Қуръон оятларини ихлос билан тиловат қилишлик ёки тинглашлик ҳам Аллоҳнинг раҳматига тезда олиб боради. Чунки Аллоҳ таоло «Қуръон тиловат қилганда, уни тингланглар ва жим туринглар, шояд, раҳматга эришсангиз», деб айтган (Аъроф, 204). Бунда Аллоҳнинг «шояд» дегани бўлиши «аниқ» дир, деб уламолар тафсир қилишган.
Қуръон худди суҳбатдош кабидир. У билан қанча узоқ суҳбат қурсангиз, у сизга ўз сирларини очади. Шунинг учун ҳам Аллоҳнинг каломида инсонларнинг эътибори Қуръон тиловатига ва ундаги ҳикматларга амал қилишга жалб этилади, хусусан:
«Дарҳақиқат, биз Қуръонни зикр учун осон қилдик. Бас, зикр қилувчи борми?!» (Қамар, 17)
«Бу (Қуръон) одамлар учун қалб кўзлари, аниқ ишонадиган қавм учун ҳидоят ва раҳматдир» (Жосия, 20)
Шу ўринда, уламолар Қуръон тиловатининг қуйидаги фазилатларини айтиб ўтишади:
Биринчиси, Қуръони Карим шафоати. Имом Муслим ривоят қилган ҳадисда Расулуллоҳ айтадилар: «Қуръонни доимо ўқинг, чунки у қиёмат кунида тиловат қилганларни шафоат қилади».
Иккинчиси, Қуръони Карим ўз ўқувчисини жаннатда олий мақомга олиб чиқади. Имом Термизий ривоят қилган ҳадисда пайғамбаримиз айтадилар: «Қуръон ўз ўқувчисига шундай дейди: «Ўқинглар, ўрнингиздан туринглар ва фоний дунёда ўқиганингиз каби чиройли тиловат қилинглар. Шунда охирги оятни ўқиб тугатган жойингиз, сизнинг олий мақомингиз бўлади».
Амр ибн Ос: «Қуръондаги ҳар бир оят жаннатдаги даража ва уйларингиздаги чироқдир».
Учинчиси, Қуръони Карим тиловатининг юксак фазилати ва савоби. Имом Термизий ривоят қилган ҳадисда Расулуллоҳ айтадилар: «Кимки Аллоҳнинг каломидан бир ҳарфни ўқиса ҳам, унга ўнта савобга тенг яхшилик қайд этилибди. Шу ўринда, «Алиф лом мим» оятини бир ҳарф демаймиз, балки «Алиф» бир ҳарф, «Лом» бир ҳарф ва «Мим» бир ҳарф, деб таъкидлаймиз».
Тўртинчиси, Қиёмат куни Қуръони Карим ўз ўқувчисини чақиради. Имом Бухорий ривоят қилган ҳадисда Муҳаммад (САВ) айтадилар: «Қиёмат кунида Бақара ва Оли Имрон суралари Қуръон аҳлини чорлайди».
Шу ўринда диний уламолар таъкидлашадики, «Қуръон китобинг билан дўст бўлгин, чунки қайта тирилганингда у ўқиганларингни сўзлаб беради».
Бешинчиси, Қуръон тиловатчисининг бу дунёдаги мақоми. Имом Муслим ривоят қилган ҳадисда пайғамбаримиз айтадилар: «Мазкур китоб билан Аллоҳ қавмларни юксак қилади». Уламолар таъкидлашадики, «Қуръон - қалбларнинг табибидир, унинг зикри – гуноҳларни маҳв қилувчидир, унинг нури эса ғайблар сиридир».
Олтинчиси, Қуръони Карим илмини ўрганиш яхшилиги. Имом Бухорий ривоят қилган ҳадисда Расулуллоҳ айтадилар: «Қуръони Каримни ва унинг илмини ўрганиш Сизлар учун яхшилик ва хайр-баракот олиб келади».
