Қуръон ўқинг, дуо қилинг!
Уйда мотам... ҳамма ғамга ботган, қайғуда: кимдир додлаб йиғлаган, кимдир хомуш тортганча, бир нуқтага тикилиб қолган...
Вафот етган инсоннинг тўрт фарзандининг биттасида азадорлик аломати сезилмасдан жанозада анчайин тетик ва бардам турарди. Табиийки, бу ҳол кўпчиликни ажаблантирди, аммо ҳеч ким ундан нега бундай қилаётганини сўрамади.
Охири тоқати тоқ бўлган оқсоқол ҳамон жилмайиб турган фарзандга қараб танбеҳ бера бошлади: “Менга қара болам! Намунча хурсанд бўлмасанг! Ахир бугун отангдан айрилдинг-ку!? Наҳот кўзингга бир томчи ҳам ёш келмаса!?” Фарзанд унга бундай жавоб берди: “Тўғри, бугун мен учун қайғули кун. Юрагим ачишиб кетяпти, аммо сабр қилишга мажбурман! Биринчидан, агар бошқаларга қўшилиб дод-вой солсам, марҳум отамнинг руҳига жабр қилган бўламан. Иккинчидан, агар додлаб йиғлаётган инсонлар йиғи-сиғи ўрнига ҳеч бўлмаса бир бора калима келтириб, марҳумнинг руҳига бағишлаганда – ҳам марҳумга фойдаси тегарди, ҳам ўзларига савоб етарди. Шу сабаб, ичимда тинмай калима келтириб, салавот айтаяпман!
Оқсоқол: “Унда нега жилмаясан?” деб сўради.
Нимтабассум қилиб туришимга ҳам иккита сабаб бор: биринчиси, ўзимни йиғидан тийиб, калима келтирганим учун отамнинг руҳи ором олаётганидан хурсандман; иккинчиси, эзилиб, қайғуга ботиб ўтирганимни кўриб бошқаларнинг ҳам юраклари ғамга тўлишини истамаганим учун табассум қилиб турибман! Шунинг учун келинг, ортиқча вақт йўқотмайликда Қуръон тиловатини бошлайлик!..
Хайдарбеков Шерзод
Тошкент шаҳри
Ашуро - яхши кундир
Бисмиллаҳир Роҳманир Роҳийм
Ашуро – Муҳаррам ойининг ўнинчи куни бўлиб, Исломда фазилатли кунлардан саналади. Бу куннинг шарафи ҳақида Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васалламдан кўплаб ҳадислар ривоят қилинган.
Ибн Аббос розияллоҳу анҳумодан ривоят қилинади: Пайғамбаримиз соллаллоҳу алайҳи васаллам Мадинага келганларида яҳудийларнинг Ашуро куни рўза тутаётганини кўриб: “Нима бу? (яъни, нима учун бу кун рўза тутяпсиз?)” дедилар. Улар: “Бу яхши кундир. Бу кунда Аллоҳ таоло Бани Исроилга душманларидан нажот берган. Шунинг учун Мусо рўза тутган”, деб жавоб беришди. Шунда у зот алайҳиссалом: “Мен Мусога сизлардан кўра ҳақлироқман”, дедилар ва шу куни рўза тутдилар ҳамда бошқаларни ҳам рўза тутишга буюрдилар (Имом Бухорий ривояти).
Ашуро кунининг энг катта фазилатларидан бири — бу кунда тутилган рўзанинг улкан савобидир. Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам: “Ашуро кунининг рўзаси ўтган бир йилнинг гуноҳларига каффорат бўлишидан Аллоҳдан умид қиламан”, дедилар (Имом Муслим ривояти).
Ибн Аббос розияллоҳу анҳумодан ривоят қилинади: “Мен Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васалламнинг ушбу ашуро куничалик бирор куннинг рўзасини ҳамда ушбу рамазон ойичалик (бирор ойни) савоб талабида бошқасидан афзал билганларини кўрмаганман”, деди (Имом Бухорий ривояти).
Уламолар бу ҳадисдаги гуноҳлар кичик гуноҳлар эканлигини баён қилганлар. Катта гуноҳлар учун эса тавба қилиш лозим. Ибн Аббос розияллоҳу анҳумодан ривоят қилинади “Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам Ашуро куни рўзасини тутиб, бошқаларни ҳам унинг рўзасини тутишга буюрганларида, саҳобалар: “Эй Аллоҳнинг Расули, ахир, бу – яҳудийлар ва насронийлар улуғлайдиган кун-ку?”, дедилар. Шунда Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам: “Агар келаси йили бўлса, албатта, тўққизинчи куни ҳам рўза тутамиз”, дедилар (Имом Муслим ривояти).
Ҳофиз ибн Ҳажар раҳматуллоҳи алайҳ бундай деганлар: “Бу воқеа охирги вақтларда бўлган. Чунки Пайғамбар соллаллоҳу алайҳи васаллам авваллари бирор нарсага буюрилмаган ишларда аҳли китобларга мувофиқ бўлишни хоҳлардилар. Айниқса, мушрикларга хилоф бўлган ишларда шундай эдилар. Макка фатҳ бўлиб, Ислом машҳур бўлганидан сўнг аҳли китоблардан ҳам фарқли бўлишни хоҳладилар. Шунинг учун аввалда: “Мен Мусога сизлардан кўра ҳақлироқман”, деган бўлсалар, кейинчалик улардан ҳам ажралиб туришни истадилар ва Ашуро кунидан олдин ёки кейин яна бир кун рўза тутиб қўйишга буюрдилар”.
Шу сабабли уламолар Ашуро рўзасини 9-10 ёки 10-11 муҳаррам кунлари тутишни мустаҳаб деб билганлар.
Ашуро куни мўмин учун Аллоҳнинг неъматларига шукр қилиш, гуноҳлардан тавба этиш, зикр ва ибодатни кўпайтириш учун яхши фурсатдир. Бу муборак куннинг фазилатидан фойдаланиб, рўза тутиш ва солиҳ амалларни кўпайтириш ҳар бир мусулмон учун катта манфаатдир.
Аллоҳ таоло барчамизни Ашуро кунининг фазилатидан баҳраманд бўладиган бандаларидан қилсин.
Аслиддин МИРЗАМИДДИНОВ,
Тошкент Ислом институти “Қуръон илмлари” кафедраси ўқитувчиси
