама қилинди.
Панель сессиясида соҳанинг нуфузли маърузачилари, жумладан, Ўзбекистон Республикаси Марказий банки раиси ўринбосари Санжар Носиров, "AD Wealth" бошқарувчи шериги Алишер Жуманов, "IMAN" бош ижрочи директори Рустам Рахматов, Руминиянинг собиқ ташқи ишлар вазири Рамона Мэнеску ҳамда Ўзбекистон иқтисодий ривожланиш жамғармаси вице-президенти Саломе Сванадзе ўз маърузалари билан иштирок этишди.
Экспертларнинг фирича, Ўзбекистонда исломий молия экотизимининг ривожланиши Кўрфаз мамлакатларидан йирик инвестиция оқимларини жалб қилиш ва мамлакатда тадбиркорлик соҳасини молиялаштиришнинг муқобил манбаларини яратишда янги уфқларни очиб беради.
Форум доирасидаги муҳокамалар ва шўъба мажлислари давом этмоқда.
Ўзбекистон мусулмонлари идораси
Матбуот хизмати