Еттинчиси, Қуръони Каримдан бирор оятни ёдламасликдан қўрқиш. Имом Термизий ривоят қилган ҳадисда Муҳаммад (САВ) айтадилар: «Қуръоннинг хайри-баракоти бўлмаган инсон вайрон бўлган уйга ўхшайди».
Умуман олганда, шуни билиш жоизки, Қуръон китобимиз устидаги чанг-ғубор қанчалик қуюқлашса, қалбларимизда ғам-ташвиш ва муаммолар ҳам шунчалик қуюқлашаверади.
Шунинг учун ҳам диний уламолар айтишадики, «Эй Қуръон аҳли! Ёмғир ернинг баҳори бўлгани каби, Қуръон ҳам Мўминнинг баҳоридир! Шунингдек, қалб хотиржамлигига эришмоқчи бўлсангиз, албатта, Қуръон ўқинг. Чунки, қалблар – бу идишлардир, уларни Қуръон билан тўлдириш лозим, яна худди чанқаганда сув ичилгандек, ғамга ботганда Қуръон ўқишлик ва Раҳмоннинг зикри билан машғул бўлишлик хотиржамликка олиб келади.
Шундай экан, келинг биродар, «Албатта, Аллоҳ зикр қилинса қалблари титрагувчи, оятлари тиловат этилса иймонлари зиёда бўлгувчи ва роббиларига таваккул қилгувчи мўминлар» (Анфол, 2), қаторида бўлишга интилайлик!!!
Бахтиёр АБДУЛЛАЕВ,
Ўзбекистон мусулмонлари идораси ходими
Салим ал-Малик
Ислом олами таълим, фан ва маданият ташкилоти
(ИCEСCО) Бош директори
— Ўзбекистон Республикаси ва ИCEСCО ҳамкорлигида ташкил этилган ушбу тарихий анжуман оддий тантана эмас. Бу — Имом Бухорийнинг буюк илмий меросини асраш, унинг ҳаққоний моҳиятини жаҳон жамоатчилигига етказиш, шунингдек, мусулмон умматининг маънавий ўзлиги ва цивилизацион меросини муҳофаза қилиш йўлидаги юксак масъулият ифодасидир. Ишонаманки, бу конференция ҳақиқатни илм билан ҳимоя қилишнинг ёрқин намунаси сифатида тарихда муносиб ўрин эгаллайди.
Биринчидан, ҳадиси шариф илмига бағишланган халқаро илмий конференцияни ҳар йили турли ислом мамлакатларида муайян мавзулар асосида мунтазам ўтказишни таклиф этаман. Бу илм аҳлининг ўзаро тажриба алмашиши, янги тадқиқотларни қўллаб-қувватлаш ва халқаро ҳамкорликни янада мустаҳкамлашга хизмат қилади.
Иккинчидан, ҳадис илмини ривожлантириш, мазкур соҳадаги фундаментал тадқиқотларни рағбатлантириш ҳамда ёш олимларни қўллаб-қувватлаш мақсадида ҳар йили нуфузли халқаро мукофот таъсис этишни таклиф қиламан.
Фурсатдан фойдаланиб, Ўзбекистон раҳбариятига, хусусан, Ўзбекистон Республикаси Президенти муҳтарам Шавкат Мирзиёев жанобларига ушбу халқаро конференцияни ташкил этиш ташаббуси учун самимий миннатдорлигимни изҳор этаман.
Икки йил аввал муҳтарам Президент билан учрашганимизда у киши Имом Бухорий меросига бағишланган йирик халқаро конференция ўтказиш нияти ҳақида сўз юритган эдилар. Бугун эса ана шу эзгу ғоя Самарқанднинг муқаддас заминида амалда рўёбга чиққанини кўриб турганимиз барчамиз учун катта мамнуният ва қувонч бағишлайди.
Ушбу анжуман Имом Бухорий меросини чуқур ўрганиш, унинг илмий аҳамиятини кенг тарғиб этиш ва инсониятнинг умумий маънавий тараққиётига хизмат қиладиган янги халқаро ташаббусларга мустаҳкам пойдевор бўлишига ишонаман.
Дин ишлари бўйича қўмита
Ахборот хизмати